Davlat ekologik ekspertizasi markazi

Taʼkidlash joizki, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning saʼy-harakatlari bilan nafaqat Markaziy Osiyo davlatlari o‘rtasidagi munosabatlar, balki “Markaziy Osiyo plyus” formatidagi mamlakatlar va xalqaro tashkilotlar bilan ham o‘zaro integratsiya jarayonlari jadal surʼatlarda rivojlanmoqda. “Markaziy Osiyo – Xitoy”, “Markaziy Osiyo – Rossiya”, “Markaziy Osiyo – Yevropa Ittifoqi”, “Markaziy Osiyo – Italiya” kabi muloqot maydonlari buning yorqin tasdig‘idir.

Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining Maslahat uchrashuvlari mintaqani yaxlit ekotizim sifatida baholash imkonini berayotgani bilan birga, global iqlim tahdidi kuchayib borayotgan sharoitda ekologik barqarorlikni taʼminlashga ham muhim hissa qo‘shmoqda. Ushbu formatga 2018 yilda Ostonada o‘tkazilgan uchrashuvda asos solingan bo‘lib, u mintaqa davlat rahbarlarining o‘n yil ichida ilk bor yagona platformada yig‘ilishi bilan tarixiy voqeaga aylandi. Ostona uchrashuvi mintaqaviy hamkorlikni qayta tiklash va yangi bosqichga ko‘tarishda muhim qadam bo‘ldi.

Yaqinda Toshkent shahrida bo‘lib o‘tgan Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining yettinchi Maslahat uchrashuvida Ozarbayjon Respublikasining mazkur formatga to‘la huquqli aʼzo sifatida qabul qilinishi platformaning nufuzi oshib borayotganidan dalolatdir. Shu munosabat bilan keyingi uchrashuvlar “Markaziy Osiyo va Ozarbayjon” formatida o‘tkazilishi kelishib olindi.

Davlatimiz rahbari mazkur uchrashuvdagi nutqida mintaqaning ijtimoiy-iqtisodiy rivoji, ekologiya va iqlim o‘zgarishi bilan bog‘liq dolzarb masalalarga to‘xtalib, ekologik barqarorlikni taʼminlashga qaratilgan qator tashabbuslarni ilgari surdi. Xususan, mintaqada suv taqchilligi ortib borayotganini inobatga olgan holda, 2026–2036 yillarni “Markaziy Osiyoda suvdan oqilona foydalanish bo‘yicha amaliy harakatlar o‘n yilligi” deb eʼlon qilish taklif qilindi va mintaqa davlatlari tomonidan u to‘liq qo‘llab-quvvatlandi.

Markaziy Osiyo davlatlari azaldan yagona daryolardan suv ichib keladigan mamlakatlar bo‘lib, bugungi kunda ham tarixiy rishtalar amaliy hamkorlikda namoyon bo‘lmoqda. O‘zbekistonda suvni tejaydigan zamonaviy texnologiyalarni joriy etish hisobiga har yili 7 milliard kub metrga yaqin suv resurslari tejalmoqda. Mintaqaning boshqa davlatlarida ham ushbu tajriba keng joriy etilmoqda.

Shu bois 2023 yil yakunlariga ko‘ra, BMTning Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO) Markaziy Osiyo davlatlarini dunyodagi suvdan eng samarali foydalanuvchi o‘nta mintaqa sirasiga kiritganini eʼlon qildi. Bu natija mintaqaning ekologik barqaror rivojlanishga salohiyati yuqori ekanini tasdiqlaydi.

Shuningdek, Davlatimiz rahbari Afg‘onistonni Amudaryo havzasi suv resurslaridan birgalikda foydalanish masalalari bo‘yicha mintaqaviy muloqotga jalb etish tashabbusini ham ilgari surdi.

Sohaning rivoji uning huquqiy asoslari bilan bir qatorda mutaxassis kadrlarning malakasiga ham bevosita bog‘liq. Shu sababli, suv resurslarini samarali boshqarish professional kadrlar tayyorlashga investitsiya kiritmasdan amalga oshishi mumkin emasligi taʼkidlandi. Bu maqsadda Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti bazasida Suv xo‘jaligi sohasida kompetensiyalar mintaqaviy markazini tashkil etish taklif qilindi.

Davlatimiz rahbari kelgusi yilda o‘tkazilishi mo‘ljallanayotgan Suvni tejash bo‘yicha Butunjahon forumining mamlakatimizda o‘tkazilishini qo‘llab-quvvatlash va unda faol ishtirok etish bo‘yicha mintaqa davlatlari rahbarlarining fikr-mulohazalarini oldi.

Toshkent shahrida o‘tgan navbatdagi Maslahat uchrashuvi mintaqaviy birdamlikni mustahkamlash, yangi tashabbus va loyihalarni amalga oshirishda, shuningdek, mintaqa xalqlari farovonligini oshirish hamda barqaror rivojlanishni taʼminlashda muhim ahamiyat kasb etadi.