Ayrim ijtimoiy tarmoqlarda “Tadbirkorlar norozi: soliq tizimidagi “foydali toʻsiqlar” chindan ishlayaptimi?” mavzusida xabarlar tarqaldi.
2026-04-08 14:05:00 / Qo'mita yangiliklari
Rasmiy munosabat
Ayrim ijtimoiy tarmoqlarda “Tadbirkorlar norozi: soliq tizimidagi “foydali toʻsiqlar” chindan ishlayaptimi?” mavzusida xabarlar tarqaldi
Soliq qo‘mitasi mazkur xabar yuzasidan quyidagilarni maʼlum qiladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 22 sentabrdagi 595-son qarori 6-bandning g) kichik bandida Soliq qoʻmitasi tomonidan mahsulotlar (tovar va xizmatlar) yagona elektron milliy katalogi (MXIK)ga asosan elektron hisobvaraq-fakturalarni rasmiylashtirishda yetkazib beruvchida mahsulotlarning mavjudligini avtomatik ravishda aniqlash, yetkazib beruvchida realizatsiya qilinadigan mahsulotlar mavjud emasligi aniqlanganda realizatsiya toʻgʻrisida hisobvaraq-fakturalar rasmiylashtirilishi imkoniyati cheklanishi belgilangan.
Shuningdek, qarorning 6-bandi b-kichik bandida asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar va tovar-moddiy resurslar harakatini hisobga olishni taʼminlaydigan “E-aktiv” avtomatlashtirilgan axborot tizimini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish koʻzda tutilgan.
Biroq, “E-aktiv” avtomatlashtirilgan axborot tizimini joriy etilishi koʻplab tadbirkorlik subyektlarining noroziligiga olib kelganligi sababli, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 26-noyabrdagi PF-231-son Farmoniga asosan tadbirkorlar uchun moliyaviy operatsiyalarni “E-aktiv” tizimida aks ettirish majburiyatini bekor qilish belgilangan.
Shunday boʻlsa-da, Soliq qoʻmitasining axborot tizimlari orqali (“E-aktiv” tizimini toʻliq joriy etilmaganligi sababli) faqat savdo korxonalari tomonidan realizatsiya qilinadigan mahsulotlarning MXIK boʻyicha xarid qilinganligini solishtirib, realizatsiya qilinadigan mahsulotlar mavjud emasligi aniqlanganda realizatsiya toʻgʻrisida hisobvaraq-fakturalar rasmiylashtirilishi imkoniyati cheklangan. Bu mexanizmda “E-aktiv” tizimida ishga tushsagina toʻliq ishlatish mumkin.
Ishlab chiqarish, qurilish, qishloq xoʻjaligi va koʻp tarmoqli tadbirkorlik subyektlarida kirim qilingan tovarlariga nisbatan mutlaqo boshqa turdagi mahsulot sotganligi sababli ularga ushbu cheklovni toʻgʻridan-toʻgʻri qoʻllash mazkur soha tadbirkorlik subyektlarining faoliyatini cheklashga olib keladi.
Maʼlumot uchun, joriy yilning birinchi choragida savdo korxonalari tomonidan kirimida mavjud boʻlmagan 4 647,7 mlrd soʻmlik tovarlarni EHF orqali realizatsiya qilish cheklangan.
“E-aktiv” avtomatlashtirilgan axborot tizimi amaliyotga joriy etilsa, barcha tadbirkorlik subyektlari uchun realizatsiya qilinadigan mahsulotlar omborda mavjud emasligi aniqlanganda realizatsiya toʻgʻrisida hisobvaraq-fakturalar rasmiylashtirilishi imkoniyati cheklanadi.