O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi

16-iyun kuni 5-yubiley Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida “Mas’uliyatli biznes yuritish: OECD standartlari va investitsiya jozibadorligi” mavzusida maxsus panel sessiyasi bo‘lib o‘tdi. Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi muvofiqlashtiruvida tashkil etilgan ushbu tadbir xalqaro moliyaviy integratsiyaning eng muhim mezonlariga bag‘ishlandi.

Sessiyada ishtirok etgan yetakchi ekspertlar va maʼruzachilar:

Céleste Laporte Talamon — Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD) Yevroosiyo bo‘limi siyosat tahlilchisi (moderator)

 Yuri Sterk — Xalqaro mehnat tashkiloti (XMT)ning O‘zbekiston bo‘yicha katta koordinatori

 Ji Heon Oh — Koreya Respublikasining Masʼuliyatli biznes yuritish (RBC) bo‘yicha milliy aloqa nuqtasi vakili, “One Law Partners LLC” advokati va hamkori

 Vera Bell — “Crowe Uzbekistan” xalqaro auditorlik firmasi boshqaruvchi hamkori

Kirill Korotkov — “Air Products & Chemicals, Inc.” kompaniyasining tijorat bo‘yicha bosh menejeri

Gregory Lecomte — Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD) Markaziy Osiyo bo‘limi rahbari

Sessiyani kirish so‘zi bilan O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi Investitsiya muhit va reytinglar boshqarmasi boshlig‘ining o‘rinbosari Tengiz Asanov ochib berdi. U o‘z nutqida, bugungi kunda O‘zbekistonning xalqaro sarmoyaviy maydondagi mavqeini mustahkamlashda, shunchaki qog‘ozdagi raqamlar emas, balki mas’uliyatli biznes yuritish tamoyillari va OECD standartlarini tizimli joriy etish asosiy ustuvorlik kasb etayotganiga alohida urg‘u berdi. Asanovning qayd etishicha, bu jihatlar mamlakatning investitsion jozibadorligini oshiribgina qolmay, balki uning global reytinglardagi nufuzini ham yangi bosqichga ko‘tarishning hal qiluvchi omilidir.

Bugungi kunda Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD) ko‘rsatmalariga amal qilish yirik institutsional kapital bozorlariga kirish uchun global darajadagi ajralmas shartga aylanib bormoqda. Sessiya davomida ekspertlar ushbu talablarning biznes muhitidagi o‘rni, xususan, taʼminot zanjirlarida “due diligence” (tegishli tekshiruv) jarayonlarini o‘tkazish va masʼuliyatli biznes tamoyillarini joriy etish masalalarini atroflicha tahlil qildilar.

Munozaralar davomida Milliy aloqa nuqtasi (NCP) mexanizmlarining ishlash prinsipi va ularning investorlar ishonchini mustahkamlashdagi ahamiyati ochib berildi. Eng muhimi, xalqaro standartlarga rioya qilish amaliyotda qanday namoyon bo‘lishi hamda bu shaffoflik barqaror va o‘lchanadigan kapital oqimlariga qanday taʼsir ko‘rsatishi aniq misollar va investitsiya mantiqi asosida izohlab berildi.

Koreyalik maʼruzachi, Ji Heon Oh (Koreya Respublikasining Masʼuliyatli biznes yuritish boʻyicha Milliy aloqa nuqtasi vakili, oʻz nutqida Koreya tajribasi misolida xolislik, ESG standartlari va Milliy aloqa nuqtasining (NCP) ahamiyati haqida toʻxtaldi:

“Tarixga nazar tashlasak, uzoq vaqt davomida Milliy aloqa nuqtasi (NCP) faoliyati hatto Koreyaning oʻzida ham yetarlicha ommalashmagan edi. Buning sababi oddiy: uzoq yillar davomida ESG (ekologik, ijtimoiy va korporativ boshqaruv) hamda RBC (masʼuliyatli biznes yuritish) standartlari biznes olami uchun goʻyoki qoʻshimcha qiyinchilik va noqulaylik tugʻdiruvchi talablar sifatida koʻrilgan. Biroq bugun dunyo oʻzgardi. ESG va masʼuliyatli biznes yuritish toʻlqini allaqachon ostonamizda turibdi va endi bu talablarni chetlab oʻtib boʻlmaydi”.

Shu bilan birga, “Crowe Uzbekistan” xalqaro auditorlik firmasi boshqaruv hamkori Vera Bell islohotlarning xususiy sektor uchun afzalliklariga to‘xtalib o‘tdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Mas’uliyatli biznes yuritish (RBC) tamoyillarining joriy etilishi mahalliy kompaniyalarning investitsion jozibadorligini oshirish va ularga arzonroq sarmoyalar jalb qilish imkonini beradi.

Vera Bell, shuningdek, tez orada kuchga kiradigan yangi buxgalteriya standartlari orqali ushbu tamoyillar faqat qog‘ozda emas, balki moliyaviy hisobotlardagi real raqamlarda aks etishi shartligini qayd etdi. Mutaxassis ushbu jarayonni navbatdagi soliq tekshiruvi emas, balki tadbirkorlar uchun xalqaro korporatsiyalar bilan hamkorlik va yangi sarmoyaviy imkoniyatlar yaratuvchi islohot sifatida baholadi.

Sessiyaning yana bir spikeri “Air Products & Chemicals, Inc.” kompaniyasining tijorat bo‘yicha bosh menejeri Kirill Korotkov O‘zbekiston tajribasiga tayanib, shunday dedi:

“O‘zbekistondagi sarmoyaviy muhit qulay bo‘lmaganida, biz kabi xalqaro gigant kompaniya bu yerda olti yildan buyon faoliyat yuritib, uzoq muddatli strategik sarmoya kiritmagan bo‘lardi. Biz bu yerda mas’uliyatli biznes yuritish va OECD standartlariga rioya qilishni kundalik ish tartibimizga aylantirdik. Mamlakatda jamoatchilik uchun ochiq Xavfsizlik akademiyasini yo‘lga qo‘ydik, havoga chiqadigan karbonat angidridni tutib qolish bo‘yicha ekologik loyihani boshladik va barcha shartnomalarimizga korrupsiyaga qarshi qat’iy talablarni kiritdik. Bularning barchasi O‘zbekistondagi loyihalarimizning barqaror kelajagiga xizmat qiladi”.

Ushbu uchrashuv O‘zbekiston va mintaqaviy bozorlarda faoliyat yuritayotgan, shuningdek, xalqaro maydonga chiqishni maqsad qilgan investorlar hamda korxonalar uchun strategik ahamiyatga ega yo‘l-yo‘riqlarni belgilab bergan muhim muloqot maydoniga aylandi.