O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi

Qirg‘iz Respublikasining O‘zbekistondagi elchixonasi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi hamda “Green University” hamkorligida tashkil etilgan tadbirda Ekologiya vazirligi va universitet vakillari, talabalar, professor-o‘qituvchilar, ekspertlar, ommaviy axborot vositalari vakillari ishtirok etdi.

Tadbirda nutq so‘zlagan Ekologiya vazirligi qoshidagi Milliy iqlim oʻzgarishi markazi Xalqaro hamkorlikni muvofiqlashtirish shuʼbasi boshligʻi Sayyora Abdullayeva Oʻzbekiston tog‘li hududlarni muhofaza qilishga qaratilgan tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlashini ta'kidladi. 

“Markaziy Osiyoda tog‘lar nafaqat muhim tabiiy boylik, balki xalqlar va mamlakatlarni bog‘lovchi bo‘g‘in hamdir. Mintaqa tog‘li qismi markazida joylashgan ikki qo‘shni davlat – O‘zbekiston va Qirg‘iz Respublikalari tog‘ ekologiyasi va tog‘li hududlarni barqaror rivojlantirish sohasida yaqin aloqalar va umumiy manfaatlarga ega, — dedi u. — Mamlakatlarimizning tog‘ ekotizimlarini asrash, suv resurslaridan oqilona foydalanish va noyob tabiiy boyliklarni muhofaza qilish masalalaridagi o‘zaro hamkorlik har ikki davlat uchun ham, butun mintaqa uchun ham strategik ahamiyat kasb etadi. O‘zbekiston “yashil” kun tartibining dolzarb masalalarini ilgari surish va iqlim o‘zgarishi jarayonlarini boshqarishda birgalikdagi sa’y-harakatlarni davom ettirishga tayyor”.

Qirg‘iz Respublikasining O‘zbekistondagi elchixonasi maslahatchisi Asangul Bakit esa iqlim oʻzgarishi togʻ ekotizimlari va insonlarga, jumladan, oziq-ovqat xavfsizligi, qishloq xoʻjaligi va turmush tarziga hamda dunyoning koʻplab togʻli hududlarida suv va toza energiya kabi asosiy ekotizim xizmatlarini taqdim etishga salbiy taʼsir koʻrsatayotganini qayd etdi.

“Markaziy Osiyoda millionlab insonlarni suv bilan ta’minlovchi muzliklar tez erib ketmoqda. Bu mintaqaviy va global muammodir. Suv tanqisligi yanada kuchayib, mojarolar, beqarorlik va qashshoqlik potensialini yaratadi, — dedi u.  — XXI asrda tog‘li mamlakatlar ko‘plab muammolarga duch kelishi ehtimoli yuqori. Bu holatning oldini olish uchun esa birgalikda harakat qilishimiz lozim. Tog‘li mamlakatlar kuchlarini birlashtirish orqali iqlim o‘zgarishi sharoitida tog'li hududlarning tanazzulga uchrashini to‘xtata olamiz”.

Tadbir davomida Qirg‘iz Respublikasi tomonidan “2023–2027-yillarda tog‘li hududlarni rivojlantirish bo‘yicha besh yillik harakatlar rejasi” amalga oshirilayotganligi qayd etildi. Bundan tashqari, Bokuda boʻlib oʻtgan COP29 konferensiyasi doirasida “Iqlim oʻzgarishi, togʻlar va muzliklar toʻgʻrisidagi deklaratsiya” 15 ta davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlanganligi, shu bilan birga, 2027-yilda Bishkekda “Bishkek+25” Ikkinchi Global Bishkek tog‘ sammiti o‘tkazilishi ma’lum qilindi.

Tadbir davomida “Qirg'iz Respublikasining tog'li kun tartibi” va “2023-yildan 2027-yilgacha bo‘lgan davrda tog'li hududlarni rivojlantirish bo‘yicha besh yillik harakatlar rejasi” dasturida ko‘rilayotgan chora-tadbirlar to‘g'risida videorolik taqdim etildi. Bundan tashqari, tadbir davomida o‘zbekistonlik rassomlar tomonidan Qirg‘iz Respublikasining Norin tumanidagi xalqaro plener doirasida chizilgan, qo‘shni respublikaning ulug‘vor tog‘lari aks etgan suratlar taqdimoti ham bo‘lib o‘tdi. 

Ta’kidlash joizki, Qirg‘iz Respublikasi “Tog‘li hamkorlik guruhi”ni yaratish tashabbusi bilan chiqqan va bu tashabbusga O‘zbekiston ham qo‘shilgan. COP29 da ushbu guruh doirasida mamlakatlarning birinchi yig'ilishi o‘tkazilib, tog'li hududlarda iqlim o‘zgarishi oqibatlarini yumshatish va tog'li hududlarni muhofaza qilish bo‘yicha strategiya va chora-tadbirlarni ishlab chiqishda kuchlarni birlashtirishga e’tibor qaratildi.