O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi

Mazkur tashabbus doirasida 23-sentabr kuni Toshkent shahri, Chilonzor tumani, Bunyodkor shoh ko‘chasi, 7A-uy (Ekologiya qo‘mitasi binosi) oldida fandomat uskunasi rasman ishga tushirildi. Xuddi shunday fondamatning yana biri Surxondaryo viloyati markaziga joylashtirildi va u ham shu kuni ishga tushirildi. Loyiha ichimlik idishlarini avtomatik yig‘ish va saralash texnologiyalari sohasida 50 yildan ortiq tajribaga ega Norvegiyaning TOMRA kompaniyasi bilan hamkorlikda amalga oshirilmoqda va chiqindilarni saralagan holda yig‘ish tizimini rivojlantirish, qayta ishlanadigan materiallarni iqtisodiy aylanmaga qaytarish hamda aholining ekologik tashabbuslardagi ishtirokini rag‘batlantirishga qaratilgan.  

Fandomat plastik va shisha butilkalar hamda alyuminiy ichimlik idishlarini avtomatik qabul qilib, ularni keyinchalik qayta ishlash uchun alohida yig‘ish va saralashga xizmat qiladi. Foydalanuvchi idishlarni topshirishda quyidagi ikki imkoniyatdan birini tanlaydi. Birinchisi qurilma tomonidan qabul qilingan har bir idish uchun 150 so‘m miqdorida pul rag‘bati beriladi. Mablag‘ Click to‘lov tizimi orqali foydalanuvchining Click elektron hamyoniga o‘tkaziladi. Yoki siz pul olish o‘rniga xayriya yo‘nalishini tanlashingiz mumkin. Bunda yig‘ilgan idishlarni sotishdan tushadigan mablag‘lar xayriya maqsadlariga hamda daraxt ekish tashabbuslariga yo‘naltiriladi. Shu tariqa kundalik hayotda foydalanilgan oddiy ichimlik idishini topshirish fuqaroga nafaqat moddiy manfaat, balki atrof-muhitni asrash va ezgu ishlarda qatnashish imkonini ham beradi.

Ichimlik idishlarini boshqa maishiy chiqindilarga aralashtirmasdan yig‘ish ularning qayta ishlashga yaroqliligini saqlash, sifatli ikkilamchi xomashyo olish va materiallardan takroran foydalanishga yordam beradi. Bu esa yangi mahsulotlar ishlab chiqarishda birlamchi tabiiy resurslarga bo‘lgan ehtiyojni kamaytirishga xizmat qiladi. Fandomatlar orqali idishlarni yig‘ish va qayta ishlashga yo‘naltirish ularning ko‘chalar, suv havzalari va chiqindi poligonlariga tushishini kamaytirishga ko‘maklashadi. Natijada foydalanib bo‘lingan idish tashlab yuboriladigan chiqindiga emas, balki iqtisodiy qiymatga ega resursga aylanadi.

Pilot loyiha muvaffaqiyatli natija bergan taqdirda fandomatlarni Toshkent shahri hamda respublikaning boshqa hududlaridagi aholi gavjum joylar va ko‘chalarga bosqichma-bosqich o‘rnatish rejalashtirilgan.