• Қуйидагилар Жамғарманинг асосий вазифалари ва функциялари ҳисобланади:

қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда фуқароларнинг давлат пенсия таъминотини ташкил этиш, фуқароларга пенсиялар, компенсация тўловлари ва бошқа тўловларни тайинлаш, пенсиялар ва бошқа тўловлар миқдорларининг қайта ҳисоблаб чиқилишини таъминлаш;

пенсиялар ва бошқа тўловларни тўлиқ ҳажмда молиялаштириш ва тўланишини ташкил этиш, улар бўйича ҳисоб ва ҳисоботни юритиш;

тизимли асосда пенсиялар тайинлаш ва уларни қайта ҳисоблашнинг доимий таҳлилини ўтказиш ва ўрганишни олиб бориш, фуқароларнинг пенсия таъминотига йўналтириладиган маблағлардан қатъий мақсадли фойдаланилишини таъминлаш;

боқувчисини йўқотган тақдирда, шунингдек меҳнатда майиб бўлганлик ёки ходим меҳнат мажбуриятларини бажариши билан боғлиқ касб касаллиги оқибатидаги ногиронлик туфайли тайинланган пенсияларга тўланган маблағларни даъволар бўйича айбдор юридик ва жисмоний шахслардан белгиланган тартибда ундириб олишни ташкил этиш.

«Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг (кейинги ўринларда — Қонун деб аталади) 12-моддаси «б» банди ва 14-моддасига мувофиқ тайинланган пенсияларни тўлашга харажатларни қоплаш учун маблағларни юридик шахслардан белгиланган тартибда ундириб олишни ташкил этиш;

• Жамғарма ўзига юкланган вазифаларга мувофиқ қуйидаги функцияларни амалга оширади:

а) Жамғарманинг даромадлари бўйича:

Жамғарма ижтимоий солиқ ва бошқа тўловлардан тушган маблағларни Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Ғазначилик хизмати қўмитаси (кейинги ўринларда Ғазначилик деб аталади) ҳисобрақамига жамлайди ҳамда пенсиялар, компенсация ва бошқа тўловлар бўйича харажатларни молиялаштиришга йўналтиришни таъминлайди. Бунда, компенсация ва бошқа тўловларни республика бюджети маблағлари ҳисобидан молиялаштиради;

ҳар йили манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда Жамғарма даромадлари тушумлар прогнозини ишлаб чиқади;

давлат ижтимоий суғуртаси тизимининг барқарорлигини таъминлаш ва уни янада такомиллаштириш бўйича чора-тадбирлар ишлаб чиқиш мақсадида Жамғарма даромадлари ва харажатларининг ўртача ва узоқ муддатли прогнозларини тайёрлайди;

боқувчисини йўқотган тақдирда, шунингдек, меҳнатда майиб бўлганлик ёки ходим меҳнат мажбуриятларини бажариши билан боғлиқ касб касаллиги оқибатидаги ногиронлик туфайли тайинланган пенсияларга сарфланган маблағларни Қонунга мувофиқ айбдор юридик ва жисмоний шахслардан регресс даъволар бўйича белгиланган тартибда ундириб олади;

Қонуннинг 12-моддаси «б» банди ва 14-моддасига мувофиқ тайинланган пенсияларни тўлашга сарфланган маблағларни юридик шахслардан регресс даъволар бўйича белгиланган тартибда ундириб олади;

ижтимоий солиқ ва бошқа тўловлар тушиши ҳисобини олиб боради;

б) пенсияларни тайинлаш ҳамда қайта ҳисоблаб чиқиш бўйича:

пенсияларни тайинлаш ва қайта ҳисоблаб чиқиш учун зарур бўлган аризалар ва бошқа ҳужжатларни қабул қилади, уларни қонун ҳужжатларига мувофиқ расмийлаштиради;

пенсияларни тайинлаш учун юридик шахслар ва фуқаролар томонидан тақдим этилган ҳужжатларни белгиланган тартибда тайёрлайди, кўриб чиқади ва текширади;

Жамғарманинг туман (шаҳар) бўлимларида пенсиялар тайинлаш бўйича комиссиялар фаолиятини ташкил этади;

пенсионерларнинг пенсия ишларини қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳужжатларни расмийлаштиради, пенсионерларга пенсия гувоҳномаларини беради;

пенсиялар тайинлаш учун ҳужжатларни расмийлаштиришнинг қонун ҳужжатларида белгиланган тартибига риоя этилишини назорат қилади;

ташкилотлар, якка тартибдаги тадбиркорлар, ўзини ўзи банд қилган шахслар ва деҳқон хўжаликлари аъзолари томонидан тақдим этилган пенсиялар олиш ҳуқуқини берадиган ҳужжатларнинг ишончлилигини текширади;

в) пенсиялар, компенсация ва бошқа тўловларга харажатларни амалга ошириш бўйича:

пенсияларни ҳисоблаб чиқиш бўйича операцияларни амалга оширади, пенсияни етказиб бериш юклатилган тижорат банклари филиаллари орқали пенсиялар тўлаш юзасидан топшириқларни расмийлаштиради ва беради;

пенсияни етказиб бериш (топшириш) юкланган ташкилот, банклар томонидан пенсияларнинг ўз вақтида ва тўғри етказиб берилиши ҳамда тўланиши юзасидан доимий ўрганишни ва назоратни амалга оширади;

ташкилотларнинг ишлайдиган 16 ёшгача ногиронлиги бўлган боланинг ота-оналаридан бирига (васийга, ҳомийга) бир ойда қўшимча дам олиш куни учун тўлов, Чернобил ҳалокати оқибатида зарар кўрган фуқароларга компенсация тўловларини ва қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа тўловларга харажатларини молиялаштиради;

г) фуқароларнинг пенсия таъминоти билан боғлиқ бошқа масалалар бўйича:

оммавий ахборот воситалари ёрдамида республика аҳолисини фуқароларнинг пенсия таъминоти масалалари бўйича хабардор қилади;

белгиланган тартибда тайинланган шахсий пенсиялар тўланишини ташкил этади;

имтиёзли пенсия таъминоти ҳуқуқини берадиган ишлаб чиқаришлар, ишлар, касблар, лавозимлар ва кўрсаткичлар рўйхатларини қўллаш масалалари бўйича давлат ва хўжалик бошқаруви органлари билан ўзаро ҳамкорлик қилади, имтиёзли пенсияларни такомиллаштириш ва тартибга солиш бўйича таклифлар ишлаб чиқилишини ташкил этади;

жисмоний шахслар ва юридик шахсларнинг мурожаатларини қонун ҳужжатларида белгиланган муддатларда кўриб чиқади, жисмоний шахсларни ва юридик шахсларнинг вакилларини қабул қилади;

пенсия ва бошқа тўловларни етказиб бериш (топшириш) юкланган ташкилот ва тижорат банкларида пенсия ва бошқа тўловларнинг ўз вақтида тўланиши бўйича ўрганишни олиб боради;

норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқишда қатнашади, фуқароларнинг пенсия таъминоти масалалари бўйича замонавий назарий ишланмаларни ва хорижий тажрибани ўрганади;

Жамғарманинг маблағларини олувчилар, пенсиялар тайинлаш ва тўлаш тўғрисидаги ахборотни ишлаб чиқишда қатнашади ва автоматлаштирилган тизимда қайта ишлашни жорий этади;

пенсия таъминоти масалалари бўйича давлат органлари ва бошқа ташкилотлар билан ўзаро ҳамкорлик қилади;

Жамғарма ваколатига тегишли бўлган масалалар бўйича қонунчилик ҳужжатларини қўллаш амалиётини умумлаштиради;

пенсия таъминоти масалалари ва Жамғарманинг ваколатига тегишли бўлган бошқа масалалар бўйича ходимларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тадбирларини амалга оширади;

д) Жамғарма ваколатига тегишли масалалар бўйича эътироз-даъво ишлари ўтказилишини ташкил этади ва амалга оширади.

• Жамғарма ўзига юкланган вазифалар ва функцияларни бажариш учун қуйидаги ҳуқуқларга эга:

Жамғарма ваколатига тегишли масалалар бўйича ахборотни давлат органлари ва бошқа ташкилотлардан белгиланган тартибда сўраш ва олиш;

ўз ваколатлари доирасида Жамғарманинг вазифаларини амалга ошириш учун зарур бўлган идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ва методик ҳужжатларни ишлаб чиқиш;

ижтимоий солиқ ва бошқа тўловлар миқдорларини белгилаш, шунингдек пенсия таъминотига тегишли бўлган бошқа масалалар бўйича таклифлар киритиш;

Жамғарма ваколатига кирадиган масалалар бўйича халқаро ҳамкорликни амалга ошириш.

Жамғарма қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

Асос:

• Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2009 йил 30 декабрдаги “Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари пенсия жамғармасининг ташкилий тузилмасини шакллантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-1252-сон қарори
• Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2010 йил 19 февралдаги “Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида”ги 30-сон қарори