O‘zbеkiston Rеspublikаsi Ichki ishlаr vаzirligi

Tinchlik va osoyishtalik hukm surgan joyda odamlar oʻzini xotirjam his qiladi. Farzandlar kamoli, orzu umidlar roʻyobi ham ana shu bebaho neʼmat tufayli. Ishdagi unum-baraka ham, turmushdagi farovonlik ham shundan. Qolaversa, tartib bor joyda taraqqiyot boʻladi.

Bu esa “Xavfsiz shahar” tizimining nechogʻlik ahamiyatli ekanini yana bir bor koʻrsatadi.

Bugun mamlakatimizda joriy etilayotgan “Xavfsiz shahar” loyihasining asosiy vazifasi aholining hayoti va sogʻligʻi bilan bogʻliq xavfsizlikni taʼminlash, osoyishtalik va taraqqiyotni asrashdir.

Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi tomonidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Toshkent shahri va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda 2024-yili hududlarda “Xavfsiz shahar” yagona integratsiyalashgan tizimini yaratish va rivojlantirish yuzasidan yillik manzilli dastur ishlab chiqildi.

Dastur ijrosi doirasida hududlarda tizimni joriy qilish uchun bosqichma-bosqich qurilmalar xarid qilinyapti hamda belgilangan manzillarda oʻrnatilib, ishga tushirilmoqda.

Mahallalardagi koʻp qavatli uylar, taʼlim tashkilotlari, sogʻliqni saqlash muassasalari hamda ularga kirish-chiqish joylarida intellektual videokuzatuv kameralari oʻrnatilib, mahalla huquq-tartibot maskanlari (ichki ishlar organlarining tayanch punktlari) axborot tizimiga integratsiya qilinmoqda.

Jamoat joylarida shaxsni yuzidan tanib olish kameralari, “tashvish tugmalari”ni oʻrnatish hamda ularni hududiy ichki ishlar organlari va milliy gvardiya boʻlinmalarining axborot tizimi bilan integratsiya qilish boʻyicha ishlar bajarilmoqda.

Shuningdek, shahar va tumanlarda yongʻin xavfsizligi, ekologik, seysmologik, gidrometeorologik vaziyatni monitoring qilish tizimlarini “Xavfsiz shahar” tizimiga integratsiyalash, yoʻllarda harakat xavfsizligini raqamli boshqarishda yoʻl harakati monitoringini tashkil qilish, transport vositasining davlat raqami belgilarini aniqlashda intellektual foto va video qayd etish integratsiyalashgan tizimlarini joriy etish koʻzlangan.

“Xavfsiz shahar” loyihasi toʻliq joriy etilgandan soʻng tizimlar orqali jinoyatchilik 30—40 foizgacha kamayishiga, foto-video materiallar yordamida jinoyatlarning 40—50 foizgacha fosh etilishiga erishiladi.

Videokuzatuv tizimi tunu kun uzluksiz onlayn rejimda ishlaydi. Har bir kamera orqali olingan video maʼlumotlar belgilangan talab asosida 30 sutka davomida saqlanadi. Bu maʼlumotlardan keyinchalik huquqbuzarliklarni tergov qilish va dalillar toʻplashda foydalanish mumkin.

Mamlakatimizga kirish-chiqish tartib-taomillari soddalashtirilgani tufayli yurtimizga kelayotgan sayyohlar soni yildan yilga ortayotir. Sayohatga otlangan kishi, avvalo, oʻzi borayotgan mamlakat haqida internetdan maʼlumot izlaydi. Hayoti va salomatligi xavfsiz boʻlishiga ishonch hosil qilgachgina koʻzlangan manzil sari yoʻl oladi.

Yurtimizda “Xavfsiz turizm” tamoyili yoʻlga qoʻyilayotgani tinchliksevar va mehmondoʻst xalqimiz xohish irodasini yorqin ifoda etayotir.Davlatimiz rahbari oʻtgan yil oktyabrda Jahon turizm tashkiloti Bosh Assambleyasining Samarqandda boʻlib oʻtgan 25-sessiyasida soʻzlagan nutqida “Global turizmning eng dolzarb muammosi – bu turistlarning kafolatlangan xavfsizlik tizimini taʼminlashdir”, deya taʼkidlagan edi.

Xalqaro turizm amaliyotiga koʻra, sayohatchilar koʻpayishi va sayohat geografiyasi kengayishi bilan xavfsizlik choralariga rioya qilish zarurati ham keskin ortadi.

Xoʻsh, mamlakatimizda sayyohlar xavfsizligini taʼminlash maqsadida qanday ishlar bajarilmoqda? Masalan, Toshkent viloyati IIBB Xavfsiz turizmni taʼminlash boshqarmasi xodimlari sayyohlik obyektlari va ularga tutash hududlarda jamoat tartibini saqlash, huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olish, turistlarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilish yoʻlida qator ishlarni bajarmoqda.

Viloyatning Boʻstonliq tumani “Chorvoq” erkin turistik zonasida “Xavfsiz turizm” loyihasi doirasida 134 ta obyektning videokuzatuv kameralari Vaziyatlar markaziga integratsiya qilindi.

Shu bilan birga, yoʻllarda tirbandliklarning oldini olish uchun noqonuniy toʻxtash va toʻxtab turish qoidabuzarliklarini aniqlovchi, tezlikni oʻlchovchi radar, avtotransport oqimini hisoblovchi va davlat raqamini aniqlovchi foto-video qayd etish hamda yongʻindan xabar beruvchi intellektual videokuzatuv qurilmalari oʻrnatilib, foydalanishga topshirildi.

Bu saʼy-harakatlar sayyohlar xavfsizligini, jamoat tartibini taʼminlash, yoʻl harakati qoidalari buzilishining oldini olish, voqea-hodisalarni uzluksiz kuzatib borish, muammoni bevosita boshlangʻich nuqtasidan bartaraf etishga xizmat qiladi.

Turizm sohasida xizmatlar koʻrsatuvchi va sayyohlar hisobini yurituvchi davlat hamda nodavlat tashkilotlarning yagona axborot bazasini shakllantirish ham katta ahamiyat kasb etmoqda.

Turizm jahon iqtisodiyotida jadal rivojlanayotgan va eng daromadli tarmoqlardan biri. Mamlakatda turizm rivoji aholi bandligini taʼminlash, “Bir kun janjal boʻlgan uydan qirq kun baraka ketadi”, deydi dono xalqimiz.

Mahallalardagi notinch xonadonlarni, turli noxush vaziyatlarni kamaytirish, tinchlik osoyishtalikni taʼminlash uchun bugun “Xavfsiz shahar” tizimlarini rivojlantirish markazi tomonidan Namangan, Sirdaryo, Buxoro, Samarqand, Fargʻona viloyatlari IIB va Toshkent viloyati hamda Toshkent shahar IIBBlari bilan hamkorlikda qator ishlar amalga oshirilmoqda.

Jumladan, mahallalarda jami 1157 ta, shahar va tumanlar kirish-chiqish obyektlariga transport vositasining davlat raqami belgilarini aniqlovchi 19 ta va yoʻl harakati qoidabuzarliklarini foto-video qayd etuvchi avtomatlashtirilgan tizim uchun 84 ta, toʻxtash va toʻxtab turish, belgilangan tezlikdan oshirilganlik qoidabuzarliklarini aniqlovchi 9 ta kamera oʻrnatildi.

Shu bilan birga, “Raqamli xavfsiz mahalla” konsepsiyasi doirasida Samarqand, Namangan, Fargʻona, Qashqadaryo viloyatlarida mahalliy hokimliklar bilan birgalikda jam i 790 ta, shahar va tumanlarga kirish-chiqish obyektlariga transport vositasining davlat raqami belgilarini aniqlovchi 71 ta kamera oʻrnatilmoqda.

Oʻtgan yili iyul oyida Fargʻona shahrida Prezidentimiz raisligida hududlarda huquqbuzarliklarning oldini olish va jinoyatchilikka qarshi kurashish borasidagi ustuvor vazifalar yuzasidan oʻtkazilgan videoselektor yigʻilishida jinoyat qilgan shaxslarning har uchinchisini yoshlar tashkil qilayotgani afsus bilan qayd etildi. «Eʼtibor bering, yoshlar jinoyatchiligining katta qismi nazoratsiz qolgan voyaga yetmaganlar tomonidan sodir qilinmoqda.

Eng achinarlisi, voyaga yetmaganlar ichida oʻta ogʻir jinoyat sodir etganlari ham bor», degan edi davlatimiz rahbari. Shu bois, yoshlar bilan manzilli ishlash dasturlari amalga oshirilishi belgilangan.

Oilaviy nizolar, ayollar jinoyatchiligi holatlariga ham eʼtibor qaratilib, ogʻir ahvoldagi oilalarga yordam berish boʻyicha “ijtimoiy xizmat ishi” ochilishi, “Xavfsiz oila” tamoyili asosida alohida tizim yoʻlga qoʻyilishi koʻzda tutilgan.“Qush uyasida koʻrganini qiladi”, deganlaridek oiladagi maʼnaviy muhit farzand tarbiyasida yaqqol koʻzga tashlanadi.

Munosabatlarda muammosi boʻlgan, masʼuliyatsiz ota-ona kelgusi noxush vaziyatlarga zamin tayyorlaydi. Oiladagi boʻshliq bolaning turli yoʻllarga kirishi, har yerdan va har kimdan tayanch izlashiga sabab boʻladi.Shiddat bilan rivojlanayotgan dunyoda kechayotgan ziddiyatli jarayonlar taʼsiri bugun mamlakatimizni ham chetlab oʻtayotgani yoʻq. Bunga biz uygʻoq qalbli, ilmu maʼrifatli, maʼnaviyatli, yaratuvchan yoshlarimiz bilan qarshi tura olamiz. Bunday yigit-qizlar esa tinch-totuv, mehr oqibatli oilalarda kamolga yetadi.

Aynan oilada yigit-qizlar qalbida hayotdan minnatdorlik tuygʻusini shakllantirish, qiyinchiliklarni oqillik va sabr bilan yengish, tinchlik-osoyishtalikning qadri ulugʻ ekanini anglashga koʻmak berish ishlari mushtarak olib borilishi zarur.

Shunda “Xavfsiz shahar” tamoyilining samarasi yanada yaqqol koʻrinadi.“Xavfsiz shahar” loyihasini amalga tatbiq etishdan koʻzlangan asosiy maqsad jamoat xavfsizligini taʼminlash ishlarini yangi bosqichga olib chiqish, jinoyatchilikka qarshi kurashish tizimini toʻlaqonli va samarali tashkil etish, favqulodda xatarlar va oqibatlarni oldindan prognozlash orqali oldini olish.

Jamoat xavfsizligini taʼminlashda zamonaviy raqamli texnologiyalar, intellektual tizimlardan keng foydalangan holda inson omilini kamaytirishga erishiladi. Bu, oʻz navbatida, aholi xavfsizligini taʼminlash, favqulodda holatlarning oldini olish, ularni baholash va toʻgʻri qaror qabul qilishga olib keladi.

IIV “Xavfsiz shahar” tizimlarini rivojlantirish markazi xodimlari “Xavfsiz shahar” loyihasi doirasida gʻayrat-shijoat bilan faoliyat koʻrsatmoqdalar. Ular, xususan, aholi xavfsizligi, yurt osoyishtaligini taʼminlash, tabiiy ofatlarda aholini oldindan ogohlantirish hamda mamlakatning sayyohlik va investitsion jozibadorligini oshirish borasidagi ulkan vazifalarni masʼuliyat bilan amalga oshirishga bel bogʻlagan.