O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi

Poytaxtimizda Investitsiyalar, savdo va sanoat vazirligi muvofiqlashtiruvida o‘tkazilayotgan Toshkent xalqaro investitsiya forumining beshinchi — yubiley mavsumi doirasida qishloq xo‘jaligi va agrosanoat sohasidagi istiqbolli loyihalarga bag‘ishlangan “Agrobiznes va oziq-ovqat xavfsizligi: texnologiya, qiymat zanjirlari va eksport o‘sishi” mavzusida maxsus pitch sessiyasi bo‘lib o‘tdi. Mazkur tadbirda O‘zbekistonda B2B va B2C formatlaridagi yirik agroloyihalar taqdimoti o‘tkazildi.

Mahalliy hamda xalqaro investorlar ishtirokidagi muloqotda oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash, tarmoqqa xalqaro standartlarni joriy etish va eksport salohiyatini keskin oshirish masalalari keng muhokama qilindi. Sessiyaga “Rincon Agrotech” kompaniyasi ijrochi direktori Konstantin Korneyev moderatorlik qildi.

• Tengiz Loloshvili — “QAND” kompaniyasi hamkori va bosh tijorat direktori (CCO)
• Dad Khan Temur Ali — “Extrafos” MChJning raqamli texnologiyalar direktori
• Akram Talibov — “Bemalol Group” MChJ bosh direktori
• Sherzod Niyazimbetov — “Biogumus” fermasi hamda “Mazali taomlar” kompaniyasi bosh direktori

Sessiyaning dastlabki qismida O‘zbekistonda Yevropa standartlariga to‘liq javob beradigan zamonaviy sut-tovar fermasi va qayta ishlash zavodini barpo etish masalasi muhokama markazida bo‘ldi. Fransiyaning UHT (ultra-pasterizatsiyalangan) sut ishlab chiqarish bo‘yicha yetakchisi bo‘lgan “Candia” xalqaro franchayzing bo‘yicha direktori Loran Gogelye-Desan kompaniyaning O‘zbekiston bozoriga dadil kirib kelayotganini ma’lum qildi. Loyiha doirasida “Bemalol Group” bilan hamkorlikda “Candia” brendi ostida sifatli sut mahsulotlarini ishlab chiqarish bo‘yicha yirik franchayzing shartnomasini imzolash ko‘zda tutilgan.

O‘z navbatida, “Bemalol Group” bosh direktori Akram Tolibovning qayd etishicha, mazkur loyihaning umumiy qiymati 110 million yevroga baholanmoqda.

– Kiritilayotgan sarmoyaning 45 million yevrosi bevosita fermaga, qolgan 49 million yevrosi esa zamonaviy qayta ishlash zavodiga yo‘naltiriladi, – dedi Akram Tolibov. – Loyiha doirasida xorijdan 3500 bosh Golshteyn zotli sog‘in sigir olib kelinadi. Maqsadimiz har bir bosh qoramoldan kuniga o‘rtacha 30 litrdan, kelajakda esa Yevropa standartlariga mos ravishda yanada yuqori miqdorda sut sog‘ib olishdir.

Shuningdek, “Sodiaal” kompaniyasi vakili Yelizaveta Atamvil O‘zbekiston iqtisodiyotining dinamik o‘sish sur'atlarini hamda mamlakatda xorijiy innovatsiyalarni muvaffaqiyatli tatbiq etish imkoniyatlari juda yuqori ekanligini alohida e’tirof etdi.

Tadbirda so‘zga chiqqan “Qand” kompaniyasi tijoriy direktori va hamkori Tengiz Loloshvili 2017-yilda Saidakmal Vahobov bilan hamkorlikda asos solingan premium shokolad brendi haqida batafsil ma’lumot berdi. Loyihaning asosiy g‘oyasi O‘zbekistonning boy quruq mevalari va yong‘oqlarini Belgiya, Fransiya va Shveytsariyaning eng sifatli shokoladlari bilan uyg‘unlashtirib, jahon bozorida eksklyuziv mahsulot yaratishga qaratilgan. Kompaniya kelgusi 4-5 yil ichida aylanmani 9-10 million dollarga yetkazishni hamda BAA, AQSh, Yevropa va Xitoy bozorlariga eksportni kengaytirishni rejalashtirgan.

Ekologik toza mahsulotlar yetishtirish borasidagi ilg‘or tajribalar ham tahlil qilindi. “BioGumus Farms” asoschisi Sherzod Niyazimbetov Qoraqalpog‘iston Respublikasida 180 gektar maydonda kimyoviy o‘g‘itlarsiz, faqat biogumus va biologik himoya vositalari yordamida quyoshda quritilgan organik pomidorlar yetishtirilayotganini ta’kidladi. Navbatdagi strategik qadam — xomashyo emas, balki to‘g‘ridan-to‘g‘ri isteֹ’molga tayyor, qadoqlangan holda yiliga 300 tonna (taxminan 3 million banka) mahsulot eksportini yo‘lga qo‘yish ekanligi qayd etildi.

Qishloq xo‘jaligida zamonaviy o‘g‘itlardan foydalanish masalasiga 20 million dollar sarmoya evaziga ishga tushirilgan “Extrafos” kompaniyasining rivojlantirish bo‘yicha direktori Timur Ali e’tibor qaratdi. Yillik quvvati 100 ming tonna bo‘lgan zavod azot, fosfor va kaliy (NPK) kabi kompleks mineral o‘g‘itlar ishlab chiqarishga ixtisoslashgan. Ammo fermerlar orasida kompleks o‘g‘itlardan foydalanish bo‘yicha yetarli bilim yo‘qligi sababli ichki bozorda hozircha atigi 3 000 tonna o‘g‘it sotilmoqda. Shu bois, kompaniya fermerlar uchun maxsus o‘quvlar tashkil etish orqali hosildorlikni 15-45 foizgacha oshirishni hamda Qozog‘iston, Tojikiston va Afg‘oniston davlatlariga eksportni boshlashni reja qilgan.

Shu bilan bir qatorda, mamlakatning eng yirik loyihalaridan biri — “Jizzakh Organic” xalqaro agroklasteri vakili Anvar Kaziyev loyiha holati bilan yig'ilganlarni tanishtirdi. Bugungi kunga qadar 115 million dollardan ortiq investitsiya kiritilgan 12,000 gektar maydonda Avstraliya va boshqa davlatlardan keltirilgan 7 500 bosh Angus va Gereford qoramollari hamda 3 500 bosh Dorper qo‘ylari parvarishlanmoqda. Hozirda 7 200 bosh sog‘in sigirga mo‘ljallangan sut-tovar fermasi va 100 ta sigirni bir vaqtda sog‘ish imkonini beruvchi “karusel”` tizimini ishga tushirish bo‘yicha investorlar bilan amaliy ishlar davom etmoqda.

Xulosa o‘rnida shuni aytish mumkinki, mamlakatdagi qishloq xo‘jaligi sohasiga jalb etilayotgan xalqaro infratuzilma va investitsiyalar global iqtisodiyot hamda ijtimoiy farovonlikka bevosita xizmat qiladi. Sessiya yakunida namoyish etilgan maxsus korporativ rolikda ta’kidlanganidek, 2002-yildan buyon xalqaro ko‘lamda 18 ta kompaniya ishga tushirilib, 36 ta davlatda muvaffaqiyatli faoliyat yo'lga qo'yilgan. Xususan, 50 million xonadon toza ichimlik suvi bilan ta’minlanishi, 100 ming maktab o‘quvchisi uchun xavfsiz ta’lim muhiti yaratilishi va chiqindilarni boshqarish tizimlarining yo'lga qo'yilishi sarmoyalarning kuchli ijtimoiy samarasidan dalolat beradi. Imzolangan yangi kelishuvlar O‘zbekiston agrosanoatini qisqa fursatlarda xalqaro miqyosda raqobatbardosh darajaga olib chiqishi kafolatlanadi.