O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi

Yig‘ilishning asosiy mavzusi biologik xilma-xillikni saqlash va aholining ekologik madaniyatini rivojlantirishga qaratilgan nodavlat notijorat tashkilotlar tashabbuslarini ko‘rib chiqishdan iborat bo‘ldi.

Kun tartibi doirasida Respublika ekologik-resurs markazi “Ekomaktab” rahbari N. Shivaldova “Biologik xilma-xillikni saqlash va ekologik madaniyatni shakllantirish asosi sifatida ekologik yo‘lak tashkil etish” ekologik loyihasini taqdim etdi. Taqdimotda loyiha 2030-yilgacha aholining ekologik madaniyatini oshirish konsepsiyasi hamda ekologik turizmni rivojlantirish bo‘yicha davlat chora-tadbirlari asosida amalga oshirilayotgani qayd etildi. Loyihaning asosiy maqsadi tartibsiz turizmning salbiy ta’siridan tabiiy hududlarni muhofaza qilish, tabiatga mas’uliyatli munosabatni shakllantirish, shuningdek ekotizim xizmatlaridan barqaror foydalanish uchun sharoit yaratishdan iborat. Loyiha doirasida Ugam–Chotqol davlat milliy tabiat bog‘i hududida navigatsion va axborot ko‘rsatkichlari o‘rnatilgan ekologik yo‘lak barpo etish, ekologik xavfsiz dam olish infratuzilmasini yaratish hamda ta’limiy materiallarni joylashtirish rejalashtirilgan. Loyihani amalga oshirish 2026-yil mart–sentabr oylariga mo‘ljallangan bo‘lib, to‘plangan tajribani keyinchalik mamlakatning boshqa hududlarida kengaytirish ko‘zda tutilgan.

Shuningdek, yig‘ilishda “Ekolog.uz” NNT rahbari N. Qosimova tomonidan “EcoHerpetica: O‘zbekistonda sudralib yuruvchilarni saqlash yo‘lida media va e’tiqod” nomli startap-loyiha taqdim etildi. Taqdimotda O‘zbekistonda sudralib yuruvchilarning 70 dan ortiq turi mavjud bo‘lib, ularning katta qismi alohida muhofazaga muhtoj ekani ta’kidlandi. Loyiha jamiyatda ushbu hayvonlarga nisbatan salbiy munosabatni kamaytirish, xabardorlikni oshirish, jurnalistlar, blogerlar va diniy arboblar bilan ishlash, shuningdek yovvoyi tabiatni muhofaza qilish masalalariga nisbatan to‘g‘ri axborot va qadriyatlar yondashuvini shakllantirishga qaratilgan. Tashabbus doirasida hududiy treninglar, davra suhbatlari, media-kampaniyalar va tanlovlar o‘tkazish, shuningdek eko-elchilar tarmog‘ini shakllantirish rejalashtirilgan.

Muhokamalar davomida Qo‘mita huzurida “Ekologik loyihalar fabrikasi” shakllanayotgani qayd etildi. Ushbu mexanizm ekologik g‘oyalarni amaliy loyihalarga aylantirishga xizmat qiladi. “Fabrika” suv, chiqindilar, havo sifati, iqlim va bioxilma-xillik sohalaridagi ustuvor tashabbuslarni tanlab, ularni texnik-iqtisodiy asoslar, samaradorlik ko‘rsatkichlari, byudjet va moliyalashtirish manbalari bilan to‘liq loyihalarga aylantiradi hamda g‘oyadan pilot joriy etish va kengaytirish bosqichigacha kuzatib boradi. Asosiy e’tibor xalqaro yechimlarni O‘zbekiston sharoitiga moslashtirish, raqamli va “yashil” texnologiyalarni joriy etish, boshqaruv va texnologik tajribalarni iqlimiy va iqtisodiy xususiyatlarni hisobga olgan holda transfer qilishga qaratiladi.

Bundan tashqari, yig‘ilish ishtirokchilari Ommaviy tadbirlarni tashkil etish va ekofaollar bilan ishlash bo‘limi faoliyati, “Toza havo” loyihasining amalga oshirilishi hamda Davlat ekologik nazorati inspeksiyasi faoliyati to‘g‘risidagi ma’lumotlarni tingladilar.

Yig‘ilish yakunida Jamoatchilik kengashi a’zolari taqdim etilgan tashabbuslarni bir ovozdan qo‘llab-quvvatladilar. Loyihalar amaliy ahamiyati, davlat ekologik siyosati ustuvor yo‘nalishlariga mosligi va kengaytirish salohiyatini inobatga olgan holda keyingi amalga oshirish uchun ma’qullandi.