Davlat organi: Bilim va malakalarni baholash agentligi

Manzili: Toshkent shahar, Bog‘ishamol ko‘chasi, 12-uy

Telefon: (71) 235 19 14,
el. pochta: info@uzbmb.uz
veb-sayt: https://gov.uz/oz/uzbmb

2026-yil 25-fevral kuni Milliy matbuot markazida “Bilim va malakalarni baholash agentligi tomonidan 2025-yilda amalga oshirilgan ishlar hisoboti va kelgusi rejalar” mavzuida matbuot anjumani bo‘lib o‘tdi.

Ommaviy axborot vositalariga mavzuga doir quyidagi ma’lumotlar taqdim etildi:

Mamlakatimizda ta’lim sohasi tezlik bilan rivojlanib bormoqda. Maktabgacha, umumiy o‘rta, o‘rta maxsus, professional va oliy ta’lim sohalari jadal yuksalmoqda. Oxirgi 2 yilda xorijiy tillarni o‘rganish, ommalashtirish, oliy ta’limga o‘qishga kirishda imtiyozlar joriy qilishga doir yurtboshimizning, hukumatning bir nechta qarorlari chiqdi. Bunday dasturamallarsiz yoshlarimizning keyingi ilm olishini tasavvur qilish qiyin.

Hisobot davrida bilim, ko‘nikma va malakani baholash bo‘yicha jami 50 ga yaqin turdagi imtihonlar tashkil etildi hamda 1,8 mln. nafarga yaqin talabgor test sinovlaridan o‘tkazildi. Shulardan kontingenti eng yuqori bo‘lganlar:

davlat oliy ta’lim muassasalari bakalavriatiga qabul qilish jarayonida 671 397 nafar abituriyent ro‘yxatdan o‘tkazildi. Ularning 426 685 nafari (63,6 foizi) — joriy yil bitiruvchilari, 244 712 nafari (36,4 foizi) — avvalgi yillar bitiruvchilari hisoblanadi. Test sinovida ishtirok etganlardan 197 685 (2024-yilda 196 987) nafari talabalikka tavsiya etilgan bo‘lib, ulardan 101 238 (2024-yilda 97  413) nafari xotin-qizlar va 96 447 (2024-yilda 99 574) nafarini erkaklar tashkil etadi. Tavsiya etilganlardan 94 983 nafari grant (2024-yilda 47 838), 102 702 (2024-yilda 149 149) nafari to‘lov-kontrakt asosida qabul qilingan.

Umumta’lim fanlari bo‘yicha (biologiya, kimyo, matematika, fizika, tarix, geografiya, ona tili, rus tili, qoraqalpoq tili) jami 545 457 nafar  talabgorning bilim darajasi baholandi. Bu ko‘rsatkich 2024-yilda 136 999 nafar edi, 2025-yida 408 458 nafarga, ya’ni salkam 75% ga ko‘paygan.

Bular orasida oliy ta’limga o‘qishga kirishga tayyorlanayotgan 361 nafar talabgor ham mutaxassislik, ham majburiy fanlardan – 5 ta sertifikatga ega bo‘lishgan. Bu ko‘rsatkich          2024-yilda 1 nafarni tashkil etgan edi.

Shuningdek, 2025-yilda umumta’lim fanlari sertifikati bilan 111 057 (2024-yilda 14 628) nafar va chet tillaridan olgan sertifikati bilan 62 179 (2024-yilda 49 658) nafar talabgor hujjat topshirgan. Demak, 2025-yilda umumta’lim fanlaridan olgan sertifikati bilan hujjat topshirgan talabgorlar soni 2024-yilga nisbatan 96 429 nafarga oshganligini ko‘rish mumkin. Chet tillaridan o‘tgan o‘quv yilida 2024-yilga nisbatan 12 521 nafarga oshgan.

Ko‘rinayaptiki, 2024-yil bilan taqqoslaganda, raqamlar sezilarli darajada oshganini ko‘rish mumkin.

15 ta chet tili fanidan 4 ta ko‘nikma bo‘yicha 360 613 nafar talabgorning chet tilini bilish darajasini baholash uchun malaka imtihonlari o‘tkazildi. Bu ko‘rsatkich 2024-yilda 241 581 nafar edi, 2025 yida 119 032 nafarga, ya’ni 33% ga ko‘paygan.

Umuman olganda o‘tgan o‘quv yilida test sinovlari 65 ta binoda (2024 yilda 73 ta edi) 10 kun (2024-yilda 12 kun) davomida o‘tkazilgan.

Bularga o‘xshagan imtihonlar turlari, yuqorida aytilganidek anchagina. Masalan:

- harbiy yo‘nalishdagi imtihonlarda – 53 417 nafar talabgor.

- akademik litseylar, o‘qishini ko‘chirish, nostrifikatsiyada - 88466 nafar talabgor.

- ichki ishlar organlariga ishga qabul, shaharsozlik va uy-joy kommunal xo‘jaligi sohalari, milliy statistika faoliyati bilan shug‘ullanuvchilar, rahbar kadrlar va mas’ul lavozimlarga tayinlanadigan shaxslar – 27022 nafar nomzod

- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti granti, “El-yurt umidi“ jamg‘armasi, qo‘shma ta’lim dasturlari, ikkinchi va undan keyingi oliy ta’limga o‘qishga qabul qilish, Davlat siyosati va boshqaruvi akademiyasi magistraturasi, xorijiy OTMlar, ularning filiallari va nodavlat oliy ta’lim tashkilotlariga ajratilgan davlat granti – 90 000 dan ziyod nafar nomzod va hokazo.

Test topshiriqlarini shakllantirish, aprobatsiyadan o‘tkazish ishlari, statistik tahlillar

1.  ta umumta’lim fanidan 45 000 ga yaqin, qardosh tillardan 9 000 dan ortiq, sharq tillari hamda ispan va italyan tillaridan 4 000 dan ortiq, 35 ta maxsus fandan 17 000 dan ortiq test topshirig‘i shakllantirildi va ekspertizadan o‘tkazildi.
2.  ta umumta’lim fanidan va intellektual qobiliyat darajasini aniqlash bo‘yicha tuzilgan 1 320 ta namunaviy test topshirig‘i aprobatsiyadan o‘tkazildi.

“Davlat fuqarolik xizmatchisi” test savollari to‘plamini ishlab chiqish va yangilab borish bo‘yicha 4 ta yo‘nalishda 810 ta test test topshirig‘i shakllantirildi;

klassik va zamonaviy test nazariyalari asosida 150 ga yaqin test variantlarining statistik tahlili amalga oshirildi;

Xalqaro hamkorlik bo‘yicha

Agentlik tomonidan xalqaro hamkorlar bilan o‘tkazilgan xalqaro konferensiya faoliyat uchun dolzarb bosqich bo‘ldi.

“Bilim va malakalarni baholashda nazariy va amaliy yondashuvlar” mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya mavzuida tashkil etildi va unda Buyuk Britaniyaning “Cambridge University Press and Assessment”, “AQA Global Assessment Services”, “Oxford AQA International Qualifications”, York universiteti huzuridagi Milliy STEM ta’lim markazi, Britaniya Kengashi, Amerika Qo‘shma Shtatlarining “College Board”, “Educational Testing Service (ETS)”, Qozog‘iston Respublikasi Milliy test markazi, Ozarbayjon Imtihon markazi, Qozon Federal universiteti, Qirg‘iziston Respublikasi Milliy til siyosati bo‘yicha davlat qo‘mitasi huzuridagi “Kyrgyztest” davlat muassasasi va  Ta’limda baholash va o‘qitish usullari markazi kabi nufuzli tashkilotlardan 30 nafarga yaqin  vakillari ishtirok etdi.

Mazkur tadbir davomida biz uchun muhim bo‘lgan xalqaro tajribalar bilan tanishdik, tajriba almashdik, xorijiy tashkilotlar bilan hamkorlik ishlari, vazifalar belgilandi.

1. Xalqaro hamkor tashkilotlar

Bilim va malakalarni baholash agentligi tomonidan o‘z faoliyati davomida xalqaro miqyosda tan olingan bir qator tashkilotlar bilan hamkorlikni qilmoqda. Jumladan:

Buyuk Britaniyaning “Cambridge University Press and Assessment”, “Oxford University Press”, “AQA Global Assessment Services”, “Oxford AQA International Qualifications”, Britaniya Kengashi, AQShning “College Board”, “Educational Testing Service (ETS)”, “ITEP International”, “Scantron Corporation”, Qozog‘iston Respublikasi Milliy test markazi, Ozarbayjon Imtihon markazi, Niderlandiyaning “Cito”, Turkiya Respublikasi Tanlash va joylashtirish markazi – ÖSYM, Yaponiyaning “Kei Advanced” tashkilotlari bilan yaqindan hamkorlik aloqalari yo‘lga qo‘yilgan.

Ushbu tashkilotlar bilan hamkorlik doirasida

- xalqaro imtihonlarni joriy etish

- test topshiriqlarini ishlab chiqish

- baholash tizimini takomillashtirish

- mutaxassislarni malakasini oshirish yo‘nalishlarida samarali ishlar amalga oshirilmoqda.

2. Xalqaro imtihon turlari

Agentlik tomonidan xalqaro miqyosda tan olingan quyidagi imtihon turlari o‘tkazib kelinmoqda:

• Cambridge English Qualifications, Cambridge Teaching Qualifications, TOEFL iBT, iTEP Academic, Attanal Al Arabiy, Oxford Test of English, SAT, DELTA, CELTA.
• 2026-yilda amalga oshiriladigan ishlar:
• O‘tkazilishi rejalashtirilayotgan imtihon turlari ko‘p bo‘lganligi sababli, ba’zi rejalarimizga to‘xtalib o‘tamiz. Ulardan:
• 9 ta umumta’lim fani (biologiya, kimyo, matematika, fizika, tarix, geografiya, ona tili, rus tili va qoraqalpoq tili)dan talabgorlarning bilim darajasini baholash bo‘yicha 500 ming nafarga yaqin talabgor uchun milliy sertifikat imtihonlarini o‘tkazish;
• chet tilini bilish darajasini baholash uchun 16 ta chet tilidan 4 ta ko‘nikma bo‘yicha 350 ming nafarga yaqin talabgor uchun malaka imtihonlarini tashkil etish va o‘tkazish;
• nogironligi bo‘lgan (I va II guruh nogiron, shuningdek, nogironligi bo‘lgan bolalar) talabgorlar uchun 4 marotaba chet tilini bilish darajasini aniqlash bo‘yicha malaka imtihonlarini tashkil etish;
• 2026/2027-o‘quv yili uchun davlat oliy va kasbiy ta’lim muassasalari bakalavriatiga 650 ming nafarga yaqin abituriyent uchun  o‘qishga qabul qilish bo‘yicha test sinovlarini tashkil etish va o‘tkazish;
• 15 ta umumta’lim fani, shuningdek, qardosh tillar, sharq, ispan va italyan tillaridan hamda maxsus fanlardan 60 mingdan ortiq test topshiriqlarini shakllantirish va ekspertizadan o‘tkazish;
• umumiy o‘rta ta’lim maktablarida faoliyat olib boradigan musiqa madaniyati va jismoniy tarbiya fanlari hamda boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilarining bilim darajasi va kasbiy mahoratini aniqlash bo‘yicha 5 marotaba milliy sertifikat imtihonlarini tashkil etish va o‘tkazish;
• test sinovlarini o‘tkazishga keng jamoatchilik orasidan guruh nazoratchisi sifatida jalb etiladigan 6 000 nafarga yaqin nomzod uchun o‘quv-amaliy seminar mashg‘ulotlari tashkil etish va ular orasidan 3 ming nafarga yaqin guruh nazoratchisini tanlab olish;
• huquq fanidan bilish darajasini baholash bo‘yicha test sinovini tashkil etish hamda uning natijalari asosida davlat namunasidagi sertifikat berish tartibi joriy etish;
• chet tili va umumta’lim fanlaridan respublikada tan olingan xalqaro va milliy sertifikatlarni “yagona nuqta” tamoyili bo‘yicha shartnoma asosida verifikatsiya qilish va elektron ma’lumot taqdim etishning raqamlashgan tizimini yaratish;
• xalqaro sertifikat SAT va boshqalarni o‘tkazishni oshirish;
• SAT va Elevel testlarini qo‘llash bo‘yicha xalqaro tajribani o‘rganish.
• 2026 yildan boshlab — barcha (xitoy, koreys, yapon, ispan, italyan, fors, dari, pushtu, urdu, hindiy, uyg‘ur) tillardan chet tilini bilish darajasini baholashning ko‘p darajali (Multi-level) formatini joriy etish.

Bilim va malakalarni baholash agentligi Axborot xizmati