"O‘zbekkosmos" agentligi

Bugungi kunda “O‘zbekkosmos” agentligi kosmik tadqiqotlar sohasini yanada rivojlantirish, hududlarda aerokosmik texnologiyalarni joriy etish orqali iqtisodiyot tarmoqlaridagi muammolarni aniqlash, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va ularni boshqarishda samaradorlikni oshirish kabi qator yo‘nalishlarda faol ishlarni olib bormoqda.

Xususan, bu borada asosiy e’tibor vazirlik va idoralar, qolaversa, mahalliy hokimliklar bilan o‘zaro hamkorlik aloqalarini yo‘lga qo‘yishga qaratilmoqda. Ayni shu maqsadda agentlik vakillari viloyatlarda sayyor uchrashuvlarni o‘tkazishmoqda.

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi raisi bilan bo‘lgan muloqotda hududning dolzarb muammolarini zamonaviy kosmik texnologiyalar yordamida hal etish, jumladan, Davlat kosmik monitoringi dasturi doirasida Qoraqalpog‘istonda sun’iy yo‘ldosh kuzatuvlarini faollashtirish, ekologiya, geologiya, qishloq va suv xo‘jaliklari hamda yer munosabatlari kabi sohalarda kosmik tasvirlardan samarali foydalanish masalalari muhokama qilindi.

 

Mazkur uchrashuvning ahamiyatini bir nechta strategik yo‘nalishlarda ko‘rish mumkin.

 

 

Qoraqalpog‘iston ekologik muammolar bo‘yicha O‘zbekistonning eng sezgir hududlaridan biri hisoblanadi. Orol dengizining qurishi natijasida tuproq sho‘rlanishi, o‘simliklar qoplami qisqarishi va havoning changlanishi kabi jarayonlarni doimiy kuzatib borish talab etiladi. Bunda esa sun’iy yo‘ldosh tasvirlarining o‘rni muhimdir. Ya’ni cho‘llanish jarayonining real sur’ati, o‘rmonzorlar va yashil hududlarning holati, ekologik xavf zonalari aniq kartalashtiriladi. Bu esa hukumatga real vaziyatga mos tezkor ekologik choralarni ko‘rish imkonini beradi.

 

 

Qoraqalpog‘istonning asosiy iqtisodiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lgan qishloq xo‘jaligi ko‘p jihatdan suvga bog‘liq. “O‘zbekkosmos” agentligining Davlat kosmik monitoring tizimi orqali ekinlarning vegetatsiya holati, suv taqsimoti samaradorligi, hosildorlikni prognoz qilish, dalalardagi noqonuniy yong‘inlarga qarshi kurashish kabi masalalar aniq ma’lumotlar asosida tahlil qilinadi.

 

 

Hududda yerlarning maqsadli foydalanishi va noqonuniy o‘zlashtirish holatlarini nazorat qilish muhim masalalardan biridir. Kosmik kuzatuvlar yordamida yer maydonlarining haqiqiy holati, qishloq xo‘jaligi yerlaridan foydalanish darajasi, noqonuniy qurilishlar yoki talon-taroj holatlarini tezda aniqlash imkoniyati yaratiladi.

 

 

Hududda tuproq siljishi, sho‘rlanish darajasi, yer osti suvlari harakatini monitoring qilish geologiya sohasida muhim ahamiyatga ega. Sun’iy yo‘ldoshlar orqali geologik jarayonlarning dinamikasini kuzatish, tabiiy xavflarning oldini olish, infratuzilma loyihalarini to‘g‘ri rejalashtirish imkoni paydo bo‘ladi.

 

 

Uchrashuvda muhokama qilingan asosiy masalalardan yana biri kadrlarni qayta o‘qitish bo‘ldi. Sababi kosmik tasvirlardan samarali foydalanish uchun hududiy idoralarda malakali mutaxassislar bo‘lishi talab etiladi. Bu orqali yangi texnologiyalarni tezkor joriy etish, ma’lumotlarni tahlil qilish sifatini yaxshilash va geoaxborot tizimlarni integratsiya qilish jarayonlarini jadallashtirish mumkin bo‘ladi.  

Shuningdek, uchrashuv davomida Prezidentning 2026-yil 26-sentabrdagi “Iqtisodiyot tarmoqlarida aerokosmik maʼlumotlardan foydalanishni kengaytirish va qishloq xoʻjaligi quyi boʻgʻinida boshqaruv tizimini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni mazmun-mohiyati tushuntirilib, unda belgilangan vazifalar ijrosiga to‘xtalib o‘tildi.