Buxoro viloyati hokimligi

Eng muhimi, bu imkoniyatlardan samarali foydalanayotgan xonadonlar soni ortib bormoqda. Kechagina oddiy roʻzgʻor yumushi sifatida boshlangan ayrim faoliyatlar bugun oilaviy biznesga aylanib, barqaror daromad manbai boʻlmoqda.

“Gʻanchi Chandir” mahallasida istiqomat qiluvchi Tongotarovlar oilasi faoliyati ham ana shunday ibratli misollardan biri. Oila boshligʻi tadbirkorlik uchun yaratilgan imkoniyatlardan unumli foydalanib, parrandachilikni rivojlantirishga bel bogʻladi. Bu ishda 50 million soʻm miqdorida ajratilgan imtiyozli kredit muhim moliyaviy koʻmak boʻldi. Ushbu mablagʻ parrandachilik faoliyatini kengaytirish, parranda sonini koʻpaytirish va ularni parvarishlash uchun zarur sharoitlarni yaxshilash imkonini berdi.

Bugun xonadonda yuzlab parrandalar parvarishlanmoqda. Ular orasida 500 boshga yaqin tovuq, 100 bosh kurka, 100 dan ortiq oʻrdak, shuningdek, yuzlab joʻjalar bor. Parrandalarning turi, yoshi va parvarish xususiyati inobatga olinib, ular alohida sharoitlarda boqilmoqda. Oziqlantirish, tozalik, sogʻlom oʻsish va mahsuldorlik masalalariga muntazam eʼtibor qaratiladi. Natijada xonadonda nafaqat oila ehtiyoji uchun, balki bozor talabini qondirish maqsadida ham goʻsht va tuxum mahsulotlari yetishtirilmoqda.

Tongotarovlar xonadonida parrandachilikning turli yoʻnalishlari yoʻlga qoʻyilgan boʻlsa-da, kurkachilikka alohida eʼtibor qaratilmoqda. Ayniqsa, broila kurkalari parvarishi oila uchun istiqbolli daromad manbaiga aylanmoqda. Ularni olti oy davomida toʻgʻri oziqlantirib, yaxshi sharoitda parvarish qilganda ayrimlari 30–35 kilogrammgacha vazn olishi mumkin. Bu esa kurka goʻshti yetishtirishni xonadon uchun iqtisodiy jihatdan manfaatli yoʻnalishlardan biriga aylantiradi. Hozirda kurkalarning bir qismi alohida parvarishga olingan. Ularning oziqlanishi, oʻsishi va vazn olishi muntazam kuzatib borilmoqda. Bu jarayonda har bir parrandaning holatiga alohida eʼtibor qaratilishi mahsulot sifati va samaradorlikni taʼminlashda muhim omil boʻlmoqda.

Tongotarovlar oilasi faoliyatida parranda boqish bilan bir qatorda, ularni koʻpaytirishga ham katta ahamiyat berilmoqda. Xonadonda inkubatordan foydalangan holda joʻja olish yoʻlga qoʻyilgan. Yil boshidan buyon 2 mingdan ortiq joʻja inkubatordan chiqarildi. Ularning har biri oʻrtacha 20–30 ming soʻmdan sotilganda, oila uchun sezilarli miqdorda qoʻshimcha daromad shakllanadi.

Bu raqamlar parrandachilikda daromad olish imkoniyatlari faqat goʻsht va tuxum yetishtirish bilan cheklanib qolmasligini koʻrsatadi. Inkubator orqali joʻja yetishtirish va uni sotish ham ayni paytda talab yuqori boʻlgan yoʻnalishlardan biri. Qolaversa, bu usul parranda sonini tabiiy ravishda koʻpaytirish, tashqi bozordan joʻja xarid qilish xarajatlarini kamaytirish va faoliyatni yanada kengaytirish imkonini beradi.

Tadbirkorlikda mahsulot ishlab chiqarishning oʻzi yetarli emas. Uni barqaror bozorga chiqarish, xaridor topish va doimiy mijozlar bilan ishlash ham muhim. Tongotarovlar oilasi bu masalani ham yoʻlga qoʻygan. Hozirda xonadonda yetishtirilayotgan parranda goʻshti bilan 10 dan ortiq oshxona taʼminlanmoqda. Mahsulotlar oldindan kelishilgan holda yetkazib beriladi. Xonadonda yetishtirilgan parranda mahsulotlarining tabiiyligi, sifati va yangi holda yetkazib berilishi xaridorlar ishonchini qozonishda muhim ahamiyat kasb etmoqda. Shu tariqa, xonadondagi ishlab chiqarish bilan isteʼmolchi oʻrtasida barqaror aloqa shakllanib, parrandachilik faoliyati uchun doimiy bozor yaratilmoqda.

Oila tadbirkorlikni bugungi natijalar bilan cheklab qoʻymoqchi emas. Kelgusida kurkachilik yoʻnalishini yanada kengaytirish rejalashtirilgan. Xususan, yangi yilga qadar 50 bosh kurkani oʻrtacha 30 kilogrammdan vaznga yetkazish maqsad qilingan. Oddiy hisob-kitobning oʻzi bu rejaning iqtisodiy ahamiyatini koʻrsatadi: 50 bosh kurka 30 kilogrammdan boʻlganda, jami 1 tonna 500 kilogramm goʻsht olish imkoniyati paydo boʻladi. Agar mahsulotning bir kilogrammi oʻrtacha 60–70 ming soʻmdan sotilsa, umumiy tushum 90–105 million soʻm atrofida boʻlishi mumkin. Demak, bu yoʻnalishdan 100 million soʻmdan ortiq tushum olish imkoniyati ham mavjud. Albatta, bu koʻrsatkich sof foyda emas, balki mahsulot sotuvidan olinadigan umumiy tushumdir. Undan ozuqa, parvarish, veterinariya va boshqa xarajatlar chiqariladi. Shunga qaramay, raqamlarning oʻziyoq kurkachilikning xonadon sharoitida ham iqtisodiy salohiyati yuqori ekanini koʻrsatadi.

Tongotarovlar xonadonidagi faoliyatga nazar tashlasangiz, bu yerda har bir imkoniyatdan unumli foydalanishga intilishni koʻrish mumkin.

50 million soʻmlik imtiyozli kredit — faoliyatni boshlash va kengaytirish uchun imkoniyat. Yuzlab parrandalar — ishlab chiqarish quvvati. Inkubator — qoʻshimcha daromad manbai. Oshxonalar bilan yoʻlga qoʻyilgan hamkorlik — tayyor bozor. Kurkachilik boʻyicha aniq rejalar esa kelgusi daromad uchun poydevor vazifasini oʻtamoqda. Bularning barchasini birlashtirib turgan asosiy omil esa — mehnat.

Chunki parrandachilikda natijaga erishish uchun har kuni eʼtibor va masʼuliyat talab etiladi. Parrandalarni oʻz vaqtida oziqlantirish, ular uchun munosib sharoit yaratish, kasalliklarning oldini olish, oʻsishi va vaznini nazorat qilish — bularning barchasi tadbirkordan sabr va izchillikni talab etadi.

Tongotarovlar oilasining tajribasi bir haqiqatni yana bir bor tasdiqlaydi: katta biznesni boshlash uchun har doim ham ulkan ishlab chiqarish korxonasi yoki katta mablagʻ shart emas. Baʼzan xonadondagi kichik imkoniyatni toʻgʻri baholash, undan oqilona foydalanish va mehnat bilan qoʻllab-quvvatlashning oʻzi yetarli. Bugun bir xonadonda parvarishlanayotgan yuzlab parrandalar oila farovonligiga xizmat qilmoqda. Yetishtirilayotgan goʻsht va tuxum mahsulotlari aholi ehtiyojini qondirishga hissa qoʻshayotgan boʻlsa, inkubatordan olinayotgan joʻjalar qoʻshimcha daromad manbaini yaratmoqda. Kurkachilik esa oilaning kelgusi rejalari uchun yanada katta imkoniyatlarni ochmoqda. Eng muhimi, bu tajriba mahalladagi boshqa xonadonlar uchun ham oʻrnak boʻla oladi. Zero, tadbirkorlik — avvalo, imkoniyatni koʻra bilishdan boshlanadi.

Viloyat hokimligi matbuot xizmati