O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi

“Bu yo‘lning katta qismini bosib o‘tdik, bundan keyin shahdimizni susaytirmasdan, boshlangan ishni nihoyasiga yetkazishimiz juda muhim”, — deya ta’kidladi Saida Mirziyoyeva.
 
JSTga a’zolik, avvalo, O‘zbekistonning xalqaro savdo tizimiga yanada chuqur integratsiyalashuvini anglatadi. Biroq bu jarayon faqat iqtisodiyot, eksport yoki import masalalari bilan cheklanmaydi. Zamonaviy global iqtisodiyotda savdo, texnologiyalar, investitsiyalar va ekologik barqarorlik bir-biri bilan chambarchas bog‘liq. Shu bois O‘zbekistonning JSTga integratsiyalashuvi mamlakatda yashil texnologiyalarni rivojlantirish, tabiiy resurslardan samarali foydalanish va ekologik standartlarni takomillashtirish uchun ham yangi imkoniyatlar yaratishi mumkin.
 
JSTga a’zolik ekologiyaga nima beradi?

Bugungi kunga kelib xalqaro savdoda ekologik masalalarning ahamiyati tobora ortib bormoqda. Iqlim o‘zgarishi, uglerod chiqindilarini kamaytirish, resurslardan samarali foydalanish, chiqindilarni boshqarish va toza texnologiyalarni rivojlantirish nafaqat ekologik, balki iqtisodiy siyosatning ham muhim qismiga aylanmoqda. JST doirasida ham savdo va ekologik barqarorlik o‘rtasidagi bog‘liqlik tobora ko‘proq muhokama qilinmoqda.

Xususan, toza energiya, chiqindilarni boshqarish, suv resurslaridan samarali foydalanish va boshqa ekologik mahsulot hamda xizmatlar savdosini rivojlantirish masalalariga e’tibor qaratilmoqda. O‘zbekiston uchun esa bu jarayonni milliy ekologik siyosat va yashil iqtisodiyotga o‘tish maqsadlari bilan uyg‘unlashtirish muhim.
 
Toza texnologiyalar uchun yangi imkoniyatlar

JSTga integratsiya zamonaviy texnologiyalar, uskunalar va xizmatlardan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirishi mumkin. Gap, xususan, qayta tiklanuvchi energiya texnologiyalari, energiya samarador uskunalar, zamonaviy chang-gaz tozalash qurilmalari, avtomatik ekologik monitoring tizimlari, suvni tejash va tozalash texnologiyalari, chiqindilarni qayta ishlash uskunalari haqida bormoqda. Bunday texnologiyalarning mamlakatga kirib kelishi va mahalliy ishlab chiqarishda qo‘llanilishi sanoatni modernizatsiya qilish bilan birga, atrof-muhitga salbiy ta’sirni kamaytirishga xizmat qilishi mumkin.
 
Bu oddiy inson hayotida qanday seziladi?

JST — xalqaro savdo tashkiloti, ammo uning doirasidagi jarayonlar uzoq va murakkab iqtisodiy tushunchalargina bo‘lib qolmasligi kerak. Agar yangi texnologiyalar va ekologik yechimlar kengroq joriy etilsa, buning natijasini inson kundalik hayotida ham sezishi mumkin.

Toza havo. Sanoat korxonalarida zamonaviy tozalash va monitoring uskunalarining qo‘llanilishi atmosferaga chiqariladigan ifloslantiruvchi moddalarni kamaytirishga yordam beradi.
Suv resurslaridan oqilona foydalanish. Zamonaviy sug‘orish, suvni tejash va tozalash texnologiyalari suv resurslarini asrashga xizmat qiladi.

Energiya samaradorligi. Zamonaviy uskunalar energiya sarfini kamaytirib, ishlab chiqarish va kundalik hayotda resurslardan samaraliroq foydalanish imkonini beradi.

Chiqindilarni kamaytirish. Qayta ishlash texnologiyalarining rivojlanishi chiqindilarni kamaytirish va ularni iqtisodiy aylanishga qaytarish imkoniyatlarini kengaytiradi.

Mahsulot sifati va xavfsizligi. Xalqaro bozorga chiqish ishlab chiqaruvchilardan mahsulot sifati, xavfsizligi va belgilangan standartlarga muvofiqligini ta’minlashni talab qiladi.
 
Ekologik modernizatsiya — raqobatbardoshlik omili

Global bozorda raqobat tobora ko‘proq texnologik yangilanish va resurslardan samarali foydalanish bilan bog‘lanmoqda. O‘zbekiston korxonalari xalqaro bozorlarga chiqishi uchun ishlab chiqarish jarayonlarini modernizatsiya qilishi, energiya va suv sarfini kamaytirishi, chiqindilarni boshqarish tizimlarini takomillashtirishi hamda zamonaviy ekologik talablarga moslashishi muhim. Bu jarayon iqtisodiy samaradorlik bilan birga ekologik natija ham berishi mumkin.
 
Yashil iqtisodiyot sari

O‘zbekiston oldida turgan vazifa iqtisodiy rivojlanish va ekologik barqarorlikni bir-biriga qarama-qarshi qo‘ymasdan, ularni yagona taraqqiyot modelida uyg‘unlashtirishdir. JSTga a’zolik bu borada yangi texnologiyalar, investitsiyalar, xalqaro hamkorlik va zamonaviy standartlardan foydalanish uchun qo‘shimcha imkoniyatlar yaratishi mumkin.

Albatta, JSTga a’zo bo‘lishning o‘zi havoni tozalab yoki chiqindilarni kamaytirib qo‘ymaydi. Buning uchun milliy ekologik standartlar, samarali nazorat, texnologik modernizatsiya va biznesning ekologik mas’uliyati birgalikda ishlashi zarur. Shu ma’noda, O‘zbekistonning JSTga integratsiyalashuvi nafaqat yangi bozorlar sari yo‘l ochishi, balki zamonaviy, texnologik va ekologik barqaror iqtisodiyotga o‘tish jarayonini tezlashtirish uchun imkoniyat bo‘lishi mumkin. Chunki yakuniy maqsad — faqat savdo hajmini oshirish emas. Yangi imkoniyatlar natijasi inson hayotining sifatida toza havo, xavfsiz suv, kamroq chiqindi, resurslardan oqilona foydalanish va sog‘lom atrof-muhitda ham namoyon bo‘lishi kerak.