Tadbir Xalqaro ekologik muloqot (IDEA) tomonidan barqaror şaharlar va şahar muhiti mavzusiga bağişlangan kun doirasida taşkil etildi. Unda davlat idoralari, xalqaro taşkilotlar va ekspertlar hamjamiyati vakillari qatnaşdi.

Muhokamaga Hamdöstlikning sobiq boş kotibi, Nizomiy Ganjaviy xalqaro markazi a’zosi baronessa Patrisiya Skotland moderatorlik qildi. Asosiy ma’ruza bilan Haydar Aliyev jamğarmasi vitse-prezidenti, IDEA kampaniyasi asosçisi Leyla Aliyeva çiqiş qildi.

Şuningdek, tadbirda London iqtisodiyot maktabining taklif etilgan amaliyotçi professori Robb Batler, BMT Atrof-muhit dasturining (UNEP) havo sifati böyiça tartibga soliş va boşqaruv masalalari böyiça yuristi Rene Gift hamda BMTning Inson manzilgohlari dasturi (UN-Habitat)ning Şarqiy Yevropa va Markaziy Osiyo böyiça mintaqaviy ofisi direktori Erfan Ali iştirok etdi.

Muhokama davomida Iqlim özgarişi milliy markazi direktor örinbosari Timur Sabitov öz nutqida toza havoni ta’minlaş aholi salomatligini asraş va hayot sifatini oşirişning eng muhim şartlaridan biri ekanini ta’kidladi.

“Toza havo — bu haşamat emas, balki aholi salomatligi va farovonligining fundamental şartidir. Biz havo ifloslanişidan kelib çiqadigan iqtisodiy zararni baholaşimiz mumkin, biroq inson hayotining narxini belgilaşning imkoni yöq”, — dedi T. Sabitov.

U mamlakatimizda atmosfera havosi sifatini yaxşilaş va iqlim özgarişiga çidamli şaharlarni rivojlantiriş borasidagi uçta ustuvor yönalişni taqdim etdi.

Birinçi yönaliş — iqlimiy maqsadlarni yanada kuçaytiriş va şahar infratuzilmasini modernizatsiya qiliş.

Xususan, Özbekiston 2035-yilga qadar yalpi içki mahsulot birligiga nisbatan issiqxona gazlari soliştirma emissiyasini 2010-yil darajasiga nisbatan 50 foizga qisqartirişni maqsad qilgan. Uşbu vazifaga erişiş şaharsozlikni rejalaştirişning zamonaviy yondaşuvlarini izçil joriy etiş va ekologik barqaror infratuzilmani rivojlantirişni taqozo etadi.

Ikkinçi yönaliş — atmosfera havosi sifatini monitoring qiliş tizimini takomillaştiriş.

Bu borada kuzatuv stansiyalari tarmoğini kengaytiriş, Atmosfera havosi sifatini monitoring qiliş masalalari böyiça kengaş faoliyati, şuningdek, mamlakatimiz şaharlarida havo ifloslanişi darajasini pasaytirişga qaratilgan çora-tadbirlar haqida ma’lumot berildi.

Alohida e’tibor tabiiy omillarning atmosfera havosi sifatiga ta’siriga qaratildi. Timur Sabitov Jahon banki hisobotiga tayanib, ayrim mavsumlarda tabiiy çang havoning ifloslaniş darajasining 60 foizigaça qismini taşkil etişi, harorat inversiyasi kuzatiladigan davrlarda esa uning ta’siri yanada kuçayişini qayd etdi.

Şu munosabat bilan samarali monitoring tizimi nafaqat havo sifatini kuzatiş, balki çang va qum böronlarini monitoring qiliş hamda ularni oldindan prognozlaşni ham qamrab olişi lozimligi ta’kidlandi.

Uçinçi yönaliş — iqlimiy moliyalaştirişni safarbar etiş.

Bunda grant mablağlari va texnik kömakni jalb qiliş, monitoring infratuzilmasini modernizatsiya qiliş hamda zamonaviy texnologiyalarni joriy etiş muhim vazifalar sifatida qayd etildi.

Şu bilan birga, monitoring tizimini takomillaştiriş zararli çiqindilarni qisqartiriş va ifloslaniş manbalari ustidan nazoratni kuçaytirişga qaratilgan aniq çoralar bilan birga olib borilişi zarurligi ta’kidlandi.

Xususan, sanoat korxonalari faoliyati ustidan ekologik nazorat samaradorligini oşiriş, belgilangan ekologik talablarga rioya etilişini tekşiriş, qonunbuziliş holatlarini öz vaqtida aniqlaş va bartaraf etiş, atrof-muhitni ifloslantirişga yöl qöygan şaxslar va taşkilotlarga nisbatan tegişli çoralar köriş muhim ahamiyatga ega.

Şuningdek, çiqindi gazlarni tozalaşning zamonaviy texnologiyalarini joriy etiş, çang-gaz tozalaş uskunalaridan töğri foydalaniş va ekologik talablarni çetlab ötiş holatlariga yöl qöymaslikka alohida e’tibor qaratiş lozimligi qayd etildi.

Bunday kompleks yondaşuv ifloslantiruvçi moddalar miqdorining belgilangan me’yorlardan oşişini öz vaqtida aniqlaş bilan birga, zararli çiqindilarni amalda qisqartiriş imkonini beradi.

Özbekiston vakilining mazkur muhokamadagi iştiroki mamlakatimizning toza havoni ta’minlaş borasidagi tajribasi va ustuvor yönalişlarini xalqaro hamjamiyatga taqdim etiş, xalqaro ekspertlar bilan amaliy yondaşuvlar almaşiş hamda şaharsozlik, iqlim siyosati, zamonaviy texnologiyalar va xalqaro hamkorlikni birlaştirgan kompleks yeçimlarning ahamiyatini yana bir bor ta’kidlaş uçun muhim imkoniyat böldi.