Xavfli kimyoviy moddalar ustidan laboratoriya nazorati tizimi takomillashtirilmoqda
2026-06-22 15:35:00 / Yangiliklar
O‘quv mashg‘ulotlarini laboratoriya tizimlari bo‘yicha xalqaro ekspert Muhammad Nozem Sheroziy olib bormoqda. Trening kimyoviy tahlil va pestitsid qoldiqlarini aniqlash sohasida milliy salohiyatni mustahkamlashga qaratilgan to‘rtta rejalashtirilgan modulning birinchisi hisoblanadi.
Dastur ikki asosiy yo‘nalishni qamrab oladi: kimyoviy tahlil laboratoriyalarida xavflarni aniqlash va baholash, shuningdek, zamonaviy sifat menejmenti tizimlarini joriy etish hamda laboratoriyalar faoliyatining ISO/IEC 17025:2017 xalqaro standartiga muvofiqligini ta’minlash. Mazkur standart sinov va kalibrlash laboratoriyalarining kompetentligiga qo‘yiladigan talablarni belgilab beradi hamda laboratoriya tadqiqotlarining ishonchliligini ta’minlash bo‘yicha asosiy xalqaro mezonlardan biri hisoblanadi.
O‘quv jarayonida ishtirokchilar laboratoriya xavflarini boshqarish usullari, sifat nazorati vositalaridan foydalanish hamda akkreditatsiyadan o‘tish jarayonlariga tayyorgarlik ko‘rish bo‘yicha bilim va ko‘nikmalarga ega bo‘ladilar. Xususan, kimyoviy moddalar bilan xavfsiz muomala qilish, laboratoriya uskunalaridan foydalanish, chiqindilarni boshqarish, shamollatish tizimlarining ishlashi va favqulodda vaziyatlarda harakat qilish masalalariga alohida e’tibor qaratiladi.
Mutaxassislar fikriga ko‘ra, samarali laboratoriya tizimlari xavfli kimyoviy moddalarni oqilona boshqarishda muhim ahamiyat kasb etadi. Ular pestitsid qoldiqlari monitoringini olib borish, atrof-muhit ifloslanishi bilan bog‘liq xavflarni o‘z vaqtida aniqlash hamda aholi salomatligi va tabiiy ekotizimlarni himoya qilishga qaratilgan ilmiy asoslangan qarorlar qabul qilish imkonini beradi.
Mazkur tashabbus Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO) hamda Milliy ekologik monitoring markazi tomonidan Yevropa Ittifoqining moliyaviy ko‘magida amalga oshirilayotgan “Xavfli kimyoviy moddalarni oqilona boshqarish bo‘yicha texnik ko‘mak” loyihasi doirasida hayotga tatbiq etilmoqda.
Ushbu ta’lim dasturi FAO va Yevropa Ittifoqining O‘zbekistonga ekologik xavfsizlik, oziq-ovqat xavfsizligi hamda barqaror qishloq xo‘jaligi sohalarida ko‘rsatayotgan keng qamrovli ko‘magining bir qismi hisoblanadi. Loyiha doirasida ekologik monitoring tizimlarini takomillashtirish, pestitsidlar nazoratini kuchaytirish va xavfli kimyoviy moddalarni boshqarish bo‘yicha texnik yordam ko‘rsatilmoqda.