Xalqaro standartlar nima va ular nima uchun kerak?
2026-10-28 10:00:00 / Yangiliklar
Standartlashtirish — mahsulot, xizmat yoki jarayon uchun umumiy talablar, qoidalar va mezonlarni belgilash jarayonidir. Xalqaro standartlar esa ushbu talablarni turli mamlakatlarda o‘zaro uyg‘unlashtirishga yordam beradi.
Masalan, bir mamlakatda ishlab chiqarilgan elektr jihozi boshqa mamlakatda ham xavfsiz ishlashi, oziq-ovqat mahsuloti xalqaro bozor talablariga mos bo‘lishi yoki turli korxonalarda tayyorlangan ehtiyot qismlar bir-biriga mos kelishi kerak. Standartlar ana shu maqsadlarga erishishda muhim vosita hisoblanadi.
☑️ Xalqaro standartlarni ishlab chiqishda quyidagi tashkilotlar muhim o‘rin tutadi:
🔴ISO — Xalqaro standartlashtirish tashkiloti. Sifat menejmenti, ekologik boshqaruv, axborot xavfsizligi va boshqa ko‘plab sohalarda standartlar ishlab chiqadi.
🔴IEC — Xalqaro elektrotexnika komissiyasi. Elektr va elektron qurilmalar, elektr xavfsizligi hamda tegishli texnologiyalar uchun standartlar ishlab chiqadi.
🔴ITU — Xalqaro elektraloqa ittifoqi. Telekommunikatsiya va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasidagi xalqaro me’yorlarni muvofiqlashtiradi.
🔴Codex Alimentarius komissiyasi — oziq-ovqat xavfsizligi va iste’molchilar salomatligini himoya qilishga qaratilgan xalqaro oziq-ovqat standartlarini ishlab chiqadi.
Muhim jihat: xalqaro standartlarning barchasi ham avtomatik ravishda majburiy hisoblanmaydi. Ularning ayrimlari ixtiyoriy ravishda qo‘llanadi, ayrim talablari esa milliy qonunchilik, texnik reglamentlar yoki shartnomalar orqali majburiy tus olishi mumkin.