O‘zbekiston dorivor o‘simliklari saratonga qarshi yangi dori yaratishga yo‘l ochishi mumkin
2026-06-30 18:55:00 / Yangiliklar
Yaqindagina Vengriyaning nufuzli Debrecen universitetida ilmiy stajirovka o‘tab qaytgan Muslimbek Poyonov Alfraganus Universitetining Farmatsevtika va kimyo kafedrasi assistenti sanaladi. Stajirovka davomida u dorivor o‘simliklarda yashovchi endofit zamburug‘lardan olingan ekstraktlarning ko‘krak saratoni hujayralariga ta’sirini o‘rgandi. Tadqiqotlar natijasida 14 ta namunadan eng istiqbolli 7 ta bioaktiv ekstrakt saralab olindi. Olimlarning fikricha, aynan shu namunalar kelgusida saratonga qarshi yangi dori vositalarini yaratishda muhim ilmiy asos bo‘lishi mumkin.
Muslimbek Poyonov stajirovka davomida ekstraktlarni zamonaviy LC-MS/MS va xromatografiya usullari yordamida tahlil qilish, ularning tarkibini aniqlash hamda biologik faolligini baholash bo‘yicha xalqaro tajriba orttirdi.
Tadqiqotlar yana bir muhim xulosani ko‘rsatdi: O‘zbekistonda tabiiy holda o‘sadigan dorivor o‘simliklar tarkibidagi endofit zamburug‘lar hali to‘liq o‘rganilmagan ulkan ilmiy salohiyatga ega.
Mutaxassislar ta’kidlashicha, ushbu yo‘nalishdagi izlanishlar nafaqat saraton, balki qandli diabet va yallig‘lanish kasalliklariga qarshi yangi avlod dori vositalarini yaratish imkoniyatlarini kengaytiradi. Shu bilan birga, bioaktiv moddalarni sanoat miqyosida ishlab chiqarish texnologiyalarini rivojlantirish orqali mamlakatimiz farmatsevtika sanoatining innovatsion taraqqiyotiga ham munosib hissa qo‘shishi kutilmoqda.
Ilm-fandagi har bir muvaffaqiyat kelajakdagi yirik kashfiyotlar uchun poydevor bo‘ladi. Muslimbek Poyonovning tadqiqotlari ham ana shunday istiqbolli ilmiy ishlardan biridir.
Ma’lumot o‘rnida: mazkur ilmiy stajirovka Ilm-fanni moliyalashtirish va innovatsiyalarni qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi tomonidan moliyalashtirilgan.