Qişloq infratuzilmasini rivojlantiriş: erişilgan natijalar va yangi bosqiçdagi ustuvor vazifalar muhokama qilindi
2026-11-04 16:15:00 / Vazirlik yangiliklari

Tadbirda Özbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan Jahon banki guruhi hamda Osiyo infratuzilmaviy investitsiyalar banki hamkorligida amalga oşirilgan 300 dan ortiq mahallani va qariyb 1 million nafar qişloq aholisini qamrab olgan “Qişloq infratuzilmasini rivojlantiriş” loyihasi (QIRL) natijalari sarhisob qilinib, uning ikkinçi bosqiçi — QIRL-2 doirasidagi ustuvor vazifalar muhokama qilindi.
Tadbirda davlat idoralari, xalqaro moliya institutlari, rivojlaniş böyiça hamkorlar, fuqarolik jamiyati hamda loyiha amalga oşirilayotgan hududlardagi mahalla vakillari iştirok etdi. Muhokamalarning asosiy e’tibori qişloq infratuzilmasini rivojlantirişda aholining bevosita iştirokini ta’minlaş, loyiha natijalarini davlat dasturlari bilan uyğunlaştiriş va mahalliy ehtiyojlarga asoslangan yondaşuvni yanada takomillaştiriş masalalariga qaratildi.
Konferensiyaning oçiliş qismida iqtisodiyot va moliya vaziri örinbosari Xurşed Mustafayev, Jahon bankining Markaziy Osiyo böyiça direktori Naji Benhassin hamda Jahon bankining Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasida ijtimoiy siyosat yönalişi rahbari Paolo Belli iştirok etdi.
QIRL loyihasi: qişloq infratuzilmasini rivojlantirişning amaliy tajribasi
Özbekiston aholisining qariyb yarmi qişloq joylarda istiqomat qiladi. Şu bois qişloq hududllarida yöllar, maktablar, tibbiyot muassasalari, suv va elektr ta’minoti infratuzilmasini rivojlantiriş aholi turmuş sifatini yaxşilaş, tadbirkorlik faoliyatini kengaytiriş va yangi iş örinlarini yaratişda muhim ahamiyat kasb etadi.
QIRL loyihasi aynan şu ehtiyojlarni hisobga olgan holda, mahalliy aholining taşabbuslari va ustuvor yönalişlariga asoslangan infratuzilma loyihalarini amalga oşirişga qaratilgan.
Loyihaning 2019–2026-yillarni qamrab olgan birinçi bosqiçi Jahon banki tarkibidagi Xalqaro taraqqiyot uyuşmasi tomonidan 100 million AQŞ dollari hamda Osiyo infratuzilmaviy investitsiyalar banki tomonidan 82 million AQŞ dollari miqdorida moliyalaştirildi.
Uşbu bosqiç doirasida Andijon, Farğona, Namangan, Jizzax va Sirdaryo viloyatlaridagi 306 ta mahallada 900 dan ortiq kiçik infratuzilma loyihasi moliyalaştirildi.
Jumladan, loyiha doirasida 340 dan ortiq yöl (2500 km), 220 ta elektr ta’minoti tizimi (2050 km tarmoq, (650 ta TP), 160 ta suv ta’minoti tizimi (2100 km tarmoq, 230 ta suv inşoot), qariyb 100 ta maktab, 40 ta maktabgaça ta’lim taşkiloti, 10 ta köprik qurildi yoki modernizatsiya qilindi.
Natijada qariyb 1 million nafar qişloq aholisi loyiha doirasida amalga oşirilgan infratuzilma işlari natijalaridan bevosita foyda kördi. Ularning taxminan yarmini ayollar taşkil etadi.
Loyihaning muhim jihatlaridan biri — mahalliy ustuvor yönalişlarni aholining özi belgilaşi va amalga oşirilayotgan işlar ustidan jamoatçilik nazoratini ta’minlaş mexanizmidir. Kiçik infratuzilma loyihalari Mahallani rivojlantiriş guruhlari tomonidan tanlab olinib, ularning amalga oşirilişi ham uşbu guruhlar tomonidan nazorat qilindi. Guruhlar a’zolarining kamida 50 foizini ayollar taşkil etişi aholining, xususan, ayollarning qarorlar qabul qiliş jarayonidagi iştirokini ta’minlaşga xizmat qildi.
Aholi iştiroki — samarali infratuzilma loyihalarining muhim omili
Konferensiyada QIRL loyihasining amaliy tajribasi, mahalliy aholi iştirokining ahamiyati va infratuzilma loyihalarini amalga oşiriş jarayonida jamoatçilik nazoratini ta’minlaş masalalari alohida muhokama qilindi.
Mahalla vakillari öz hududlarida amalga oşirilgan loyihalar, ehtiyojlarni aniqlaş, ustuvor yönalişlarni belgilaş hamda pudratçilar tomonidan bajarilgan işlar sifatini jamoatçilik tomonidan nazorat qiliş böyiça tajribalari bilan örtoqlaşdi.
Farğona viloyatidagi “Sarmozor”, Jizzax viloyatidagi “Saroy”, Andijon viloyatidagi “Teraktagi”, Sirdaryo viloyatidagi “Boboyurt” va Namangan viloyatidagi “Madaniyat” mahallalari vakillari loyiha doirasida amalga oşirilgan işlar va aholi iştirokining amaliy ahamiyati haqida söz yuritdi.
Muhokamalar davomida infratuzilma loyihalarini aholining real ehtiyojlari asosida şakllantiriş, mahalliy taşabbuslarni qöllab-quvvatlaş va amalga oşirilayotgan işlar ustidan jamoatçilik nazoratini kuçaytirişning ahamiyati qayd etildi.
Şuningdek, infratuzilma loyihalarini rejalaştiriş va amalga oşirişda ayollarning fikrini inobatga oliş, ularning ehtiyojlarini aks ettiriş hamda qarorlar qabul qiliş jarayonidagi iştirokini kengaytiriş masalalari körib çiqildi.
QIRL-2: qişloq infratuzilmasidan iqtisodiy imkoniyatlarni kengaytiriş sari
Konferensiyada loyihaning ikkinçi bosqiçi — QIRL-2 doirasida belgilangan vazifalar va yangi yondaşuvlar ham taqdim etildi.
QIRL-2 bosqiçining umumiy budjeti 320 million AQŞ dollarini taşkil etişi kutilmoqda. Şundan 150 million dollari Xalqaro taraqqiyot uyuşmasining imtiyozli moliyalaştirişi, 100 million dollari Osiyo infratuzilmaviy investitsiyalar banki mablağlari va 70 million dollari Özbekiston Respublikasi hukumati mablağlari hisobidan şakllantirilişi rejalaştirilgan.
Dastur Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan Andijon, Farğona, Namangan, Jizzax, Sirdaryo va Toşkent viloyatlaridagi 296 ta mahallada amalga oşirilmoqda.
2031-yilga qadar QIRL-2 doirasida qariyb 1,2 million nafar qişloq aholisini, jumladan, 600 ming nafar ayol va 300 ming nafar yoşni qamrab oliş közda tutilgan.
Yangi bosqiçda qişloq infratuzilmasini yaxşilaş bilan bir qatorda, iqtisodiy faollikni oşiriş, tadbirkorlikni rivojlantiriş va yangi iş örinlarini yaratişga alohida e’tibor qaratiladi.
Xususan, yöllar, suv va elektr ta’minoti infratuzilmasini yaxşilaş bilan birga, qişloq xöjaligi mahsulotlarini qayta işlaş va kiçik işlab çiqariş sohasida faoliyat yurituvçi tadbirkorlar uçun 15 ta pilot mahallada umumiy foydalaniş markazlarini taşkil etiş rejalaştirilgan.
Mazkur yondaşuv qişloq joylarda infratuzilmani rivojlantiriş bilan bir qatorda, tadbirkorlik faoliyatini qöllab-quvvatlaş va mahalliy iqtisodiy imkoniyatlarni kengaytirişga qaratilgan.
Şuningdek, QIRL-2 doirasida aholi iştirokini ta’minlaş va infratuzilma loyihalarini mahalliy boşqaruv tizimi bilan uyğunlaştirişda “Mahalla yettiligi” mexanizmiga alohida ahamiyat beriladi.
Konferensiyada uşbu mexanizm doirasida vazifalar taqsimoti, onlayn ovoz beriş va aholi sörovlari, loyihalarning texnik jihatdan tayyorligi, iqlim özgarişiga çidamliligi hamda jamoatçilik monitoringi masalalari muhokama qilindi.
Konferensiya yakunida QIRL loyihasi tajribasi mahallalarni rivojlantirişda aholining öz ehtiyojlari va ustuvor yönalişlarini mustaqil belgilaşiga asoslangan yondaşuv samarali ekanini yana bir bor namoyon etgani ta’kidlandi. QIRL-2 bosqiçi uşbu yondaşuvni davlat dasturlari amaliyotida yanada mustahkamlaş, qişloq hududlarida tadbirkorlikni rivojlantiriş, yangi iş örinlarini yaratiş va aholi uçun barqaror daromad manbalarini kengaytirişga qaratilgan imkoniyatlarni oşiradi.
Iqtisodiyot va moliya vazirligi
Axborot xizmati va kommunikatsiyalar boşqarmasi









