O‘zbekistonlik olim yurak hujayralarini himoyalash va saraton hujayralariga qarshi kurash yo‘lida muhim natijalarga erishd
2026-10-13 20:35:00 / Yangiliklar
Ba’zan katta umidlar kichik bir hujayrani o‘rganishdan boshlanadi. Bugun olimlar saraton kasalligiga qarshi kurashish, yurakni shikastlanishdan asrash va kelajakda insonlar salomatligiga xizmat qiladigan yangi dori vositalarini yaratish yo‘lida izlanmoqda. O‘zbekistonlik olim Jaloliddin Abduraxmanovning Vengriyada olib borgan tadqiqotlari ham ana shunday ezgu maqsadga xizmat qiladi.
O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademik S. Yu. Yunusov nomidagi O‘simlik moddalari kimyosi instituti katta ilmiy xodimi, PhD Jaloliddin Abduraxmanov 2026-yil 16-fevraldan 29-martgacha Vengriyaning “Debrecen” universitetida ilmiy stajirovkada bo‘ldi. U yerda olimlar bilan hamkorlikda 18 ta birikma o‘rganilib, ularning hujayralarga ta’siri laboratoriya sharoitida tekshirildi.
Tadqiqot davomida ayrim birikmalarning ko‘krak bezi saratoni hujayralari ko‘payishini susaytirishi kuzatildi. Jumladan, RZM-10 birikmasi bilan o‘tkazilgan tajribada bu ko‘rsatkich 72,1 foizni tashkil etdi.
Yana bir quvonarli natija O‘zbekistonda o‘sadigan Cousinia microcarpa o‘simligidan ajratilgan lupeol hosilasi bilan bog‘liq. Kislorod yetishmovchiligi sharoitida ushbu modda bilan oldindan ishlov berilgan yurak hujayralarining yashovchanligi ishlov berilmagan guruhga nisbatan 5,35 baravar yuqori bo‘ldi.
Albatta, bu hali tayyor dori degani emas. Natijalar laboratoriya tajribalarida olingan va ularning xavfsizligi hamda samaradorligini yanada chuqur o‘rganish kerak. Ammo har bir shunday izlanish kelajakdagi kashfiyotlar uchun yangi yo‘l ochishi mumkin. Ayniqsa, yurtimizda o‘sadigan o‘simlikdan olingan moddaning bunday natija ko‘rsatishi mahalliy tabiiy boyliklarimiz ilm-fan uchun naqadar qimmatli ekanini eslatadi.
Stajirovka davomida O‘simlik moddalari kimyosi instituti va Debrecen universiteti o‘rtasida besh yilga mo‘ljallangan akademik hamkorlik memorandumi ham imzolandi. Bu kelgusida olimlar va talabalar almashinuvi, qo‘shma tadqiqotlar hamda xalqaro ilmiy loyihalarni amalga oshirish uchun yangi imkoniyatlar yaratadi.
Bir olimning izlanishi, xalqaro hamkorlik va yurtimiz tabiiy boyliklariga bo‘lgan ilmiy e’tibor — bularning barchasi kelajakda inson salomatligiga xizmat qiladigan yangi ishlanmalar uchun muhim qadamdir.