O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi

Yurtimizda raqamli iqtisodiyotning jadal rivojlanishi, IT-xizmatlar eksportini kengaytirish va xorijiy investitsiyalar oqimini oshirishga qaratilgan islohotlar izchil davom etmoqda. Shu yo‘nalishdagi muhim qadam sifatida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqamli texnologiyalar xalqaro markazi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida”gi PF–233-son Farmoni qabul qilindi. Ushbu farmon “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasida belgilangan ustuvor vazifalarni amalga oshirish, dasturiy mahsulotlar ishlab chiqarishni kengaytirish, IT-xizmatlar eksportini ko‘paytirish, shuningdek, investorlar uchun yanada qulay, xalqaro talablar darajasidagi shart-sharoitlar yaratishni maqsad qiladi.

Farmonga ko‘ra, raqamli texnologiyalar sohasida raqobatbardosh ekotizimni shakllantirish, venchur kapital bozorini rivojlantirish uchun zarur huquqiy kafolatlar joriy etish, malakali kadrlar tayyorlash jarayonlarini qo‘llab-quvvatlash, innovatsiyalarni rag‘batlantirish va xorijiy investorlar faoliyatini yengillashtiruvchi alohida tartibotlarni shakllantirish kabi vazifalar belgilandi. Bundan tashqari, Farmonda 2024-yil 1-fevraldagi PF–25-son Farmon bilan “Enterprise Uzbekistan” raqamli texnologiyalar xalqaro markazi tashkil etilganini ma’lumot uchun qayd etildi va yangi Markaz faoliyatini tashkil etish bo‘yicha tashkiliy masalalar belgilab berildi.

Yangi Markaz direksiyasi aksiyadorlik jamiyati shaklida tashkil etilib, uning yagona aksiyadori sifatida “Dasturiy mahsulotlar va axborot texnologiyalari texnologik parki direksiyasi” MChJ etib belgilandi. Markaz rezidentlari uchun soliq va bojxona tizimida, mehnat munosabatlari va shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish sohalarida, shuningdek, intellektual mulkni himoya qilish va davlat xizmatlaridan foydalanishda maxsus huquqiy rejim joriy etilishi ko‘zda tutilmoqda. Bu esa IT-kompaniyalar va investorlar uchun ancha qulay va prognoz qilinadigan biznes muhitini ta’minlaydi.

Farmonga muvofiq, Markaz hududida dasturiy mahsulotlar ishlab chiqish, konsalting va autstaffing xizmatlari ko‘rsatish, autsorsing asosida masofaviy xizmatlar tashkil etish, jumladan biznes jarayonlar autsorsingi (BPO)ni yo‘lga qo‘yish, ilmiy-tadqiqot ishlari va R&D loyihalarini amalga oshirish, video o‘yinlar yaratish va raqamli kontent ishlab chiqish, sun’iy intellekt texnologiyalarini yaratish va rivojlantirish, ma’lumotlarni qayta ishlash markazlari hamda bulutli hisoblash tizimlarini tashkil etish va boshqarish, shuningdek raqamli texnologiyalar bo‘yicha ta’lim faoliyatini yo‘lga qo‘yish imkoniyati yaratiladi.

Shu bilan birga, elektron kitoblar, media mahsulotlar, o‘quv kurslari va boshqa raqamli kontentlarni yaratish, ularni onlayn platformalarda joylashtirish va targ‘ib qilish kabi faoliyatlarga ham ruxsat etiladi. Markaz rezidentlarining faoliyati maxsus ajratilgan hudud va uning yurisdiksiyasida amalga oshiriladi. Hududda “yagona darcha” tamoyili asosida xizmat ko‘rsatadigan, ingliz tilida faoliyat yurituvchi ixtisoslashtirilgan soliq inspeksiyasi tashkil etilishi belgilangan bo‘lib, bu investorlar va xalqaro IT-kompaniyalar uchun qulaylik yaratadi.

Farmonda yana bir muhim jihat sifatida Markazni Angliya va Uels umumiy huquq normalari yoki yetakchi xalqaro moliya markazlarining standartlariga asoslangan maxsus yurisdiksiya sifatida e’tirof etish belgilandi. Bu esa investorlarning huquqlarini yanada kuchli himoya qilish, shuningdek, Markaz rezidentlari bilan bog‘liq nizolarni O‘zbekiston sud tizimidan mustaqil ravishda faoliyat yuritadigan ixtisoslashtirilgan sudda ko‘rib chiqish imkoniyatini yaratadi.

Mazkur Farmon doirasida rezident bo‘lmagan kompaniyalarga ham Markaz hududida xizmatlar ko‘rsatishga ruxsat etiladi, biroq ularga soliq va bojxona imtiyozlari tatbiq etilmaydi. Bu yondashuv orqali xalqaro kompaniyalar uchun O‘zbekistonda biznes yuritish imkoniyatlari kengayadi, biroq imtiyozlar faqat rezidentlar uchun saqlanib qoladi.

Yangi farmonning qabul qilinishi O‘zbekistonning global IT-bozordagi raqobatbardoshligini oshirish, xalqaro investorlarga ochiqlikni kuchaytirish va texnologik taraqqiyotni jadallashtirish yo‘lida muhim hujjat bo‘lib xizmat qiladi. Raqamli texnologiyalar xalqaro markazining tashkil etilishi esa nafaqat yirik investorlarni, balki startaplar, ilmiy markazlar va innovatsion kompaniyalarni ham o‘ziga jalb etadigan yangi texnologik makon vujudga kelishiga xizmat qiladi.