Özbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi

Özbekistonda moliyaviy hisobot tizimini xalqaro talablarga muvofiq yangilaş doirasida yana bir muhim bosqiç boşlanmoqda. Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan 9 ta Moliyaviy hisobotning milliy standarti (MHMS) loyihasini jamoatçilik muhokamasi (https://regulation.adliya.uz/project)ga taqdim etildi.

Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 15-sentabrdagi PQ–282-son qarori bilan buxgalteriya hisobining milliy standartlari örniga xalqaro standartlarga asoslangan yangi tahrirdagi MHMSlarni işlab çiqiş vazifasi belgilangan. Yangi standartlarni 2027-yil 1-yanvardan boşlab bosqiçma-bosqiç joriy etiş nazarda tutilgan.

Mazkur islohotning maqsadi faqat hisob qoidalarini yangilaş emas. U moliyaviy hisobotni kompaniyalarning haqiqiy moliyaviy holati va natijalarini tuşunarli, işonçli va qiyoslanadigan şaklda aks ettiradigan tizimga aylantirişga qaratilgan. Bu tadbirkorlik subyektlari, investorlar, kreditorlar va boşqa foydalanuvçilar uçun qaror qabul qilişga xizmat qiladigan moliyaviy axborotdan foydalaniş imkoniyatlarini kengaytiradi.

Yangi MHMSlar 2026–2027-yillarda 8 ta yönaliş böyiça 30 dan ortiq hujjatni qamrab oladigan keng kölamli dasturning bir qismi hisoblanadi. Uşbu tizimning asoslari sifatida bugungi kunga qadar 5 ta MHMS davlat röyxatidan ötkazilgan. Navbatdagi 9 ta loyiha hisobot taqdimoti, aktivlarni hisobga oliş, daromadlar va xarajatlarni tan oliş hamda MHMSga ötiş kabi muhim yönalişlarni qamrab oladi.

Muhokamaga qöyiladigan loyihalar:

1. 5-son MHMS “Haqqoniy qiymatni baholaş”;

2. 7-son MHMS “Moliyaviy hisobotning milliy standartlarini birinçi marta qöllaş”;

3. 10-son MHMS “Pul mablağlari harakati töğrisidagi hisobot”;

4. 20-son MHMS “Tovar-moddiy zaxiralar”;

5. 22-son MHMS “Asosiy vositalar”;

6. 25-son MHMS “Nomoddiy aktivlar”;

7. 50-son MHMS “Xaridorlar bilan şartnomalardan olinadigan daromadlar va xarajatlar hisobi”;

8. 53-son MHMS “Qarzlar böyiça xarajatlar”;

9. 60-son MHMS “Çet el valyutasidagi operatsiyalarni hisobga oliş”.

Loyihalar amaldagi qoidalarni xalqaro yondaşuvlarga muvofiq tizimlaştiriş bilan birga, milliy standartlarda yetarliça tartibga solinmagan muhim hisob masalalarini qamrab oladi. Jumladan, birinçi marta qöllaş standarti taşkilotlarga yangi talablarga ötişning umumiy asoslarini belgilasa, pul oqimlari, zaxiralar, asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar, şartnomalardan daromadlar, qarz xarajatlari va valyuta operatsiyalari böyiça loyihalar tegişli hisob obyektlarini yagona yondaşuvda aks ettirişga qaratilgan.

Standartlarning sifatli va amaliyotda qöllaş mumkin bölgan şaklda işlab çiqilişi uçun mutaxassislar va hisobotdan foydalanuvçilarning fikr-mulohazalari muhim. Şu sababli buxgalterlar, auditorlar, tadbirkorlik subyektlari, professional birlaşmalar, vazirlik va idoralar, taʼlim va ilmiy muassasalar vakillari loyihalarni örganib, takliflarini bildirişga taklif etiladi.

Maʼlumot uçun: bugungi kunga qadar quyidagi MHMS standartlari davlat röyxatidan ötkazilgan:
“Moliyaviy hisobotni tuziş va taqdim etişning Konseptual asoslari” (r/r: 3854, 2026-yil 10-iyun);

1-son MHMS “Moliyaviy hisobotlarda axborotlarni taqdim etiş va yoritib beriş” (r/r: 3923, 2026-yil 13-avgust);

2-son MHMS “Moliyaviy hisobotlarni tayyorlaş asoslari: hisob siyosati va hisob baholari” (r/r: 3810, 2026-yil 11-aprel);

70-son MHMS “Qişloq xöjaligi faoliyati hisobi” (r/r: 3944, 2026-yil 28-sentabr);

77-son MHMS “Nodavlat notijorat taşkilotlari uçun soddalaştirilgan buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisobot” (r/r: 3917, 2026-yil 8-avgust).

Iqtisodiyot va moliya vazirligi
Axborot xizmati va kommunikatsiyalar boshqarmasi