Raqamli taʼlim ekotizimini 2025-yil davomidagi rivojlantirish sarhisobi bilan tanishing
2026-01-04 09:05:00 / Vazirlik yangiliklari
O‘zbekistonning raqamli ta’lim sohasida katta o‘zgarish yasagan – “Bir million o‘zbek dasturchi” loyihasida 1 million nafardan ziyod o‘quvchilar AT kurslarda o‘qib, IT-sertifikatlarni qo‘lga kiritdi. Loyiha orqali AT kasblarni egalagan 20 mingdan ziyod o‘quvchilar bugun o‘rtacha 6 million soʻm daromad topmoqda.
2025-yilning noyabr oyida yoshlarning AI sohasiga bo‘lgan qiziqishi hamda zamon talabini chuqur anglagan davlat rahbari tashabbusi bilan loyihamiz yangi bosqichga ko‘tarildi va “Besh million sunʼiy intellekt yetakchilari” start oldi. Loyiha doirasida aileaders.uz platformasi orqali Birlashgan Arab Amirliklari hukumati tomonidan taqdim qilingan SI kurslari, Coursera, Huawei, Oracle kabi dunyoning eng nufuzli tashkilotlarining online kurslarida bepul ta’lim olish imkoniyati yaratildi. Coursera platformasidagi 3 000 ta kurs o‘zbek tiliga tarjima qilinishini yoshlarning AT ta’lim olish imkoniyatini yanada kengaytirdi.
Raqamli ta’lim ekotizimining maktab bosqichidagi navbatdagi ikki asosiy loyihasi — “IT-shaharcha” va “Muhammad al-Xorazmiy vorislari”dir. Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Buxoro, Samarqand, Sirdaryo va Farg‘ona viloyatlarida faoliyati yo‘lga qo‘yilgan “IT-shaharcha”larda olis va chekka hududlardagi 1 200 nafardan ortiq yosh xorijiy tillar hamda axborot texnologiyalari — jumladan dasturlash, grafik dizayn va robototexnika yo‘nalishlarini bepul o‘rganmoqda.
“Muhammad al-Xorazmiy vorislari” loyihasi esa Qoraqalpog‘iston Respublikasining 7 ta tumanihamda Xorazm viloyatining barcha tumanlaridaamalga oshirilib, qariyb 5 ming nafar o‘quvchinidasturlash va xorijiy tillarga o‘qitish uchun yagona loyiha doirasida birlashtirdi.
“IT-shaharcha” loyihasi chekka hududlarda kichik maktab yoshidan boshlab o‘quvchilarga boshlang‘ich darajadagi axborot texnologiyalari bilimlarini berishga qaratilgan bo‘lsa, “Muhammad al-Xorazmiy vorislari” loyihasi
7-sinfdan boshlab o‘quvchilarni professional darajada tayyorlab, ularni mehnat bozoriga raqobatbardosh kadrlar sifatida yetishtirmoqda.O‘tgan bir yil davomida ushbu ikki loyiha doirasida jami 5 ming nafarga yaqin o‘quvchi
63 678 soat davomida bepul ta’lim oldi.
Joriy yilda “Muhammad al-Xorazmiy vorislari”loyihasini 130 nafar ilk qaldirg‘ochlarmuvaffaqiyatli tamomladi. Loyiha qisqa vaqt ichida 40 nafardan ortiq o‘quvchi IT sohasi orqali 10 000 AQSh dollarigacha daromad topishga erishdi, 1 mingga yaqin yoshlarning xorijiy tillar va xalqaro IT sertifikatlarini qo‘lga kiritishiga zamin yaratdi.
“IT-iste’dod” loyihasi raqamli ta’lim ekotizimining muhim drayveri bo‘lib xizmat qilmoqda. 2024-yilda loyiha doirasida 1 001 nafarga yaqin yosh o‘qish va sertifikatlash xarajatlari uchun kompensatsiya olgan bo‘lsa, joriy yilda ushbu ko‘rsatkich o‘tgan yilga nisbatan ikki yarim barobarga oshdi. Natijada 2 400 nafar yoshxalqaro IT-sertifikat bilan birga, o‘qish uchun sarflagan xarajatlarini ham kompensatsiya qilish imkoniyatiga ega bo‘ldi.
Buning uchun joriy yilda davlat byudjetidan qariyb 11 milliard so‘m mablag‘ ajratildi. Xalqaro IT-sertifikatlar yoshlarning egallagan bilimlarini tasdiqlash bilan birga, ularning texnik malakasini oshirish va yuqori daromadli ish o‘rinlariga chiqishiga xizmat qilmoqda.
Bu natijalar raqamlar orqali ham o‘z tasdig‘ini topmoqda: so‘nggi bir yil ichida xalqaro IT-sertifikatga ega bo‘lgan yoshlarning 50 foizi ish bilan ta’minlandi, ularning o‘rtacha oylik daromadi 7 million so‘mni tashkil etdi.
Yakuniga yetib borayotgan yilda Raqamli ta’limn rivojlantirish markazi AT olimpiadalar yo‘nalishida ham salmoqli natijalarga erishdi. Informatika bo‘yicha Yevropa qizlar olimpiadasida qo‘lga kiritilgan 2 ta bronza medali, Xalqaro informatika olimpiadasida O‘zbekiston tarixidagi birinchi kumush va 1 ta bronza medali, shuningdek, O‘zbekiston ilk bor mezbonlik qilgan nufuzli Osiyo-Tinch okeani informatika olimpiadasida olingan 3 ta bronza medali – yoshlarimizning sport dasturlash yo‘nalishidagi xalqaro maydondagi ishtiroki va yutuqlari izchil oshib borayotganini yaqqol ko‘rsatadi.
Raqamli ta’lim ekotizimini rivojlantirishda xususiy sektorni qo‘llab-quvvatlash masalasi ham alohida e’tiborga olingan. Xususiy AT ta’limini rag‘batlantirish maqsadida joriy etilgan “IT-Talents” dasturi orqali joriy yilda 10 ga yaqin o‘quv markaziga eksportyor kompaniyalar uchun malakali mutaxassislar tayyorlab bergani sababli 1 milliard so‘mdan ortiq subsidiya ajratildi. Mazkur qo‘llab-quvvatlash choralari natijasida xususiy AT-ta’lim bozori faol rivojlanmoqda. Xususan, CRM tizimi orqali ro‘yxatdan o‘tgan xususiy AT-markazlar soni 2024-yilda 390 tani tashkil etgan bo‘lsa, 2025-yilda bu ko‘rsatkich 428 taga yetdi.
Ta’lim natijalari ham sezilarli darajada oshdi: 2024-yilda 24 800 nafar bitiruvchi tayyorlangan bo‘lsa, joriy yilda ushbu ko‘rsatkich 1,5 barobarga oshib, 37 800 nafarga yetdi. Ulardan 16 300 nafardan ortig‘i bandligi ta’minlangan.
Raqamli ta’lim ekotizimining oliy ta’lim bosqichida ham salmoqli ishlar amalga oshirildi.2024-yilda axborot texnologiyalari yo‘nalishiga ixtisoslashgan 102 ta oliy ta’lim muassasasi faoliyat yuritgan bo‘lsa, 2025-yilga kelib ularning soni 145 taga yetdi. So‘nggi bir yil davomida AT yo‘nalishidagi oliy ta’lim muassasalari sonining sezilarli darajada oshishi sohada ta’lim qamrovi kengayayotganidan dalolat bermoqda.
Mazkur o‘sish talabalar sonida ham o‘z aksini topdi. Xususan, 2024-yilda
78 mingdan ortiq yoshlar AT yo‘nalishidagi oliy ta’lim muassasalariga oʻqigan bo‘lsa, 2025-yilda talabalar soni 120 800 nafarga yetdi.
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti QS xalqaro reytingida
1401-oʻrindan joy oldi. Times Higher Education World University Rankings 2025 reytingida 1501-o‘rinni egallab, Markaziy Osiyo va Kavkazorti davlatlari universitetlari oʻrtasida beshinchi, O‘zbekiston oliy ta’lim muassasalari ichida esa 3-o‘rinni qayd etdi.
O‘quv yili davomida Amity universiteti talabalari va professor-o‘qituvchilari tomonidan Scopus, WoS va Springer bazalarida 150 ga yaqin ilmiy ishlar chop etilib, xalqaro grantlar va patentlar bilan ilmiy salohiyat yanada mustahkamlandi.
2025-yilda tashkil etilib Stanford Engineering, University of Washington hamda Xitoyning yetakchi texnika universitetlari bilan xalqaro hamkorlikni yo‘lga qo‘ygan Cyber Universityʼga birinchi yilning o‘zidayoq 16 mingdan ortiq abituriyent qiziqish bildirib eng kuchli 1 407 nafar talaba qabul qilindi.
Toshkent shahridagi Inha universiteti Buyuk Britaniya akademik dasturlarini yo‘lga qo‘ydi hamda sun’iy intellekt va ma’lumotlar tahlili yo‘nalishida rahbarlar uchun yangi MBA dasturini ishga tushirdi. Joriy yilda INHA talabalari tomonidan tanlov va xakotonlardagi qo‘lga kiritilgan umumiy sovrin jamg‘armasi taxminan 355 ming AQSh dollarini tashkil etdi.
Shuningdek, “Mirzo Ulug‘bek vorislari” loyihasi doirasida Data Science hamda kreativ iqtisodiyotyo‘nalishlarida 860 dan ortiq yosh mutaxassislar tayyorlanib, ularning zamonaviy va talab yuqori bo‘lgan kasblar bo‘yicha bilim va ko‘nikmalari mustahkamlandi.
Bundan tashqari, “School 21” loyihasida 1 600 dan ortiq talabalar asosiy ta’lim jarayonida tahsil olmoqda va 100 nafar ishtirokchi turli kompaniyalarda amaliyotni boshladi.
Raqamli texnologiyalar vazirligi tomonidan 2025-yil davomida IT ta’limni rivojlantirish maqsadida o‘ndan ortiq xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlardan 35 mln dollardan ortiq grant mablag‘lari jalb etildi.
2025-yilda IT Park rezidentlari soni 3 300 dan ortib, joriy yilda ular tomonidan 10 mingta yangi ish o‘rinlari yaratildi.
“Muhammad al-Xorazmiy vorislari”, “Mirzo Ulug‘bek vorislari” va “IT-iste’dod” kabi loyihalar mehnat bozorini malakali, raqobatbardosh kadrlar bilan to‘ldirishga mustahkam zamin yaratmoqda.
2025-yilda Raqamli texnologiyalar vazirligi 130 dan ortiq mamlakatdan tashrif buyurgan 300 ga yaqin mehmonlar ishtirokida ICT Week haftaligi doirasida “Sun’iy intellekt va ta’lim” hamda IT Investitsiya forumini tashkil etdi.
Shuningdek, Qozog‘iston, Serbiya, Armaniston, Germaniya va Rossiyadan kelgan 420 nafardan ortiq mutaxassislar ishtirokida DevOpsDays Tashkent — 2025 forumi ham o‘tkazildi. UzGeeks IT hamjamiyati bilan hamkorlikda tashkil etilgan 7 ta meetupda 3 mingdan ziyod IT sohasiga qiziqqan mutaxassislar uchun tajriba va bilim almashish maydoni yaratildi.
Respublikamizning barcha hududlarida “InfoTeach–2025” forumi tashkil etilib, 5 mingdan ortiq o‘qituvchilar hamda onylan o‘quvlar orqali700 nafardan ortiq hokim, hokim o‘rinbosarlariva ularning sun’iy intellekt boʻyicha maslahatchilari malakasi oshirildi.
Raqamli texnologiyalar vazirligi kelajakni bugundan qurishda, yoshlarning salohiyatini ochishda va O‘zbekistonni raqamli yetakchilar qatoriga olib chiqishda yangi kuch, yangi g‘oya va yangi maqsadlar bilan o‘z faoliyatini davom ettiradi.