O‘zbеkiston Rеspublikаsi Ichki ishlаr vаzirligi

OILADA VA ASKARLIKDA SHAKLLANGAN POYDEVOR

Hayotda shunday insonlar boʻladiki, ularning umr yoʻli haqida kitob yozsa arziydi. Ana shunday sermazmun hayot sohiblaridan biri isteʼfodagi general-mayor Rajab Qodirovdir.

1945-yilda Samarqand viloyatining Ishtixon tumanida tugʻilgan lavhamiz qahramoni begʻubor bolalik chogʻlarini kitob mutolaasi, dalada dehqonchilik qiladigan ota-onasiga yordam berish bilan oʻtkazdi. Boʻlajak ichki ishlar organi xodimi uchun halol mehnat oʻsha kezlardanoq yashash tarziga aylangan edi.

U kattalarga hurmat, masʼuliyat, oʻzaro ishonch va toʻgʻrilik kabi fazilatlarni avvalo oilada oʻrgandi. Keyinchalik ana shu insoniy fazilatlar butun xizmat faoliyatining mustahkam maʼnaviy poydevoriga aylandi.

Rajab Qodirov muddatli harbiy xizmatni Rossiyaning Rostov viloyatida oʻtadi. U Ichki qoʻshinlar safida Vatan oldidagi yigitlik burchini ado etdi. Shundan soʻng komandirining maslahati bilan mazkur viloyat ichki ishlar boshqarmasi tasarrufidagi axloq tuzatish koloniyasida ishlab chiqarish va texnika boʻlimi muhandisi lavozimida mehnat faoliyatini boshladi.

TARTIBDAN BOSHLANGAN ISLOHOTLAR

Istiqlolning ilk yillari mamlakatimiz hayotidagi eng murakkab va masʼuliyatli davrlardan biri boʻldi. Bu jarayon ichki ishlar organlari zimmasiga ham katta vazifalarni yukladi.

Jamoat xavfsizligini taʼminlash, qonun ustuvorligini qaror toptirish, jazoni ijro etish tizimini zamon talablariga moslashtirish kabi vazifalar faqat huquqiy bilim emas, balki boy hayotiy tajriba, qatʼiyat va uzoqni koʻra bilishni talab qilardi.

Ana shunday murakkab pallada Rajab Qodirov kabi koʻp yillik amaliy tajribaga ega rahbarlar tizim uchun juda zarur edi. Uning boy bilimi va tajribasi masʼuliyatli jarayonlarda juda asqatdi.

Boisi, sobiq Ittifoq davrining soʻnggi yillarida avj olgan uyushgan jinoyatchilikka qarshi mamlakatimizda murosasiz kurash olib borilayotgan edi. Jinoiy guruhlarning aʼzolari ham, yetakchilari ham navbati bilan qoʻlga olinib, sud hukmiga muvofiq javobgarlikka tortilardi.

1991-yil oktyabr oyida Rajab Qodirov IIV Axloq tuzatish ishlari boshqarmasining tergov hibsxonalari va turmalar boʻlimi boshligʻi etib tayinlandi.

Koʻpni koʻrgan, boy tajribaga ega rahbar dastlab ishni barcha tergov hibsxonalarida mahbuslar uchun belgilangan tartibning soʻzsiz taʼminlanishini qatʼiy nazorat qilishdan boshladi.

Tezkor xizmat koʻrsatish va tartibotni taʼminlash boʻlimiga rahbarlik qilgan yillarida esa ochilmay qolgan jinoyatlarni fosh etish boʻyicha koʻplab chora-tadbirlarni amalga oshirdi.

Hozirgi Markaziy tergov hibsxonasiga rahbarlik qilgan davrida ushbu muassasada har tomonlama namunaviy tartib-intizom oʻrnatilishiga erishdi.

MASʼULIYAT YUKI

Oʻzining tashabbuskorligi va rahbarlik salohiyatini namoyon etgan Rajab Qodirov 1998-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirining oʻrinbosari — Jazoni ijro etish bosh boshqarmasi boshligʻi etib tayinlandi.

Sir emaski, mustaqillikning ilk yillarida mamlakatimizdagi deyarli barcha jazoni ijro etish muassasalarida belgilangan limitdan ortiq mahkum saqlanardi. Bu esa tizimni isloh qilish, insonparvarlik tamoyillarini kuchaytirish va muassasalar faoliyatini zamon talablari asosida tashkil etishni taqozo qilardi.

Rajab Qodirov sohadagi vaziyatni chuqur bilgan mutaxassis sifatida bir qator amaliy takliflarni ilgari surdi. Ana shu takliflar asosida kompleks chora-tadbirlar ishlab chiqilib, izchil amalga oshirildi.

Natijada jinoiy jazolarni liberallashtirishga qaratilgan muhim farmon va qarorlar qabul qilindi. Ushbu hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishda Rajab Qodirovning xizmatlari beqiyos boʻldi.

Tashabbuskor rahbar jazoni ijro etish muassasalariga muntazam tashrif buyurib, ularning faoliyatini oʻrganar, aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha tavsiyalar berar, rahbar va xodimlarga amaliy yoʻl-yoʻriq koʻrsatar edi.

Qaysi muassasada ishlab chiqarish, madaniy-maʼrifiy yoki tarbiyaviy ishlar, shuningdek mahkumlar uchun yaratilgan sharoitlar yuqori darajada tashkil etilgan boʻlsa, oʻsha tajribani boshqa muassasalarda ham joriy etish choralarini koʻrardi.

XORIJ TAJRIBASIGA OCHILGAN ESHIK

Rajab Qodirov rahbarlik qilgan yillarda avval yopiq soha hisoblangan jazoni ijro etish tizimi bosqichma-bosqich ochiq va shaffof tizimga aylandi.

1999-yildan boshlab Oliy Majlisning Inson huquqlari boʻyicha vakili (Ombudsman) bilan yaqin hamkorlik yoʻlga qoʻyildi. Ombudsman xodimlari jazoni ijro etish muassasalarida boʻlib, mahkumlarning huquq va erkinliklari taʼminlanishi yuzasidan muntazam monitoring oʻtkazish amaliyoti joriy etildi.

Bu borada Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi bilan ham samarali hamkorlik aloqalari oʻrnatildi.

Bundan tashqari, tizim xodimlari Ukraina, Rossiya, Germaniya, Polsha kabi davlatlarga xizmat safarlariga yuborilib, ilgʻor xorij tajribasini oʻrganish imkoniyatiga ega boʻldilar.

Ana shu saʼy-harakatlar samarasida mahkumlarning huquqlarini taʼminlash, ular bilan muomala qilish boʻyicha xalqaro standartlar hamda ilgʻor xorij tajribasi milliy jazoni ijro etish amaliyotiga keng tatbiq etildi.

USTOZLIK — ULUGʻ MARTABA

Insonning hayotini bir nechta rasmiy hujjat yoki mehnat daftarchasidagi qaydlar bilan ifoda etib boʻlmaydi. Uning haqiqiy qiyofasi amalga oshirgan ishlarida, birga xizmat qilgan hamkasblarining eʼtirofida, shogirdlarining ehtiromi va faoliyatida namoyon boʻladi.

Rajab Qodirov haqida soʻz ketganda, avvalo uning ustozlik faoliyati tilga olinadi. Bugun jazoni ijro etish tizimida masʼul lavozimlarda xizmat qilayotgan koʻplab rahbarlar oʻzlarini uning shogirdi deb bilishadi.

Uning talabchanligi, adolatparvarligi va insonparvarligi koʻplab yosh rahbarlar uchun hamon hayotiy va kasbiy mezon boʻlib xizmat qilmoqda.

— Faoliyatimdagi barcha qiyinchilik va mashaqqatlarni yengib oʻtishimda ustozim, isteʼfodagi general-mayor Rajab Qodirovning xizmatlari beqiyos boʻlgan, — deydi IIV huzuridagi Jazoni ijro etish departamenti boshligʻining tartibotni tashkil etish boʻyicha oʻrinbosari, podpolkovnik Bahrom Madiyarov.

— U kishining sohaga oid oʻrgatgan bilim va koʻnikmalari, bergan maslahatlari tufayli turli rahbarlik lavozimlarida munosib xizmat qilib kelyapman. Ustozimning purmaʼno hayotiy oʻgitlari erishayotgan yutuqlarimizning mustahkam poydevori boʻlib kelmoqda. Uning hayot yoʻli va boy amaliy tajribasi chinakam ibrat maktabidir, desam mubolagʻa boʻlmaydi.

OʻZGARMAS QADRIYATLAR

Rajab Qodirov Vatan osoyishtaligi yoʻlida sidqidildan xizmat qilish bilan birga, uch nafar farzandni tarbiyalab, kamolga yetkazdi. Bugun ular jamiyatning turli sohalarida faoliyat yuritib, el-yurt ravnaqiga munosib hissa qoʻshib kelmoqdalar.

“Danagidan magʻzi shirin”, deganlaridek, besh nafar nabirasi esa sevimli bobosining hayotiga yanada mazmun va quvonch bagʻishlamoqda.

— Yosh xodimlar uchun kitoblarda yozilmagan eng muhim saboqlar ustozlar bilan muloqot jarayonida shakllanadi, — deydi isteʼfodagi general-mayor Rajab Qodirov. — Chunki xizmatning past-balandi, oʻziga xos sir-asrorlari faqat meʼyoriy hujjatlarda emas, balki hayot maktabida ham oʻrganiladi.

Bugungi kunda koʻksini “Doʻstlik” ordeni bezab turgan, Qoraqalpogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan yurist, isteʼfodagi general-mayor Rajab Qodirov hamon safda. U hozirda IIV huzuridagi Jazoni ijro etish departamentida yetakchi ekspert sifatida koʻp yillik tajribasini yosh xodimlar bilan oʻrtoqlashib, ularga amaliy maslahat va yoʻl-yoʻriq berib kelmoqda.

Yillar oʻtdi, lavozimlar oʻzgardi. Ammo Vatanga, xalqqa sadoqat oʻzgarmadi. Oʻtgan davr mobaynida uning faoliyatida bir muhim fazilat doimo yaqqol namoyon boʻlib keldi: u faqat qonunni emas, inson taqdirini ham himoya qilishni oʻzining eng oliy burchi deb bildi.

Ana shunday qadriyatlarga sadoqat bilan yashagan insonning hayoti kelajak avlodlar uchun ham ibrat maktabi boʻlib qolaveradi.

Uning nomi bugun ichki ishlar organlari faxriylari orasida alohida ehtirom bilan tilga olinishi ham ana shu uzoq yillik halol va fidokorona xizmatining samarasidir.

Bu hurmatning asosida yuksak lavozim yoki generallik unvoni emas, balki burchga sadoqat, yuksak masʼuliyat, adolatparvarlik va pok vijdon bilan bajarilgan xizmat mujassam.

Hamkasblar eʼtirofi — eng oliy mukofot

Inson mehnatining haqiqiy bahosi orden yoki unvonlar bilangina emas, balki uning ortidan qoladigan ezgu iz, hamkasblarining samimiy eʼtirofi va shogirdlarining mehri bilan oʻlchanadi.

Rajab Qodirovning koʻp yillik faoliyati aynan ana shunday eʼtirofga sazovor boʻldi. U rahbar sifatida tizimda muhim islohotlarni amalga oshirishga munosib hissa qoʻshdi, ustoz sifatida esa yuzlab malakali xodimlarni tarbiyalab, ularning kamol topishiga hissa qoʻshdi.

Bugun uning shogirdlari mamlakatimizning turli hududlarida masʼul lavozimlarda xizmat qilib, ustozdan olgan bilim, tajriba va hayotiy saboqlarni munosib davom ettirmoqdalar.

Shu maʼnoda Rajab Qodirovning eng yuksak unvoni — generallik emas, balki hamkasblarining yuksak eʼtirofi va shogirdlarining cheksiz ehtiromidir.

Mixli SAFAROV, mayor.