O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi

Beshinchi Toshkent xalqaro investitsiya forumi o‘zining amaliy ahamiyatini ko‘rsatuvchi asosiy natija bilan yakunlandi: tadbir yakunlariga ko‘ra, umumiy qiymati 43,1 milliard dollarlik 166 ta investitsiya shartnomasi imzolandi.

Bu raqamlar shunchaki uch kunlik ishbilarmonlik dasturining yakuni emas. Ular yanada muhimroq tendensiyani aks ettiradi: O‘zbekistonga bo‘lgan xalqaro qiziqish tobora aniq investitsiya qarorlari, tarmoq loyihalari va uzoq muddatli hamkorlik tekisligiga ko‘chib o‘tmoqda. Yubiley forumi uchun bu ayniqsa e’tiborga molik. So‘nggi yillarda mazkur forum O‘zbekiston o‘z investitsiya imkoniyatlarini namoyish etadigan maydonchadan, bu salohiyat loyihalar, moliyaviy mexanizmlar, ishlab chiqarish kooperatsiyasi va amaliy kelishuvlar nuqtai nazaridan muhokama qilinadigan yirik xalqaro ishbilarmonlik platformasiga aylanib ulgurdi.

Forum ko‘lami ushbu dinamikani to‘liq tasdiqlaydi. 2026-yilda ro‘yxatdan o‘tgan ishtirokchilar soni 10 409 kishidan oshdi. Toshkentga dunyoning 102 davlatidan 3 802 nafar xorijiy delegat tashrif buyurdi. Taqqoslash uchun: 2022-yilda forumda 1 050 nafar, 2023-yilda 1 142 nafar, 2024-yilda 1 874 nafar, 2025-yilda esa 2 022 nafar xorijlik delegat ishtirok etgan edi. To‘rt yil ichida xalqaro ishtirokchilar soni uch yarim barobardan ko‘proqqa o‘sdi.

Biroq, bu o‘sishning ahamiyati faqat miqdor bilan o‘lchanmaydi. Auditoriya tarkibining qanday o‘zgargani muhimroqdir. Forumda real sektor kompaniyalarining 3 145 nafar vakili ishtirok etdi – bu o‘tgan yilgiga nisbatan 1 480 nafarga ko‘p. Toshkentda BlackRock, JPMorgan Chase, Citibank, Visa, Franklin Templeton, Standard Chartered, London Stock Exchange Group, Bank of China, BP, Masdar, ACWA Power, Airbus, John Deere, Meta, Coca-Cola, DP World, AD Ports Group hamda boshqa yirik kompaniyalar va moliya institutlari vakillari jamlandi. Forumda ishtirok etgan kompaniyalar boshqaruvidagi aktivlarning umumiy hajmi qariyb 42 trillion dollarga baholanmoqda. Bu O‘zbekistonning investitsiya kun tartibi uzoq muddatli kapital, yirik infratuzilma loyihalari, sanoat yechimlari va xalqaro moliya mexanizmlari bilan ishlaydigan tashkilotlar e’tiborida ekanligidan yaqqol dalolat beradi.

Siyosiy daraja ham forum mazmunini belgilovchi muhim omilga aylandi. Tadbirda 76 nafar hukumat vakili ishtirok etdi, o‘tgan yili bu ko‘rsatkich 26 nafarni tashkil etgan edi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev, shuningdek, Albaniya, Rossiya, Ozarbayjon, Belarus, Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Tojikistondan kelgan yuqori martabali mehmonlar ishtirokidagi yalpi majlis markaziy voqea bo‘ldi. Bu investitsiya kun tartibini savdo-iqtisodiy hamkorlik, infratuzilmani rivojlantirish, energetika va mintaqaviy hamkorlik yo‘nalishlari bilan uzviy bog‘liqlikda muhokama qilish imkonini berdi.

Ishbilarmonlik dasturi doirasida jami 79 ta tadbir, jumladan, 34 ta panel munozarasi, 8 ta investitsion pitch-sessiya hamda AQSh, Xitoy, Koreya Respublikasi, Turkiya, Ozarbayjon, Saudiya Arabistoni va BAA ishtirokida 7 ta yirik ikki tomonlama biznes-forum o‘tkazildi. Muhokamalar qayta tiklanuvchi energetika, transport yo‘laklari, raqamli davlat boshqaruvi, sun’iy intellekt, islom moliyasi va oziq-ovqat xavfsizligi kabi muhim sohalarni qamrab oldi.

O‘zbekistonning investitsion salohiyati ko‘rgazmasi forumning muhim qismiga aylanib, qishloq xo‘jaligi, yengil sanoat, elektrotexnika, IT va boshqa sohalardagi imkoniyatlarni namoyish etdi. Immersiv format mehmonlarga mahsulotlar ortida turgan zamonaviy sanoat quvvatlari va texnologik ishlab chiqarishlarni ko‘rgazmali tarzda his qilish imkonini berdi.

Forumning amaliy natijadorligi shundan iboratki, O‘zbekistonda investorlar bilan ishlash tizimli ravishda yo‘lga qo‘yilgan. Xorijiy investorlar kengashidagi ishtirokchi kompaniyalar soni 54 tadan 85 taga yetdi. Ular 19 ta mamlakat va 23 ta tarmoqni ifodalaydi. Kengash doirasida 21 ta tashabbus ishlab chiqildi va 8 ta normativ-huquqiy hujjat qabul qilindi.

Shuningdek, Toshkent xalqaro moliya markazini tashkil etish tashabbusi ham alohida e’tiborga loyiq. Ingliz huquqi, kapitalning erkin harakati va "yashil" moliyalashtirish prinsiplariga asoslangan ushbu markaz yirik investorlar uchun qulay infratuzilmani shakllantirishga qaratilgan. Bu kabi qadamlar loyihaga bo‘lgan qiziqishdan tortib uni moliyalashtirishgacha bo‘lgan yo‘lni sezilarli darajada qisqartiradi.

Norasmiy muloqot formatlari qatorida o‘tkazilgan "TIIF OPEN" tennis turniri va "Silk Road Night Run" xalqaro tungi marafonida 16 dan ortiq mamlakatdan 500 dan ziyod ishtirokchi qatnashib, o‘zaro hamkorlik aloqalarini yanada boyitdi. Forumning nufuzi ortib borayotgani uning xalqaro ommaviy axborot vositalarida yoritilishida ham yaqqol namoyon bo‘ldi. 2026-yilda tadbirlarni 41 davlatdan 209 nafar xorijiy jurnalist yoritib bordi, jumladan, Bloomberg, Reuters, Nikkei, Euronews, BBC News, CGTN, TRT kabi dunyoning yetakchi OAVlari bevosita ishtirok etdi.

TXIF-2026 ning eng asosiy xulosasi shundaki, O‘zbekiston o‘z salohiyatini aniq loyihalar va barqaror hamkorlik mexanizmlariga aylantira olish qobiliyatini amalda isbotlamoqda. Va 43,1 milliard dollarlik shartnomalar aynan mana shu amaliy o‘tish jarayonining eng ishonchli ifodasidir.