Samaradarlik metodologiyasi
“Yoshlar daftari” jamg‘armani mablag‘lari hisobidan tadbikorlik subyektlariga taqdim etilgan imtiyozlarni monitoring qilish va ularning samaradorligini baholash METODOLOGIYASI
1-bob. Umumiy qoidalar
- Ushbu Metodologiya O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 7-iyundagi “Yoshlar muammolarini o‘rganish va hal etish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 312-son qarori, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 30-yanvardagi “Aholini ijtimoiy protection qilish tizimini moliyalashtirish tartib-taomillarini takomillashtirish to‘g‘risida”
PF-17-son hamda 2025-yil 20-noyabrdagi ““Yoshlar daftari” jamg‘armalari orqali ijtimoiy yordam ko‘rsatish tizimini yanada takomillashtirish to‘g‘risida”
PF-222-son Farmonlarida belgilangan ustuvor vazifalar va imtiyozlarni inobatga olgan holda ishlab chiqilgan. - Mazkur hujjat tuman (shahar)lardagi "Yoshlar daftari" jamg‘armalari (keyingi o‘rinlarda — Jamg‘arma) mablag‘lari hisobidan yoshlar tadbirkorligini qo‘llab-quvvatlash uchun tadbirkorlik subyektlariga taqdim etiladigan imtiyoz va qo‘llab-quvvatlash instrumentlaridan foydalanilishini tizimli monitoring qilish hamda ularning samaradorligini baholash tartibini belgilaydi.
- Ushbu Metodologiyada quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
- Vakolatli organ — O‘zbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi va uning hududiy boshqarmalari;
- Imtiyoz (qo‘llab-quvvatlash instrumenti) — Jamg‘arma resurslari hisobidan "Yoshlar daftari"ga kiritilgan yoshlarni ishga joylashtirgan yoki yoshlar tadbirkorligini rivojlantirish dasturlariga jalb etilgan tadbirkorlik subyektlariga beriladigan subsidiyalar, grantlar, asbob-uskunalar ijarasi va boshqa qo‘llab-quvvatlash vositalari;
- Ijtimoiy samaradorlik — "Yoshlar daftari"dagi yoshlarning bandligini ta’minlash, ularni kambag‘allikdan chiqarish, yangi ish o‘rinlari yaratish, ish haqi darajasini oshirish ko‘rsatkichlari;
- Iqtisodiy samaradorlik — imtiyoz olgan tadbirkorlik subyektining moliyaviy-xo‘jalik faoliyatidagi ijobiy o‘zgarishlar (ishlab chiqarish yoki xizmat hajmining o‘sishi, tushumning ko‘payishi);
- Monitoring qilish — tadbirkorlik subyektlariga taqdim etilgan mablag‘larning maqsadli sarflanishini va yoshlar bandligi ta’minlanishini kuzatish hamda tahlil qilish jarayoni.
2-bob. Jamg‘armaning va mas’ul organlarning asosiy vazifa hamda majburiyatlari
4. Jamg‘arma mablag‘larini tasarruf etuvchi mas’ul organlar va Vasiylik kengashi imtiyoz va subsidiyalarning faqat manzilli va maqsadli ajratilishi hamda har chorak yakuni bo‘yicha taqdim etilgan imtiyozlarning dastlabki samaradorlik tahlili yuritilishi uchun javobgar hisoblanadi.
5. Jamg‘arma va vakolatli organlar imtiyoz olgan tadbirkorlik subyektlari tomonidan “Yoshlar daftari” tizimidagi yoshlar uchun yaratilgan ish o‘rinlari hisobotini soliq va bandlik organlari bazalari bilan solishtiradi hamda har yili
1-iyulga qadar yuqori turuvchi organlarga hisobot kiritadi.
3-bob. Imtiyoz olgan tadbirkorlik subyektlarining majburiyatlari
6. Qo‘llab-quvvatlash choralaridan foydalanan tadbirkorlik subyekti ajratilgan subsidiya, grant yoki moddiy vositalardan faqat shartnomada belgilangan maqsadlarda foydalanishi hamda "Yoshlar daftari"dan ishga qabul qilingan yoshlar uchun barqaror ish o‘rni va munosib mehnat sharoitlarini saqlab qolishi shart.
4-bob. Monitoring qilish tartibi
7. Monitoring jarayoni masofaviy, ya’ni elektron tizimlar va idoralararo axborot almashinuvi (Yagona milliy mehnat tizimi, Soliq qo‘mitasi va Ijtimoiy himoya milliy agentligi bazalari) orqali amalga oshiriladi.
8. Zarurat tug‘ilganda, amaldagi qonunchilikda belgilangan tartib va muddatlardan (10 kundan oshmagan holda) kelib chiqib, joyiga chiqqan holda o‘rganish o‘tkazilishi mumkin.
5-bob. Samaradorlikni baholash mezonlari (KPI)
9. Samaradorlik quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha baholanadi:
- Ijtimoiy samaradorlik: "Yoshlar daftari" ro‘yxatidan chiqarilgan yoshlar soni, ularning ish haqi darajasi va ish joyining kamida 6-12 oy davomida barqaror saqlanib qolinishi.
- Iqtisodiy samaradorlik: Tadbirkorlik subyektining umumiy tovar (xizmat) aylanmasi yoki ishlab chiqarish hajmining o‘sishi.
- Moliyaviy va budjet samaradorligi: Ajratilgan subsidiyalarning har bir nafar yoshni band qilishga to‘g‘ri keladigan samaradorlik qiymati (xarajat-natija nisbati).
6-bob. Samaradorlikni baholash tartibi va hisoblash
10. Yalpi samaradorlik koeffitsiyenti (Ks) ijtimoiy va iqtisodiy mezonlarning o‘rtacha qiymati sifatida maksimal 1 ballik shkalada hisoblanadi:
- Ks = 1.0 — Yuqori samarali;
- 0.7 <= Ks < 1.0 — Samarali (qoniqarli);
- 0.5 <= Ks < 0.7 — O‘rta samarali;
- Ks < 0.5 — Samarasiz (imtiyozlarni to‘xtatish va mablag‘larni qaytarib olish choralari ko‘riladi).
7-bob. Yakunlovchi qoidalar
11. Imtiyoz olgan tadbirkorlik subyektlari taqdim etilgan ma’lumotlarning haqqoniyligi uchun shaxsan javobgardir. Yolg‘on yoki soxta hisobot taqdim etilganligi aniqlansa, Jamg‘arma mablag‘lari sud tartibida to‘liq undirib olinadi.
1-Ilova.
“Yoshlar daftari” imtiyozlarini monitoring qilish jadvali
|
№ |
Tadbirkorlik subyekti nomi |
Ajratilgan imtiyoz turi |
Ajratilgan mablag‘ (mln so‘m) |
Band qilinishi belgilangan yoshlar soni |
Monitoring davriyligi |
|---|---|---|---|---|---|
|
1 |
“Yashil Chorsu” MCHJ |
Bandlik subsidiyasi |
25.0 |
5 |
Choraklik |
|
2 |
“Kelajak Tekstil” XK |
Asbob-uskuna ijarasi |
40.0 |
8 |
Choraklik |
2-Ilova.
Tadbirkorlik subyekti faoliyatini joriy monitoring qilish hisobot jadvali
|
№ |
KPI ko‘rsatkichi |
O‘lchov birligi |
Reja (Maqsadli) |
Amalda |
Farq (+/-) |
Izoh |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
1 |
“Yoshlar daftari”dan ishga olinganlar |
nafar |
5 |
5 |
0 |
To‘liq bajarildi |
|
2 |
Yoshlar uchun o‘rtacha ish haqi |
mln so‘m |
2.5 |
2.8 |
+0.3 |
Ijobiy |
|
3 |
Korxonaning mahsulot aylanmasi |
mln so‘m |
150.0 |
165.0 |
+15.0 |
O‘sish mavjud |
3-Ilova.
Imtiyozlar samaradorligini baholash bo‘yicha KPI matritsasi
|
KPI kodi |
Ko‘rsatkich tavsifi |
O‘lchov birligi |
Minimal me’yor |
Yuqori me’yor |
|---|---|---|---|---|
|
K1 |
Yoshlar bandligini shartnomaviy ta’minlash |
% |
>= 80% |
100% |
|
K2 |
Yoshlar ish joyining saqlanish moduli |
oy |
>= 6 oy |
>= 12 oy |
|
K3 |
Korxona sof foydasining o‘sishi |
% |
>= 5% |
>= 15% |
4-Ilova.
KPI bo‘yicha yakuniy baholash shkalasi
|
KPI bajarilishi ulushi |
Baholash natijasi |
Ko‘riladigan choralar |
|---|---|---|
|
80 – 100 % |
Samarali |
Qo‘shimcha rag‘batlantirish yoki imtiyoz muddatini uzaytiring |
|
60 – 79 % |
Qoniqarli |
Kamchiliklarni bartaraf etish bo‘yicha tavsiyalar berish |
|
40 – 59 % |
Samarasiz |
Nazoratni kuchaytirish, shartnoma shartlarini qayta ko‘rib chiqish |
|
< 40 % |
Maqsadsiz foydalanish xavfi |
Imtiyozni bekor qilish va mablag‘larni qaytarib olish |
