O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi

Mazkur qaror tadbirkorlik subyektlarini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash choralarining natijaga yoʻnaltirilgan tizimini joriy etishga qaratilgan boʻlib, davlat mablagʻlaridan foydalanish samaradorligini oshirish, budjet resurslarining manzilli sarflanishini taʼminlash hamda tadbirkorlarga berilayotgan koʻmak choralarining iqtisodiy qaytimini baholashning mexanizmlarini belgilashga qaratilgan.
 

Qoʻllab-quvvatlash choralarining natijadorligiga ustuvor ahamiyat beriladi
 

Tadbirkorlik subyektlarini har tomonlama qoʻllab-quvvatlash, xususiy sektorni iqtisodiyotning drayveriga aylantirish, yangi ish oʻrinlarini yaratish, ishlab chiqarish va eksport hajmini oshirish maqsadida davlat tomonidan keng koʻlamli qoʻllab-quvvatlash choralari amalga oshirilmoqda.
 

Jumladan, tadbirkorlik subyektlariga, subsidiya, grant, soliq va bojxona imtiyozlari, preferensiya, kompensatsiya, kredit foizlarining bir qismini qoplash kabi qoʻllab-quvvatlash choralari taqdim etib kelinmoqda.
 

Biroq amaliyot shuni koʻrsatmoqdaki, ayrim hollarda ushbu qoʻllab-quvvatlash choralarining haqiqiy iqtisodiy samaradorligi, ular orqali qanday natijalarga erishilgani, davlat tomonidan ajratilgan mablagʻlarning iqtisodiyotga qay darajada ijobiy taʼsir koʻrsatayotgani boʻyicha tizimli tahlil va monitoring mexanizmlarini shakllantirish muhim ahamiyat kasb etmoqda.
 

Shu munosabat bilan mazkur qaror orqali tadbirkorlarga davlat tomonidan berilayotgan har bir boʻyicha natijaga asoslangan baholash mexanizmi joriy etilmoqda.
 

Endi har bir qoʻllab-quvvatlash chorasi aniq maqsadli koʻrsatkichlar bilan bogʻlanadi
 

Qarorga muvofiq, tadbirkorlik subyektlariga taqdim etiladigan qoʻllab-quvvatlash choralari boʻyicha aniq maqsadli koʻrsatkichlar belgilanadi.
 

Xususan, qoʻllab-quvvatlash choralarini olgan tadbirkorlik subyektlari qancha yangi ish oʻrni yaratgani, ishlab chiqarish hajmi qay darajada oshgani, eksport koʻrsatkichlari qanday oʻzgargani, jalb qilingan investitsiyalar hajmi, mahsulot mahalliylashuvi, qoʻshimcha soliq tushumlari, raqobatbardoshlik darajasi kabi koʻrsatkichlar orqali baholanadi.
 

Bu mexanizmlar yordamida davlat tomonidan taqdim etilgan har bir qoʻllab-quvvatlash choralarining real iqtisodiy samarasi oʻlchanadi hamda budjet mablagʻlarining qaytimi tahlil qilinadi.
 

Monitoring va baholash mexanizmi yo‘lga qo‘yiladi
 

Qaror bilan tadbirkorlik subyektlariga taqdim etilgan qoʻllab-quvvatlash choralarini tizimli monitoring qilish va samaradorligini baholash tartibi (nizom) tasdiqlangan, unga ko‘ra:
 

davlat organlari tomonidan tadbirkorlarga ajratilgan qoʻllab-quvvatlash choralari haqida maʼlumotlar muntazam yigʻiladi;
 

maqsadli koʻrsatkichlarga erishish darajasi tahlil qilinadi;
 

qoʻllab-quvvatlash choralarining samaradorligi dastlabki va yakuniy baholanadi;
 

samarasiz va maqsadsiz foydalanish holatlari aniqlanadi;
 

natijalar boʻyicha tahliliy maʼlumotlar shakllantiriladi.
 

Bu mexanizm kelgusida davlat tomonidan qaysi turdagi qoʻllab-quvvatlash choralari yuqori iqtisodiy samara berayotganini aniqlash va samarasiz mexanizmlarni qayta koʻrib chiqish imkonini beradi.
 

Maqsadsiz foydalanilgan subsidiyalar qaytariladi
 

Qaror bilan tasdiqlangan tartibning muhim jihatlaridan biri davlat mablagʻlaridan masʼuliyatli foydalanish mexanizmlarining kuchaytirilayotganidir.
 

Endilikda, asossiz olingan, notoʻgʻri maʼlumot taqdim etilgan holda rasmiylashtirilgan hamda belgilangan maqsaddan tashqari ishlatilgan subsidiyalar boʻyicha mablagʻlarni tegishli budjetga qaytarish tartibi amal qiladi.
 

Bu esa davlat mablagʻlarining maqsadli sarflanishini taʼminlash, halol tadbirkorlik muhitini mustahkamlash va budjet intizomini kuchaytirishga xizmat qiladi.
 

Qoʻllab-quvvatlash choralari taqdim etish va samaradorligini baholash raqamli platformalar orqali amalga oshiriladi
 

Mas’ul vazirlik va idoralar tomonidan qoʻllab-quvvatlash choralarini taqdim etish, monitoring qilish va samaradorligini baholash jarayonlari raqamlashtiriladi hamda axborot tizimlari Iqtisodiyot va moliya vazirligining yagona platformasi bilan toʻliq integratsiya qilinadi.
 

Bu orqali davlat organlari oʻrtasida idoralararo axborot almashinuvi avtomatlashtiriladi, inson omili qisqaradi, shaffoflik va hisobdorlik yanada kuchaytiriladi.
 

Masʼul vazirlik va idoralar qoʻllab-quvvatlash choralarini alohida metodologiyalar asosida amalga oshiradi
 

Masʼul vazirlik va idoralar qaror bilan tasdiqlangan nizomning qoidalari asosida har bir sohaning oʻziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda har bir qoʻllab-quvvatlash choralarini alohida metodologiyalar asosida taqdim etadi. Metodologiyalarda quyidagilar belgilanadi:
 

tadbirkorlik subyektlariga qoʻllab-quvvatlash choralari taqdim etilishida ularning har biri tomonidan erishilishi lozim boʻlgan aniq maqsadli koʻrsatkichlarni belgilash;
 

taqdim etilgan qoʻllab-quvvatlash choralaridan tadbirkorlik subyektlari maqsadli foydalanishi hamda maqsadli koʻrsatkichlarga erishishini monitoring qilish;
 

taqdim etilgan qoʻllab-quvvatlash choralaridan tadbirkorlik subyektlari samarali foydalanishini tahlil qilish va samaradorlikni dastlabki baholash;
 

qoʻllab-quvvatlash choralaridan samarasiz hamda maqsadsiz foydalangan tadbirkorlik subyektlarining roʻyxatini shakllantirish;
 

asossiz olingan hamda maqsadsiz foydalanilgan subsidiyalarni tegishli manbalarga qaytarish tartibi.
 

Shu bilan birga, mazkur metodologiyalar ochiqlik va shaffoflikni taʼminlash maqsadida tegishli idoralarning rasmiy veb-sahifalariga joylashtiriladi.
 

Umuman olganda, mazkur qaror bilan belgilangan tartiblar tadbirkorlik subyektlarini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash tizimini faqat mablagʻ ajratish emas, balki ularni natijaga yo‘naltirib, davlat mablagʻlaridan foydalanish samaradorligini oshirish, tadbirkorlik subyektlariga taqdim etilayotgan qoʻllab-quvvatlash choralarining real iqtisodiy taʼsirini baholash, shaffoflikni kuchaytirish hamda tadbirkorlik muhitini yanada yaxshilashga qaratilgan.

Iqtisodiyot va moliya vazirligi

Axborot xizmati va kommunikatsiyalar boshqarmasi