Özbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim özgarişi milliy qömitasi

“Majburiyatlardan amaliy harakatlarga: MMBH 3.0 ni amalga oşiriş hamda Qirğiz Respublikasi va Markaziy Osiyoning toğli hududlari barqarorligini oşiriş” mavzusidagi sayd-ivent Qirğiz Respublikasi Tabiiy resurslar, ekologiya va texnik nazorat vazirligi tomonidan BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) bilan hamkorlikda Qirğiziston milliy pavilyonida taşkil etildi.

Iştirokçilarning asosiy e’tibori Qirğiz Respublikasi tomonidan 2025-yil sentabr oyida taqdim etilgan yangilangan milliy miqyosda belgilanadigan hissani (MMBH 3.0) amalga oşirişning amaliy mexanizmlariga qaratildi. Mazkur hujjat 2035-yilgaça issiqxona gazlari taşlamalarini qisqartiriş va iqlim özgarişiga moslaşiş borasidagi mamlakat ustuvor yönalişlarini belgilaydi.

Tadbir davomida iqlim majburiyatlarini tarmoq dasturlari va rivojlaniş rejalariga integratsiya qiliş, iqlim körsatkiçlarini monitoring qiliş, hisobot beriş va verifikatsiya tizimlarini takomillaştiriş, şuningdek, milliy ustuvor yönalişlarni amalga oşiriş uçun xalqaro moliyalaştirişni jalb etiş masalalari muhokama qilindi.

Markaziy Osiyoning toğli hududlari iqlim özgarişiga nisbatan zaifligi masalasiga alohida e’tibor qaratildi. Muzliklarning qisqarişi, suv rejimining özgarişi, yerlarning degradatsiyasi va xavfli tabiiy hodisalarning köpayişi nafaqat baland toğli hududlarda yaşovçi aholi, balki daryolarning quyi oqimida joylaşgan hududlarning suv, oziq-ovqat va ekologik xavfsizligiga ham ta’sir körsatmoqda.

Iştirokçilar toğli hududlar barqarorligini oşiriş kompleks yondaşuvni talab qilişini ta’kidladilar. Bunda kriosferani saqlaş, suv resurslarini oqilona boşqariş, erta ogohlantiriş tizimlarini rivojlantiriş, ekotizimlarni tiklaş va mahalliy aholini qöllab-quvvatlaş muhim ahamiyat kasb etadi.

Muhokamalar doirasida iqlim moliyalaştirişini safarbar etiş, jumladan, Qirğiz Respublikasining MMBH 3.0 doirasidagi şartli maqsadli körsatkiçlarini amalga oşiriş, investitsiya loyihalarini rivojlantiriş hamda köp tomonlama taraqqiyot banklari va xalqaro iqlim fondlari mablağlarini jalb qiliş imkoniyatlari ham körib çiqildi.

Markaziy Osiyo davlatlarining “suv — energetika — moslaşuv” özaro boğliqligi doirasidagi mintaqaviy hamkorligi ham muhim mavzulardan biri böldi. Iştirokçilar iqlim ustuvor yönalişlarini muvofiqlaştiriş, texnik hamkorlikni rivojlantiriş va umumiy iqlim muammolariga javoban qöşma yeçimlarni şakllantiriş borasidagi yondaşuvlarini örtoqlaşdilar.

Tadbir 2027-yilda ötkazilişi rejalaştirilgan “Bişkek+25” Global toğ sammitiga tayyorgarlik jarayonida alohida ahamiyat kasb etdi. Muhokamalar davomida moslaşuv çoralarini moliyalaştiriş, toğ ekotizimlarini saqlaş va aholi barqarorligini mustahkamlaş kabi yönalişlarda kelgusidagi hamkorlik istiqbollari belgilab olindi.

Mazkur tadbir mintaqa mamlakatlari, xalqaro taşkilotlar va moliya institutlari örtasida iqlim majburiyatlaridan toğli hududlar barqarorligini oşiriş hamda Markaziy Osiyoning ekologik xavfsizligini ta’minlaşga qaratilgan amaliy harakatlarga ötiş masalalari böyiça muloqotni mustahkamlaş uçun muhim platforma böldi.