2025-yil yakunlari va joriy yilgi rejalar yuzasidan matbuot anjumani o‘tkazildi
2026-03-30 18:30:00 / Press-relizlar

2026-yil 30-mart kuni Madaniy meros agentligi tomonidan ommaviy axborot vositalari vakillari uchun Madaniy meros agentligi tomonidan 2025-yil davomida amalga oshirilgan ishlar va kelgusidagi rejalar yuzasidan ommaviy axborot vositalari uchun mavzusida matbuot anjumani tashkil etildi. Tadbir davomida madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish, restavratsiya qilish, ilmiy o‘rganish, targ‘ib etish hamda ulardan samarali foydalanish yo‘nalishida amalga oshirilayotgan tizimli islohotlar, shuningdek, xalqaro hamkorlik aloqalarining kengayib borayotgani yuzasidan batafsil ma’lumot berildi.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 4-oktabrdagi 846-son qaroriga muvofiq, bugungi kunda respublikada jami 8370 ta madaniy meros obyektlari ro‘yxatga olingan. Ularning 4797 tasi arxeologiya yodgorliklari, 2270 tasi arxitektura yodgorliklari, 617 tasi monumental san’at yodgorliklari, 530 tasi diqqatga sazovor joylar, 156 tasi mozaika va kompozitsiyalarni tashkil etadi.
Matbuot anjumanida 2025-yilda amalga oshirilgan ishlar natijalari alohida e’tirof etildi. Xususan, 112 ta obyekt bo‘yicha loyiha-smeta hujjatlari ekspertizaga taqdim etilib, ulardan 80 tasi ijobiy, 7 tasi salbiy xulosa oldi, 12 tasi rad etildi, yana 13 tasi qayta ko‘rib chiqilmoqda. Moddiy madaniy meros obyektlarini asrash sohasida litsenziyalash va ruxsat berish tizimi to‘liq elektron shaklga o‘tkazildi. Yil davomida 24 ta ariza ko‘rib chiqilib, 12 ta litsenziya berildi hamda ilmiy-konservatsiya va restavratsiya ishlari uchun 12 ta ruxsatnoma rasmiylashtirildi.
Muzeylar faoliyati ham sezilarli darajada kengaygan. 2025-yilda muzeylar tomonidan 4474 ta tadbir, jumladan, 241 ta ilmiy-amaliy anjuman va seminarlar, 2247 ta madaniy-ma’rifiy tadbirlar, 586 ta ko‘rgazma, 270 ta ko‘chma ko‘rgazma, 596 ta mahorat-darslari, 534 ta teatrlashtirilgan sahna namoyishlari tashkil etildi. Mazkur tadbirlar natijasida muzeylarga jami 6 359 914 nafar tashrif buyuruvchi jalb etildi. Shundan 4 474 555 nafari mahalliy, 1 885 359 nafari xorijiy tashrifchilarni tashkil etib, bu ko‘rsatkichlar muzeylar faoliyatining jamoatchilik va xalqaro miqyosdagi ahamiyati ortib borayotganini ko‘rsatadi.
Xalqaro hamkorlik doirasida YUNESCO Bosh konferensiyasining 43-sessiyasi Samarqand shahrida o‘tkazildi. Ushbu tadbir doirasida Registon majmuasi, Amir Temur maqbarasi hamda Expo markazida yirik ko‘rgazmalar tashkil etildi. Shuningdek, O‘zbekiston muzey kolleksiyalari Pekin, Moskva, Qozon, Olmaota va Ostona shaharlarida namoyish etildi. Shuningdek, xorijdagi ilmiy muassasalarda saqlanayotgan 427 ta madaniy boylikning ilmiy tavsifi tayyorlanib, allomalar merosiga oid 23 ta qo‘lyozmaning elektron nusxalari olindi.
O‘tgan davr mobaynida madaniy boyliklarni muhofaza qilish yo‘nalishida ham muhim natijalarga erishildi. Xususan, madaniy boyliklarni olib chiqish uchun 1204 ta sertifikat rasmiylashtirilib, 14 654 ta ashyoga ruxsat berildi. Ushbu jarayonda 337,7 mln. so‘m miqdorida maxsus yig‘im undirilgan. Vaqtincha olib chiqish uchun esa 83 ta sertifikat berilib, 420 ta predmetga ruxsat berilgan. Noqonuniy olib chiqilishining oldini olish maqsadida 4072 ta predmet vaqtinchalik saqlovga olinib, ular bo‘yicha 462 ta ekspert xulosasi tayyorlandi. Ekspertizadan o‘tkazilgan predmetlarning umumiy qiymati 3,2 mlrd. so‘mdan ortiqni tashkil etdi. Arxeologiya yo‘nalishida 2025-yilda 149 ta ruxsatnoma va 113 ta ochiq varaq rasmiylashtirildi. Ularning 91 tasi qazishma, 60 tasi qidiruv ishlari uchun berildi. Natijada 80 ta arxeologiya obyektida ilmiy tadqiqotlar olib borildi. 4 ta yodgorlikni muzeylashtirish, yana 2 ta obyekt bo‘yicha loyiha ishlab chiqish ishlari amalga oshirildi.
Madaniy meros agentligida ijro intizomi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF-6166-son Farmoni va PQ-117-son qarorida belgilangan talablar asosida yo‘lga qo‘yilgan. 2025-yil yakunlari bo‘yicha ijro.gov.uz tizimi orqali bajarilgan topshiriqlar tahliliga ko‘ra, Agentlik tomonidan jami 511 ta topshiriqning ijrosi ta’minlangan. Shundan, Prezident hujjatlarida belgilangan 464 ta topshiriqning 212 tasi, Prezident Administratsiyasi rahbari hujjatlarida nazarda tutilgan 9 ta topshiriqning 8 tasi hamda Vazirlar Mahkamasi hujjatlarida keltirilgan 38 ta topshiriqning 20 tasi ijro etilgan.
Investitsiyalarni jalb qilish va obyektlardan samarali foydalanish borasida ham sezilarli natijalarga erishildi. Jumladan, 305 ta obyekt 1243 ta tadbirkorlik subyektiga ijaraga berilib, 22,6 mlrd. so‘m tushum ta’minlandi. Shuningdek, 7 ta obyekt bo‘yicha 15,3 mlrd. so‘mlik investitsiya shartnomalari imzolandi. Infratuzilmani rivojlantirish doirasida 1342 ta muhofaza belgisi o‘rnatildi, 1148 ta obyektning kadastr hujjatlari rasmiylashtirildi hamda 2267 ta obyekt uchun elektron pasportlar shakllantirildi.
Matbuot anjumanida 2026-yilga mo‘ljallangan ustuvor vazifalar ham e’lon qilindi. Bu yil davomida 60 ta obyektda restavratsiya ishlari, 43 ta obyekt bo‘yicha loyiha hujjatlari ishlab chiqish, 10 ta davlat muzeyini modernizatsiya qilish, 50 mingdan ortiq madaniy boyliklarni raqamlashtirish, 4 ta arxeologik yodgorlikni muzeylashtirish, 75 ta ilmiy tadqiqot o‘tkazish rejalashtirilgan.
Bundan tashqari, “Virtual muzey” loyihasi doirasida 27 ta davlat muzeyini masofadan turib tomosha qilish imkoniyati yaratiladi, onlayn moliyaviy qo‘llab-quvvatlash (donat) tizimi joriy etiladi hamda yil yakuniga qadar madaniy meros obyektlari va muzeylarga tashrif buyuruvchilar sonini 7 million nafarga yetkazish ko‘zda tutilgan.






