O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi

CITES CoP20 Samarqandda o‘tkazilgan birinchi katta CITES yig‘ilishi bo‘lib, Markaziy Osiyo tarixidagi ilk CITES konferensiyasiga aylandi. Forumda 184 mamlakatdan va Yevropa Ittifoqidan 3000 dan ortiq ishtirokchi, jumladan, davlat organlari, xalqaro tashkilotlar, ilmiy hamjamiyat va nodavlat sektori vakillari ishtirok etdi. Asosiy e'tibor bioxilma-xillikni saqlash bo‘yicha global chora-tadbirlarni kuchaytirishga, yo‘qolib borayotgan turlarni muhofaza qilish bo‘yicha xalqaro savdoni tartibga solish mexanizmlarini takomillashtirishga va xalqaro hamkorlikni rivojlantirishga qaratildi.

Ochilish marosimida BMT Bosh kotibi o‘rinbosari, BMT Atrof-muhit dasturi ijrochi direktori Inger Andersen (video murojaat), O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining ekologiya masalalari bo‘yicha maslahatchisi – Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo’mitasi raisi Aziz Abduhakimov va CITES Bosh kotibi Ivonn Iguero so’zga chiqdi.

Aziz Abduhakimov o‘z nutqida O‘zbekiston so‘nggi yillarda yovvoyi tabiatni himoya qilish va noqonuniy savdoga qarshi kurashishda kompleks islohotlarni amalga oshirganini ta’kidladi.

«Bir necha kun oldin O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tarixiy farmon imzoladi, unda milliy ekologik boshqaruvni isloh qilish va mustahkamlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar belgilandi. Ushbu farmonga muvofiq, Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo’mitasi Prezident va Senat oldida hisobdor bo‘ladi. Qo’mitaga "Bio-meros", "Yashil makon", "Ekologik madaniyat", "Toza havo" va "Chiqindisiz hududlar" kabi milliy tashabbuslarni amalga oshirish vazifasi yuklatildi. Shuningdek, Ekopolitsiya va atrof-muhit monitoring markazi tashkil etilib, yovvoyi hayvonlar noqonuniy savdosi, ekologik jinoyatlar va flora hamda faunaga oid huquqbuzarliklarga qarshi kurashish uchun keng vakolatlar berildi”, – dedi qo‘mita raisi.

Xalqaro hamkorlikka alohida e'tibor qaratildi. O‘zbekiston TRAFFIC, INTERPOL, “Fauna & Flora International” bilan hamkorlikni mustahkamlab, CAMI, CADI va Ramsar tashabbuslari kabi mintaqaviy loyihalarda faol ishtirok etmoqda. Markaziy Osiyo davlatlari tomonidan Samarqand deklaratsiyasining imzolanishi muhim yutuq bo‘ldi.

Kelajakdagi hamkorlik haqida gapirar ekan, rais raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektni rivojlantirish uchun “Samarkand AI-Hub” maslahat platformasini yaratish, shuningdek, noqonuniy yovvoyi tabiat aylanmasiga qarshi sanksiyalarni muvofiqlashtirish va javobgarlik choralarini kuchaytirish mexanizmini ishlab chiqish kabi bir qator tashabbuslarni taklif qildi. O‘zbekiston, shuningdek, qattiq nazorat va raqamli kuzatuv ostida noyob turlarni ko‘paytirish markazlarini kengaytirishni qo‘llab-quvvatladi.

Ivonn Iguero o‘z nutqida hamkorlik umumiy muvaffaqiyat asosi ekanini ta'kidladi.

“CITES – bu ko‘p tomonlama hamkorlikning amalda namoyishi, hamkorlik insonlar va sayyoramiz uchun natijalar berishini isbotlaydi. Bizning birgalikdagi harakatlarimiz – yovvoyi tabiat gullab-yashnashi uchun yagona yo‘l. Bugungi ishimiz ko‘plab jihatlarda zamonaviy Ipak yo‘li – nafaqat tovarlar, balki bilimlar, majburiyatlar va Yerda hayotni saqlash bo‘yicha harakatlar uchun ham yo’ldir. Ushbu uchrashuv barqaror yo‘lni belgilash imkoniyatidir. Keling, Konvensiyani mustahkamlash va ko‘p tomonlama hamkorlikni mustahkamlash uchun birlashaylik, shunda yovvoyi turlar gullab-yashnaydi, ekotizimlar rivojlanadi va kelajak avlodlarga esa barqaror tabiat va kelajakka umidni  meros qilib qoldiramiz”, – dedi bosh kotib.

CITES CoP20 rasmiy ochilishi 12 kunlik keng qamrovli dasturga start berdi, unga plenar yig‘ilishlar, Konvensiya ilovalariga o‘zgartirishlar muhokamasi, mavzuli tadbirlar va yuqori darajadagi uchrashuvlar kiradi, bularning barchasi yovvoyi tabiatni himoya qilish bo‘yicha xalqaro sa’y-harakatlarni kuchaytirishga qaratilgan.