O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Innovatsion rivojlanish agentligi

Innovatsion rivojlanish agentligi 2025-yilda ham O‘zbekiston Respublikasida ilm-fan va ilmiy faoliyat sohasini hamda innovatsion faoliyatni boshqarish va tashkillashtirish, uni amalga oshirishni muvofiqlashtirish, mamlakatning intellektual va texnologik salohiyatini oshirish yo‘nalishlarida qator ishlarni amalga oshirdi.

Xususan, 2025-yilda Davlat ilmiy dasturlari doirasida umumiy qiymati 577,1 mlrd so‘m bo‘lgan 323 ta ilmiy loyiha moliyalashtirildi. Agentlik tomonidan qo‘llab-quvvatlangan tijoratlashtirish loyihalari natijasida qiymati 51,83 mlrd so‘m bo‘lgan innovatsion mahsulot va xizmatlar sotilib, davlat byudjetiga 6,2 mlrd so‘m miqdorida soliq to‘landi.

Ilmiy-tadqiqot natijalarida yaratilgan ilmiy hajmdor mahsulotlarni ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish hamda oliy taʼlim va ilmiy tashkilotlarda faoliyat yuritayotgan olimlar tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash maqsadida yangi innovatsion (spin-off) korxonalar soni 30 taga yetkazildi.  Ichki va tashqi bozorlarda tijoratlashtirilgan yangi ishlanmalar soni esa 300 tani tashkil etdi. Shuningdek, ilm-fan va innovatsion faoliyat natijasida yaratilgan yangi ishlanmalar va texnologiyalar soni 250 taga yetkazildi.

2025-yilda taʼlim va ilmiy tashkilotlarda oliy taʼlimdan keyingi taʼlim institutlari soni 249 taga yetkazildi. Buning natijasida oliy taʼlimdan keyingi taʼlimning stajyor-tadqiqotchilik, tayanch doktorantura va doktorantura uchun ajratiladigan qabul kvotalari 2019-yilga (1093 taga) nisbatan 5 baravarga oshirilib, 5300 taga yetkazildi. Hozirda, stajyor-tadiqotchilik instituti va oliy taʼlimdan keyingi taʼlim institutlarida ilmiy tadqiqot olib borayotgan izlanuvchilar soni 32 078 nafarni tashkil etmoqda.

Maʼlumki, 2021-yildan buyon yosh olimlarni o‘z ish joyidan ajralmagan holda, O‘zbekiston Respublikasi hududida yetakchi ilmiy markazlarda o‘tkaziladigan ilmiy tadbirlarda ishtirok etishi, ilmiy-tadqiqot ishi bo‘yicha loyihalarni amalga oshirishni, shuningdek, tajriba almashishni nazarda tutuvchi “Akademik harakatchanlik” dasturi tanlovi o‘tkazib kelinmoqda. Joriy yildan boshlab mazkur tanlovni yilning har choragida o‘tkazish amaliyoti yo‘lga qo‘yildi. Natijada jami 4,43 mlrd so‘mlik 64 ta loyiha moliyalashtirildi. “Akademik harakatchanlik” dasturi tanlovi to‘liq raqamlashtirilib,  arizalar maxsus axborot tizimi (akadem.ilmiy.uz) orqali qabul qilinishi tashkil etildi.

Hisobot yilida yosh olimlarni qisqa muddatli ilmiy stajirovkalarga yuborish maqsadida AQSH, Eron, Malayziya, Turkiya, Rossiya va Tatariston kabi davlatlarga stajirovka tanlovlari eʼlon qilinib, 145 nafar yosh olim 12 ta xorijiy mamlakatga ilmiy stajirovkalarga yuborilishi taʼminlandi.

Yil davomida startap loyihalar tanlovlari orqali 69 mlrd so‘mlik 121 ta startap loyiha moliyalashtirildi. Natijada 106 ta innovatsion korxona faoliyati yo‘lga qo‘yildi va 1100 ta yangi ish o‘rinlari yaratildi hamda 2,3 mln AQSH dollari miqdorida xorijiy investitsiya jalb qilindi.

Respublikamiz bo‘ylab tashkil etilgan “Startap festivali”da 6000 ga yaqin yoshlar uchun respublika startap ekotizimining bugungi erishilgan natijalari hamda startap loyihalar to‘g‘risida batafsil maʼlumot berildi hamda 200 ga yaqin startap loyihalar taqdimoti amalga oshirildi.

Hududlardagi yoshlarni tahliliy fikrlash, ilmiy-tadqiqot va innovatsion faoliyatga keng jalb etish, o‘z intellektual salohiyatlarini namoyon qilishi va ijtimoiy moslashuvi uchun zarur sharoitlar yaratish hamda yoshlarning “startap” loyihalarini rivojlantirish va ularni amalga oshirish uchun yagona maydon tashkil etish maqsadida tashkil etilgan Yoshlar texnoparklarida bugunga kelib 7 turdagi o‘quv kurslari faoliyat yuritmoqda. Hiobot davrida ilmiy va innovatsion faoliyatga qiziqish bildirgan 15-30 yoshgacha bo‘lgan 50 mingdan ortiq yoshlar mazkur kurslarga qamrab olindi.

Shuningdek, Yoshlar texnoparklarida tashkil etilgan “InnoX” akselerator va inkubator dasturlarida ishtirok etgan yoshlar tomonidan 3 675 ta startap loyiha ishlab chiqildi. Mazkur startap loyihalardan 621 tasi saralab olinib, turli grant tanlovlarga yo‘naltirildi.

Natijada, dastur bitiruvchilari tomonidan ishlab chiqilgan 82 ta startap loyihalar 24,7 mlrd so‘m mablag‘ jalb etdi. Shuningdek, startap loyihalar tanlovining “Pitching” bosqichidan muvaffaqiyatli o‘tgan 46 ta loyihalarga turli vazirlik va idoralar hamda tijorat banklari tomonidan 9,3 mlrd so‘mlik mablag‘ yo‘naltirildi.

2025-yil mobaynida hududlarda innovatsion faoliyat infratuzilma subyektlarisoni 67 taga yetkazildi.  Maʼlumot uchun: 2025 yil mobaynida 12 ta innovatsion faoliyat infratuzilma subyektlari, xususan, 4 ta texnologik parklar, 3 ta venchur fondi, 2 ta biznes-inkubator va akselerator, 3 ta innovatsion markazlari tashkil etildi.

Joriy yil yakuniga qadar xorijiy investitsiyalarni o‘zlashtirish hajmi 12 mln AQSH dollariga, tashqi beg‘araz ko‘mak (grant) mablag‘lari esa 6,8 mln AQSH dollariga yetkazildi.

Joriy yilning 16-sentyabr kuni Jahon intellektual mulk tashkiloti (WIPO) tomonidan Global innovatsiya indeksi reytingi hisoboti eʼlon qilindi. Global tadqiqot va innovatsion rivojlanish bo‘yicha dunyo mamlakatlari faoliyatini baholaydigan mazkur reytingda O‘zbekiston 139-ta davlat orasida 79-o‘rinni egalladi. Xususan, mintaqalar bo‘yicha innovatsion iqtisodiyotlar tasnifida Markaziy va Janubiy Osiyo mamlakatlar bo‘yicha O‘zbekiston ko‘chli to‘rtlikdan joy oldi.

Shuningdek, joriy yilning 9-11-oktyabr kunlari “InnoWeek-2025” xalqaro innovatsion g‘oyalar haftaligi o‘tkazildi. Jumladan haftalik doirasida 290 ta mahalliy va xorijiy korxona, oliy taʼlim va ilmiy tashkilotlar hamda innovatsion infratuzilma tashkilotlari tomonidan jami 815 turdagi ishlanma va mahsulotlar namoyish etildi. Shuningdek, 30 ta ilmiy-amaliy tadbir (18 ta xalqaro va 12 ta mahalliy) o‘tkazildi, 200 dan ortiq xorijiy mehmonlar ishtirok etdi. Qiymati 51,04 mlrd so‘m bo‘lgan 45 ta sotuv shartnomasi, 9,73 mln AQSH dollarlik 4 ta eksport shartnomasi, 300 ming AQSH dollar bo‘lgan 2 ta grant shartnomasi, ilm-fan va texnologiyalar transferi bo‘yicha 9 ta kelishuv va memorandumlar imzolandi.

2026-yilda ham mazkur yo‘nalishdagi ishlarni faol davom ettirish belgilangan.