Ўзбекистонда таълим кредитларини молиялаштиришнинг барқарор механизмларини шакллантириш масалалари юзасидан давра суҳбати бўлиб ўтди
2026-11-21 20:55:00 / Вазирлик янгиликлари
Икки кунлик мулоқотда асосий эътибор олий ва профессионал таълим олиш имкониятларини кенгайтириш, амалдаги таълим кредитлари тизимини такомиллаштириш, унинг молиявий барқарорлигини таъминлаш ҳамда халқаро тажриба асосида Ўзбекистон шароитига мос ечимларни ишлаб чиқиш масалаларига қаратилди.
Дастур доирасида Австралия, Буюк Британия ва бошқа мамлакатларда таълимни молиялаштириш бўйича шаклланган ёндашувлар тақдим этилди. Жумладан, Австралиянинг Олий таълим харажатларида иштирок этиш схемаси (HECS) ва даромадга боғлиқ таълим кредитлари — Income-Contingent Loans (ICL) механизмининг ишлаш тамойиллари муҳокама қилинди. Буюк Британия тажрибаси ҳамда ушбу моделларнинг иқтисодий асослари, имкониятлари ва чекловлари юзасидан экспертлар фикр алмашди.
Муҳокамаларда Жаҳон банкининг таълим ва кўникмалар йўналиши раҳбари Toby Linden, Австралиянинг HECS тизими бўйича эксперт Bruce Chapman, London School of Economics профессори Nicolas Barr, University of New South Wales вакили Richard Holden, University College London профессори Lorraine Dearden ҳамда Universidad Rey Juan Carlos профессори, London School of Economics катта илмий ходими Ismael Sanz Labrador иштирок этди. Шунингдек, Қирғизистон ва Озарбайжоннинг тегишли ташкилотлари вакиллари минтақавий тажриба билан ўртоқлашди.
Тадбирнинг иккинчи кунида эътибор Ўзбекистон учун даромадга боғлиқ таълим кредитлари моделини ишлаб чиқишнинг амалий жиҳатларига қаратилди. Хусусан, иқтисодий моделлаштириш орқали турли сценарийларни баҳолаш, кредитни қайтариш чегаралари ва ставкаларини белгилаш, битирувчиларнинг таълимдан кейинги бандлиги ва даромадларини ҳисобга олиш, шунингдек, моделнинг давлат бюджети учун эҳтимолий таъсирини таҳлил қилиш масалалари кўриб чиқилди.
Бундай моделни асосли баҳолаш учун ишончли ва ўзаро боғланган маълумотлар муҳим экани алоҳида таъкидланди. Шу муносабат билан таълим олувчилар, таълим дастурлари ва контракт қиймати, ўқишни тамомлаш, ишга жойлашиш ҳамда даромадлар тўғрисидаги маълумотлардан фойдаланиш имкониятлари муҳокама қилинди. Солиқ ва бандлик тизимларидаги маълумотлар, уларнинг ўзаро интеграцияси ҳамда маълумотлардан фойдаланишнинг ҳуқуқий-институционал асослари ҳам муҳокама мавзуси бўлди.
Шунингдек, иштирокчилар Ўзбекистонда таълимни молиялаштириш экотизимининг амалдаги ҳолати, таълим кредитлари платформасининг имкониятлари ва уни ривожлантириш йўналишларини кўриб чиқди. Кредит ажратишдан тортиб уни қайтаришгача бўлган жараёнда давлат идоралари, молия ташкилотлари ва бошқа манфаатдор томонларнинг вазифаларини аниқ белгилаш, даромадларни кузатиш ва тўловларни ундириш механизмларини мувофиқлаштириш масалаларига эътибор қаратилди.
Амалий қисмда ICL бўйича тўловларни ундириш жараёнини шакллантиришга бағишланган кичик гуруҳлар иши дастурдан ўрин олди. Унда даромадни аниқлаш, тўлов мажбуриятларини ҳисоблаш, маълумот алмашинуви ва масъул ташкилотлар ўртасидаги ҳамкорлик занжири каби масалалар юзасидан таклифларни ишлаб чиқиш ва таққослаш кўзда тутилди.
Якуний сессияда икки кунлик муҳокамаларни умумлаштириш, Ўзбекистонда таълим кредитлари тизимини такомиллаштиришнинг устувор йўналишлари, ICL моделини миллий шароитга мослаштиришда эътиборга олиниши лозим бўлган омиллар ҳамда кейинги босқичдаги ишлар муҳокама кун тартибига киритилди. Шунингдек, манфаатдор томонларнинг таклифларини шакллантириш ва уларни ислоҳотлар бўйича йўл харитаси асосларини ишлаб чиқиш жараёнида инобатга олиш масалалари кўриб чиқилди.
Иқтисодиёт ва молия вазирлиги
Ахборот хизмати ва коммуникациялар бошқармаси
