O‘zbеkiston Rеspublikаsi Ichki ishlаr vаzirligi

Axborot texnologiyalari jadal rivojlanayotgan bugungi sharoitda raqamli imkoniyatlar kengayib borar ekan, ulardan noqonuniy foydalanish holatlari ham ortib bormoqda. Ayniqsa, kiberjinoyatlar soni yil sayin koʻpayib, ularni sodir etish usullari tobora murakkablashib, aniqlash va oldini olishni yanada dolzarb masalaga aylantirmoqda.

Ushbu masalalarni muhokama qilish maqsadida Ichki ishlar vazirligida kiberxavfsizlikni taʼminlash, kiberjinoyatchilikning oldini olish hamda bu borada belgilangan vazifalar ijrosini taʼminlash masalalariga bagʻishlangan tezkor yigʻilish boʻlib oʻtdi.

Tadbirda Ichki ishlar vaziri general-leytenant Aziz Tashpulatov rahbarligida vazir oʻrinbosarlari hamda sohaviy xizmatlarning masʼullari ishtirok etdilar.

Yigʻilishda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Andijon viloyatiga tashrifi davomida berilgan topshiriqlari, shuningdek, kiberxavfsizlik sohasiga oid farmon va qarorlarda belgilangan vazifalarning ijrosi atroflicha muhokama qilindi. Masʼul rahbarlarning amalga oshirilgan ishlar yuzasidan taqdimot va axborotlari tinglanib, sohadagi mavjud muammolar va ularning yechimlariga alohida eʼtibor qaratildi.

Xususan, taʼkidlanishicha, Vazirlik tizimida 2026-yil «Kiberjinoyatlarga qarshi kurashish yili» deb eʼlon qilinib, aniq va maqsadli chora-tadbirlar belgilab olindi.

Jumladan, Markaziy bank bilan hamkorlikda yaratilgan maxsus tizim orqali bank kartasidan oʻzlashtirilgan pullarni toʻxtatish (bloklash) mexanizmi yoʻlga qoʻyilgani natijasida joriy yilning 9 oy davomida 77 mlrd 344 mln soʻmning noqonuniy chetga chiqib ketishining oldi olindi hamda 43 001 ta jinoyatga aloqador bank kartalari bloklandi.

Joriy yilda jami 17 483 ta kiberjinoyat fosh etildi, 5 600 ta jinoyat tashabbus asosida aniqlandi va 19 mingdan ortiq fuqaroga yetkazilgan 209 mlrd 934 mln soʻmdan ziyod moddiy zarar qaytarildi.

Fuqarolarning bank hisob varaqlaridan mablagʻlarni noqonuniy yechib olishga yoʻnaltirilgan 38 mingdan ortiq «fishing» zararli dasturlari toʻxtatilib, 668 mingdan ortiq fuqaroning qurilmalari hamda pul mablagʻlari talon-torojdan himoyalandi.

Internet monitoringi natijasida 6 771 ta maʼlumot oʻrganilib, 3 192 ta xavfli resurs bloklandi, 1 446 ta firibgarlikka undovchi zararli havolalar faoliyatiga chek qoʻyildi. Kibermakonda taqiqlangan materiallarni tarqatgan 335 nafar shaxs maʼmuriy va 1 011 nafar shaxs jinoiy javobgarlikka tortildi. Terrorizm, giyohvandlik, pornografiya, kriptoaktivlar, qimor va noqonuniy qurol bilan bogʻliq kontentlarga chek qoʻyilmoqda.

Shuningdek asosiy eʼtibor, mazkur turdagi jinoyatlarni oldini olishga qaratilib, joriy yilning oʻzida 532 075 ta targʻibot tadbirlari oʻtkazildi, internetning oʻzbek segmentida 2 565 ta ogohlantiruvchi kontent yaratildi va 650 ta resursda muntazam joylashtirildi, axborot maydonida kiberxavfsizlik madaniyatini shakllantirish ishlari jadallashtirildi.

Shu bilan birga, kiberjinoyatchilikka qarshi kurashish borasida amalga oshirilayotgan ishlar bugungi kun talablariga toʻliq javob bermasligi tanqid qilindi.

Xususan, kiberjinoyatlarning oldini olish, ularni oʻz vaqtida aniqlash va fosh etish, jinoyat sodir etilishiga imkon berayotgan sabab va shart-sharoitlarni bartaraf etish borasidagi choralar yetarli darajada samara bermayotganligi, mazkur yoʻnalishda masʼul xodimlarning tashabbuskorligi va shaxsiy masʼuliyatini oshirish, zamonaviy axborot texnologiyalari imkoniyatlaridan keng foydalanish hamda amalga oshirilayotgan ishlarning natijadorligini tubdan kuchaytirish zarurligi koʻrsatib oʻtildi.

Yuqoridagilardan kelib chiqib Markaziy bank va tijorat banklari bilan hamkorlikni kuchaytirish, antifrod tizimi imkoniyatlaridan samarali foydalanish hamda internet-firibgarlikni barvaqt aniqlash va oldini olish choralarini oshirish vazifalari belgilab berildi.

«APK Qoʻriqchi» platformasini amaliyotga keng joriy etish, uning imkoniyatlaridan samarali foydalanish va aholi oʻrtasida kiberxavfsizlik boʻyicha targʻibot ishlarini maqsadli amalga oshirish, aholining firibgarlik usullari va shaxsiy maʼlumotlarni himoya qilish qoidalari haqida xabardor qilish va profilaktik ishlarini samaradorligini oshirish talab qilindi.

Shu bilan birga, Toshkent shahri, Toshkent, Andijon, Buxoro va Samarqand viloyatlarida kiberxavfsizlikni taʼminlash borasidagi ishlar talab darajasida tashkil etilmagani tanqid qilindi. Hududlarda belgilangan vazifalar ijrosini taʼminlashdagi kamchiliklarni bartaraf etish, masʼul rahbarlarning shaxsiy javobgarligini oshirish hamda profilaktik tadbirlar samaradorligini kuchaytirish zarurligi koʻrsatib oʻtildi.

Yigʻilish yakunida mutasaddilarga kiberjinoyatchilikning oldini olish borasida zamonaviy axborot platformalarini amaliyotga keng joriy etish va aholi oʻrtasida tushuntirish ishlarini kuchaytirish hamda amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar natijadorligini muntazam tahlil qilib borish yuzasidan aniq topshiriqlar berildi.