Buxoro viloyati Peshku tumani hokimligi

Epidemiologiya: Peshku tumanida yuqumli kasalliklarning oldini olish va sanitariya-epidemiologik barqarorlikni ta’minlash bo‘yicha 2024–2025 yillar davomida tizimli profilaktik chora-tadbirlar amalga oshirildi.

Olib borilgan ishlar natijasida virusli gepatit A kasalligi 2024 yilda 89 nafar bolada qayd etilgan bo‘lsa, 2025 yilning shu davrida 44 nafar bolada aniqlanib, kasallanish ko‘rsatkichi 2 barobarga kamaydi.

O‘tkir diareya kasalliklari 2024 yilda 89 nafarni tashkil etgan bo‘lsa, 2025 yilda 80 nafar holat qayd etilib, 9 nafarga kamayish kuzatildi.

Brutsellez kasalligi bo‘yicha 2024 yilda 2 ta holat aniqlangan bo‘lsa, 2025 yil davomida ushbu kasallik qayd etilmadi.

Gijja kasalliklaridan geminolepidoz 2024 yilda 28 nafar fuqaroda aniqlangan bo‘lsa, 2025 yilda 27 nafar holat qayd etilib, kamayish tendensiyasi saqlanib qoldi.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011 yil 8 iyuldagi 202-sonli qarori ijrosi doirasida, it va mushuklar tomonidan tishlanish holatlari 2024 yilning 11 oyida 361 nafarni tashkil etgan bo‘lsa, 2025 yilda bu ko‘rsatkich 348 nafarga tushib, 13 nafarga kamaydi. Barcha jabrlangan shaxslar o‘z vaqtida quturishga qarshi emlash bilan to‘liq qamrab olindi.

Shu bilan birga, ayrim kasalliklar bo‘yicha o‘sish holatlari kuzatildi. Sil kasalligi 2024 yilda 16 nafar fuqaroda aniqlangan bo‘lsa, 2025 yilda 18 nafar holat qayd etilib, 2 nafarga oshdi.
          Gripp kasalligi 2024 yilda qayd etilmagan bo‘lsa-da, 2025 yilda 6 nafar fuqaro orasida aniqlanib, epidemiologik nazoratni kuchaytirish zarurligini ko‘rsatmoqda.
           Pnevmoniya kasalligi 2025 yilda 30 nafar bolalar va kattalar orasida qayd etildi.

Xulosa qilib aytganda, profilaktik chora-tadbirlar natijasida ko‘plab yuqumli kasalliklar kamaygan bo‘lsa-da, ayrim kasalliklar bo‘yicha nazorat va tushuntirish ishlarini yanada kuchaytirish aholining sanitariya madaniyatini oshirish, erta aniqlash va profilaktik tadbirlarni kuchaytirish ishlari izchil davom ettirilmoqda.

Xususan , tuman hududida Maktab va  maktabgacha ta’lim bo’limiga qarashli  faoliyat yuritayotgan 48 ta umumta’lim maktabi va 46 ta maktabgacha ta’lim tashkilotida sanitariya-gigiyena holati muntazam ravishda o‘rganilib, ovqatlanish bloklari, oshxonalar, ichimlik suvi bilan ta’minlanganlik hamda dezinfeksiya ishlari doimiy nazoratga olindi. 2025-yil mobaynida maktab va MTT oshxonalarida oziq-ovqat mahsulotlarining sifati, is’temolga yaroqliligi, saqlash sharoitlari va taomnoma talablariga rioya etilishi yuzasidan reja asosida nazorat tadbirlari olib borildi. Aniqlangan kamchiliklar bo‘yicha mas’ullarga belgilangan tartibda ko‘rsatmalar berilib, ularning bartaraf etilishi ta’minlandi. Ovqatdan zaharlanish holatlarining oldini olish maqsadida oshxona va bufetlarda profilaktik nazorat ishlari kuchaytirildi. Ichimlik suvi masalasi ham 2025-yil mobaynida alohida e’tiborda bo‘lib, markazlashgan va markazlashmagan suv manbalaridan namunalar olinib, ularning sanitariya-me’yorlarga muvofiqligi tekshirildi. Aniqlangan kamchiliklar yuzasidan tegishli choralar ko‘rildi.  maktabi va  maktabgacha ta’lim tashkiloti rahbarlari va mas’ul xodimlar ishtirokida oziq ovqat mahsulotlari sifatini nazorat qilish maqsadida kimyoviy tahlillar uchun 70 ta suv, 98 ta tayyor oziq ovqatlar, 15 ta tuproq , 833 ta bakteriologik tekshirish, 35 ta zabzavotlarni nitratlarga tekshirish, 56 ta xonalarning yoritilganligi ,  30 ta osh tuzi, 14 ta  unning boyitilganligi, 12 taoziq-ovqat mahsulotlariga termik ishlov berilishi, 35 ta ovqat to'yimliligiga namunalar olingan. Namunalar xulosasi asosida tegishli tavsiyalar berilib , bajarilishi nazoratga olindi. Tumandagi barcha maktab va maktabgacha ta’lim tashkilot rahbarlari va mas’ul xodimlar ishtirokida  tarbiyalanuvchi va o’quvchilarni xavfsiz va sifatli ovqatlantirishni tashkil etish bo’yicha seminarlar o’tkazildi.

Xulosa qilib aytganda, 2025-yil mobaynida Peshku tumanida sanitariya-epidemiologik osoyishtalikni ta’minlash, bolalar va aholi salomatligini muhofaza qilish, ovqatdan zaharlanish holatlarining oldini olish bo‘yicha belgilangan vazifalar izchil amalga oshirildi.

Kelgusida ham ushbu yo‘nalishdagi ishlar yanada kuchaytirilib, sanitariya-gigiyena holatini yaxshilash va jamoat salomatligini mustahkamlash bo‘yicha barcha zarur chora-tadbirlar davom ettiriladi.

Sanepidqo’mitaning 2025-yil 5-maydagi 31-sonli buyrug’i hamda "Aholi punktlarini tozalash va obodonlashtirish to'g'risida"gi  0329-16-sonli SanQvaM talablari asosida sanitar gigiyena qoidalarini mahallalarda targ’ib qilish, yuqumli kasalliklarni oldini olish, to’g’ri ovqatlanish,  ovqatdan zaharlanish holatlarining oldini olish, aholiga xavfsiz va sifatli oziq-ovqat mahsulotlarini yetkazib berish masalalariga alohida e’tibor qaratilmoqda.

Tumanda 36 ta mahalla 24638 ta xonadon bo’lib , 2025-yil mobaynida 36 ta mahallaning 21986 ta xonadonida yuqumli va parazitar kasalliklarni oldini olish , ovqatdan zaharlanish, xonadonlar sanitariya holatini yaxshilash mavzularida  tushuntirish va targ’ibot  ishlari olib borildi.  1546 ta xonadonlarda sanitariya xolatlarini buzish holatlarini aniqlanib tegishli tavsiyalar berilishi  natijasida kamchiliklar joyida bartaraf etildi. Har bir mahallada Sanepidqo’mita peshku tuman bo’limi Rahbari va o’rinbosarlari tomonidan aholi bilan sayyor qabullar o’tkazildi. Jismoniy va yuridik shaxslardan 31 ta  murojaatlar o’rganib chiqilib  va ushbu barcha murojaatlar  bartarf etildi. Olib borilgan profilaktik targ’ibot ishlari natijasida aholining sanitariya madaniyatini oshirish va hududlar sanitariya holatining yaxshilanishiga erishildi. Ushbu ishlarning natijasi sifatida 2025-yil mobaynida tumanda ovqatdan zaharlanish holatlari qayd etilmadi. Bu borada profilaktik tadbirlar, tushuntirish ishlari va reyd nazoratlari muntazam tashkil etilmoqda.

Brifing davomida shuni alohida ta’kidlab o‘tmoqchimanki, sanitariya-gigiyena talablariga amal qilish faqatgina nazorat organlarining emas, balki har bir fuqaroning mas’uliyatli yondashuvini talab etadi. Tozalik, gigiyena va sog‘lom turmush tarziga rioya qilish — bu jamoat salomatligining eng muhim garovidir. Kelgusida ham Peshku tuman Sanitar-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi bo‘limi tomonidan aholi salomatligini mustahkamlash, sanitariya holatini yaxshilash va epidemiologik osoyishtalikni ta’minlash bo‘yicha barcha zarur choralar qat’iy davom ettiriladi.