O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi

Assalomu alaykum, hurmatli matbuot anjumani ishtirokchilari!
Qadrli jurnalist va blogerlar!

Avvalo, Siz, azizlar bilan mana shunday muborak kunlarda, qolaversa, yurtimizda Navro‘zi olam nafasi kezib yurgan go‘zal bir pallada ko‘rishib turganimizdan behad mamnunligimizni bildirmoqchiman.
Ko‘pchiligingiz bilan davlat tadbirlarida, turli anjuman va festivallar doirasida uchrashib, intervyular bahona imkon qadar suhbatlashib turamiz.
Buni yaxshi bilasiz.
Lekin ishoning, bafurja o‘tirib, faoliyatimiz to‘g‘risida, sohada amalga oshirilayotgan islohotlar, yangiliklar haqida yuzma-yuz muloqot qilish istagi xuddi Siz kabi bizda ham doim bo‘ladi.
Shaxsan o‘zim mana shu matbuot anjumanini ham sal oldinroq o‘tkazishni so‘ragandim.
Lekin vaqt nuqtai nazaridan bir oz ortga surildi.
Ezgulikning erta kechi yo‘q deyishadi. 
Uchrashuvimiz bugunga nasib qilgan ekan.
Umid qilamanki, ushbu anjumanda faoliyatimizga oid ko‘plab ma’lumotlarni taqdim qilamiz.
Buning uchun mazkur tadbirga men bosh Madaniyat vazirligining barcha mas’ullari tashrif buyurgan.
Boshqacha aytganda, butun komandam bilan qarshingizdaman. 
Mazmunli va barchamiz uchun manfaatli anjuman bo‘ladi, degan niyatdaman.
Qadrli do‘stlar!
Xabaringiz bor, 2023-yil 22-dekabr kuni Hurmatli Prezidentimiz rahbarliklarida Respublika Ma’naviyat va ma’rifat kengashining kengaytirilgan yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.
Ana shu yig‘ilishda madaniyat va san’at sohasini yanada rivojlantirish bo‘yicha qator ustuvor vazifalar belgilab berildi.
Shu bilan birga, 2023-yil 25-dekabrda Davlatimiz rahbarining ikkita muhim hujjati qabul qilindi. 
Bular: 
“Aholiga madaniy xizmat ko‘rsatish darajasini yanada oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi hamda “Nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilish, ilmiy o‘rganish va targ‘ib qilishni rivojlantirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarorlaridir.
Mazkur hujjatlar, shuningdek, Ma’naviyat va ma’rifat kengashi yig‘ilishida belgilab berilgan vazifalar faoliyatimizni yangi bosqichga olib chiqish uchun o‘ziga xos dasturilamal bo‘lib xizmat qilmoqda. 
Bular haqida atroflicha to‘xtalishdan avval, yilni sarhisob qilish nuqtai nazaridan 2023-yilda amalga oshirilgan ishlar haqida qisqacha ma’lumot berib o‘tsam.
Ta’kidlash joizki, o‘tgan 2023-yilda milliy madaniyatimizni rivojlantirish borasida qator salmoqli ishlar qilindi.
Eng muhim yo‘nalishlardan biri – teatrlar faoliyati haqida aytadigan bo‘lsam, o‘tgan yili 150 ta yangi spektakl sahnalashtirildi. Bularning 57 tasi milliy, 35 tasi esa xorijiy sahna asarlaridir. 
“Inson qadri uchun” g‘oyasi asosida 40 ta spektakl sahnalashtirish uchun davlat buyurtmasi berildi. 
Ochig‘i, shu vaqtgacha bunday bo‘lmagan. Bu bevosita Hurmatli Prezidentimizning teatr san’atiga bo‘lgan katta e’tiborlari natijasidir.
Navoiy hamda Qashqadaryo viloyatida qo‘g‘irchoq teatrlari binolari qurildi. 
Qolaversa, tyeatrlar 15 ta yuk transport vositasi (ISUZU NPR) bilan ta’minlandi.
604 ta sirk tomoshasi namoyish etilib, ularga 42 ming nafar tomoshabin tashrif buyurgan bo‘lsa, 17 202 ta konsert-tomosha tadbiriga 9 mln 687 ming aholi qamrab olindi.
Chekka va olis hududlar aholisi uchun madaniy xizmat ko‘rsatish ishlarini yanada yaxshilash maqsadida 2 ta maxsus avtotransport vositasi xarid qilindi. 
7 ta hududda (Andijon, Buxoro, Navoiy, Namangan, Farg‘ona, Xorazm, Surxondaryo viloyatlari va Qoraqalpog‘iston Respublikasida) 14 marotaba “Madaniyat karvoni” konsert dasturlari tashkil qilindi.
2023-yilda to‘liq jonli ijro asosida 110 ta konsert-tomosha tadbiri o‘tkazildi. Bu avvalgi yilning mos davriga nisbatan 2 barobarga ko‘p.
Mamlakatimizda “Xalqaro baxshichilik san’ati”, “Yevroosiyo xalqaro teatr festivali”, “Dunyo sadolari”, “Ipak yo‘li durdonasi”, “Xalqaro kamer va simfonik”, “Raqs me’mori” kabi 12 ta xalqaro festival va anjumanlar o‘tkazildi. 
Sizlarga yaxshi ma’lumki, yurtimizda keyingi yillarda askiya san’atiga ham keng yo‘l ochib berilmoqda.
Xususan, Madaniyat vazirligi tizimida davlat muassasasi shaklida Yusufjon qiziq Shakarjonov nomidagi respublika askiya va qiziqchilik san’ati markazi tashkil etildi.
28 ta askiya to‘garagi ochildi, 5 ta hajviy asarga davlat buyurtmasi berildi, sohada 11 nafar ijodkorning mahorat maktabi yo‘lga qo‘yildi.
Bundan askiya san’ati ustalari ham, xalqimiz ham behad xursand. Bu orqali yangi iste’dodlar kashf qilinyapti. Eng muhimi, bebaho san’atimizning davomchilari tarbiyalanyapti.
837 ta madaniyat markazidagi to‘garaklar soni 5 mingtadan 5 250 taga yetkazilib, ishtirokchi yoshlar soni 52 ming nafarga oshirildi. 
Sohani raqamlashtirish maqsadida “Madaniyat markazlari” yagona portali yaratildi, shuningdek, “Milliy tanlovlar” platformasi ishga tushirildi.
Chekka va olis hududlar aholisiga madaniy xizmat ko‘rsatishni ta’minlash maqsadida madaniyat bo‘limlari 110 ta Damas avtotransport vositasi bilan ta’minlandi.
Bu ham katta imkoniyat bo‘ldi, albatta.
Madaniyat markazlari hamda bolalar musiqa va san’at maktablari uchun 6 042 ta milliy musiqa cholg‘ulari xarid qilindi. Bu ham juda katta qadam.
Kino sohasi bo‘yicha 149 ta kinomahsulot yaratildi. 
Shundan 21 tasi badiiy, 73 tasi hujjatli film, 10 tasi multfilm, 9 tasi serial, 36 tasi qisqa-metrajli film hisoblanadi.
Respublika bo‘ylab “Seni sog‘indik, bahor!”, “Yoshlar va kino”, “Yoshlar kinokarvoni” va mustaqilligimizning 32 yilligiga bag‘ishlangan kinokarvon aksiyalari o‘tkazildi. 
30 iyul – “Xalqlar do‘stligi kuni” munosabati bilan mamlakatimiz bo‘ylab “Do‘stlik festivali”, shuningdek, 16-noyabr – Xalqaro bag‘rikenglik kuni munosabati bilan “Bag‘rikenglik” haftaligi tadbirlari ko‘tarinki ruhda o‘tkazildi.
2023-yilning o‘zida 5 ta xorijiy davlat bilan Anglashuv memorandumlari va hamkorlik dasturlari imzolandi.
5 ta davlatda (Belarusь, Yaponiya, Malayziya, Ozarbayjon, Buyuk Britaniya) O‘zbekiston madaniyati kunlari o‘tkazildi. 
O‘z navbatida, O‘zbekistonda 4 ta xorijiy davlatning (Qozog‘iston, Turkmaniston, Xitoy, Rossiya) madaniyat kunlari tashkil etildi.
Hurmatli jurnalist va blogerlar!
Ochig‘i, qilingan ishlar haqida o‘nlab raqamlar, statistikalarni keltirishim mumkin. 2023-yil yakunlariga oid ma’lumotlar juda ko‘p.
Vaqtingizni ko‘p olmaslik maqsadida yuqorida aytganimdek, endi bevosita Respublika Ma’naviyat va ma’rifat kengashining kengaytirilgan yig‘ilishida berilgan topshiriqlar va qabul qilingan qarorlar ijrosi yuzasidan amalga oshirilayotgan va oshiriladigan ishlar haqida to‘xtalib o‘tsam.
Shaxsan davlatimiz rahbarining tashabbuslari bilan har oyning bir kunini “Teatr kuni” sifatida o‘tkazish yo‘lga qo‘yildi.
Shu asosda o‘quvchilar, talabalar, vazirliklar, idoralar, hokimliklarning mehnat jamoalari va ularning oila a’zolari teatrlarga tashrif buyurishmoqda.
Masalan, 2024-yilning fyevral oyida spektakllarga 14 mingdan ortiq tomoshabin tashrifi tashkil qilindi.
Ochig‘i, ko‘pchilik teatrlarga kelib, spektakl tomosha qilganidan keyin butunlay boshqacha kayfiyat bilan, boshqacha ruhiyat bilan chiqib ketyapti. Ya’ni, ma’naviy ozuqa olyapti.
Bundan o‘zlari ham, teatr ijodkorlari ham behad mamnun.
Misol uchun, Samarqand viloyati musiqali drama teatrida “Layli va Majnun” spektakliga 600 nafar, Buxoro viloyati musiqali drama teatrida “Richard III” spektakliga 350 nafar joylardagi idoralar, hokimliklarning mehnat jamoalari va ularning oila a’zolari tashrif buyurdi.
Spektakllar ularda yorqin taassurot qoldirdi.
Shu o‘rinda, qadrli jurnalist va blogerlarimizdan ham qachon oxirgi marta teatrga borib spektakl tomosha qildindingiz?
“Taassurotingiz qanday?” deb so‘ragan bo‘lardim?
Va, imkon topib, albatta, spektakl tomosha qilishlarini tavsiya qilardim.
Bu, avvalo, madaniy hordiq chiqarishingiz nuqtai nazaridan kerak. 
Qolaversa, sizlar ijodkorsizlar. Agarki, biror bir spektakl haqida taassurotingizni bo‘lishsangiz va ana shu materialingiz ta’sirida yana qaysidir yurtdoshimiz teatrga tashrif buyursa, bu ham katta madad bo‘ladi.
Nafaqat madaniyat sohasiga, balki jamiyat ma’naviyatini yuksaltirishga katta madad bo‘ladi.  
Shuning uchun sizlarni teatrlarimizda ko‘rishdan doim xursand bo‘lamiz.
Umuman, yil oxiriga qadar 1,9 mln nafar tomoshabin tashrifini tashkil qilish belgilab olingan.
Bundan tashqari, ryespublikamiz hududlarida “Yangi hayot uchun, yangi O‘zbekiston uchun!” shiori ostida “Mahallada duv-duv gap” ma’naviy-madaniy tadbirlari yuqori badiiy saviyada o‘tkazildi. 
Mazkur ma’naviy-ma’rifiy tadbirlarda
O‘zbekiston xalq artistlari, O‘zbekiston xalq hofizlari, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artistlar, davlat mukofotlari sohiblari, 470 ga yaqin estrada xonandalari qatnashdi.
Tadbirlar doirasida ishtirokchilarga 8,6 mingta kitob beg‘araz tarqatildi.
Hurmatli anjuman ishtirokchilari! 
Mamlakatimizda madaniyat markazlari faoliyatini rivojlantirishga ham alohida e’tibor qaratilmoqda.
Buning mohiyatida juda katta masala yotadi. Ya’ni, madaniyat markazlari aholi o‘rtasida madaniyatni targ‘ib qilish, ularning ma’rifini oshirishda muhim o‘ringa ega.
Shu ma’noda, Prezident topshirig‘iga asosan, har bir tuman va shaharda ta’mirtalab madaniyat markazlari negizida bittadan yangi namunali madaniyat markazi faoliyatini yo‘lga qo‘yish bo‘yicha vazirlik tomonidan takliflar ishlab chiqildi.
Shuningdek, “O‘zbek madaniyati” portalini yaratish jarayonlari ketmoqda. Bu borada mas’ul vazirlik va idoralardan iborat Ishchi guruhi tuzilgan. Ayni paytda Portalning konsepsiyasi ishlab chiqilmoqda. 
Bu ham milliy madaniyatimizni keng miqyosda targ‘ib qilish uchun katta imkoniyat yaratadi, degan umiddamiz. 
2024-yilning yanvar-fevral oylarida 30 ta ijodiy jamoa, ya’ni tyeatr, maqom ansambllari, askiya va qiziqchilik jamoalarining respublika hududlari bo‘ylab gastrol safarlari tashkil etildi.
Noyob va yo‘qolib ketish xavfi ostida bo‘lgan nomoddiy madaniy meros namunalarini saqlovchi 20 nafar shaxs aniqlanib, ular faoliyatiga ko‘maklashilmoqda.
Askiya va qiziqchilik san’atini internet va ijtimoiy tarmoqlarda targ‘ib qilish uchun joriy yildan e’tiboran 50 ta audiovizual asar yaratishga davlat buyurtmasi berish boshlandi.
Ochig‘i, bu ham hech qachon tarixda bo‘lmagan. Bundan askiyachilarimiz ham juda xursand. Qolaversa, bu – bebaho san’atimizni kengroq namoyish qilish uchun katta imkoniyatdir. 
Shu bilan birga, o‘zbek milliy askiya va payrovlarini o‘z ichiga olgan “Askiya” raqamli ensiklopediyasini yaratish bo‘yicha ilmiy tanlov e’lon qilindi.
Askiya va qiziqchilik san’atini sahnada namoyish etishga mo‘ljallangan 5 ta hajviy asar uchun davlat buyurtmasi berildi.
Sohada olib borilayotgan amaliy ishlarni izchil davom ettirish, milliy madaniyatimizni yanada rivojlantirish, milliy o‘zlikni anglash borasida 2024-yilgi ustuvor vazifalarni belgilab olganmiz.
Jumladan:
Teatrlarga 3,6 mln nafar tomoshabin jalb etiladi;
42 ta spektaklga davlat buyurtmasi beriladi;
20 dan ortiq xalqaro festival va gastrollarda jamoalar ishtirok etadi; 
50 nafar xodimning xorijdagi nufuzli teatrlarda mahorati oshiriladi.
Teatrlar, madaniyat markazlari, tizimdagi ta’lim muassasalari faoliyat samaradorligini oshirishga qaratilgan dasturlar ishlab chiqiladi.
Oldimizda juda katta xalqaro tadbirlar turibdi. Biz bu yil II Xalqaro maqom san’ati anjumani, “Sharq taronalari”, “Lazgi”, “Gullar bayrami”, “Xalqaro zardo‘zlik va zargarlik” kabi 11 ta xalqaro festival, anjuman va forumlar o‘tkazamiz. 
Bunga hozirdanoq qizg‘in tayyorgarlik ko‘rilmoqda.
Nomoddiy madaniy merosni ilmiy-tadqiq etish bo‘yicha joriy yilning may oyidan boshlab 11 ta mahalliy va iyul oyida Qirg‘iz Respublikasiga xorijiy folklor ekspedisiyalar tashkil etiladi.
Mamlakatimizda 2024-yil 15-martdan e’tiboran Milliy qadriyatlar oyligi boshlanadi.
O‘z nomidan ham ko‘rinib turibdiki, bu oyda qadriyatlarimiz keng tarannum qilinadi. Mazkur tadbirlarga aholining barcha qatlami jalb etiladi. 
Men hurmatli jurnalist va blogerlarimizdan ham mana shu oyda faol bo‘lishlarini, milliy qadriyatlarimiz targ‘ibotiga munosib hissa qo‘shishlarini iltimos qilgan bo‘lardim.
Shuningdek, biz joriy yilning aprel oyida Nomoddiy madaniy merosning alohida namunalarini ilmiy-amaliy asosda kompleks rivojlantirish bo‘yicha ilk marotaba respublika ilmiy konferensiyasini o‘tkazamiz.
Yana bir muhim tashabbus. “Madaniyat to‘lqinlari” media loyihasi doirasida ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari orasida milliy g‘urur, Vatanga sadoqat, oilaviy qadriyatlar, umuman, ezgu g‘oyalarni targ‘ib qilish va media makonni shu mavzudagi materiallar bilan boyitish bo‘yicha tanlov e’lon qilinadi.
Bugungi zamon talabi nuqtai nazaridan, o‘ylaymizki, bu ham, albatta, yaxshi natija beradi.
Chunki o‘zingiz yaxshi bilasiz, bugun murakkab bir davrda yashayapmiz. Turli davlatlar o‘z g‘oya va mafkurasini turli yo‘llar bilan singdirishga, eksport qilishga urinyapti. Ayniqsa, yoshlar ongini buzishga harakatlar kuchaygan. Buning zamirida qanday maqsadlar yotganini sizlar yaxshi bilasizlar.
Agarki, mana shunday sharoitda biz qo‘l qovushtirib o‘tirsak, mafkuraviy maydonda bo‘shliq qoldirsak, ertaga juda kech bo‘ladi. 
Shuning uchun ham milliy kontent, milliy kontent deb qayta va qayta jon kuydirilyapti. Bu borada harakatlar ketyapti.
Ya’ni, biz Jaholatga qarshi hamisha ma’rifat bayrog‘ini baland ko‘tarib kurashganmiz va bu eng to‘g‘ri yo‘ldir.
Yaqin o‘tmishdagi jadid bobolarimiz hayoti va faoliyatida ham buni yaqqol ko‘rish mumkin.
Inson ilmli bo‘lsa, madaniyatli, ma’rifatli bo‘lsa, tarixini yaxshi bilsa, albatta, Vatanini qadrlaydi, uni ardoqlaydi.
Qalbida Vatanga muhabbati mustahkam odam esa hech qachon yot g‘oyalarga aldanmaydi.
Ko‘zda tutgan loyihalarimiz mohiyatida ham shu ezgu maqsad yotadi.  
Bu borada siz, aziz ijodkor do‘stlarimizni ham hamkorlikka chaqirib qolgan bo‘lardim. 
Milliy madaniyatimizni xorijiy davlatlarda faol targ‘ib etish va ommalashtirish maqsadida “O‘zbek madaniyati elchisi” maqomini berish tizimi yo‘lga qo‘yiladi.
13 ta hududda madaniyat karvoni, 151 ta teatr gastroli, 84 ta madaniyat kunlari, 138 ta konsert-tomosha tadbirlari tashkil etiladi.
140 ta badiiy havaskorlik jamoasi musiqa cholg‘ulari, sahna liboslari, texnik jihoz va uskunalar to‘plami bilan ta’minlanadi. 
Bu orqali ularning imkoniyatlari yanada kengayadi.   
Mamlakatimizning 53 ta turistik ob’yektida konsert-tomosha tadbirlari tizimli tashkil etilishi ta’minlanadi.
Davlatimiz rahbari qarorida “Ko‘cha san’ati va musiqasi” loyihasini amalga oshirish ham ko‘zda tutilgan. Mazkur loyiha hududlar bo‘yicha 13 ta ko‘chada namunaviy tarzda amalga oshiriladi.
Qadrli ommaviy axborot vositalari xodimlari! 
Yaqin-yaqingacha joylardagi tizim vakillarini moddiy-texnik imkoniyatlarning yetishmasligi qiynab kelgan. Bevosita Hurmatli Prezidentimiz tashabbuslari bilan bu masala ham bosqichma-bosqich yechimini topib boryapti.
Masalan, madaniyat markazlari hamda bolalar musiqa va san’at maktablari 7 turdagi 1150 komplekt milliy musiqa cholg‘ulari, madaniyat bo‘limlari 80 ta maxsus avtotransport (Damas) vositalari, teatrlar 8 ta avtobus hamda 16 ta yuk maxsus avtotransport vositasi bilan ta’minlanadi.
“Tirik tarix” turkumida 2024 – 2030-yillarda 50 ta tarixiy film yaratishga kirishiladi. 
Ta’lim tashkilotlari uchun 50 ta o‘quv-uslubiy film ishlanadi.
Xorijda “O‘zbek kinosi kunlari” tashkil qilinadi, jahonning eng nufuzli 5 ta xalqaro kinofestival va kinobozorida milliy filmlar bilan ishtirok etiladi.
8 ta davlatda “O‘zbekiston madaniyati kunlari”, Berlinda “Markaziy Osiyo madaniyati va san’ati kunlari”, “2024-yil Samarqand Hamdo‘stlik davlatlari madaniyat poytaxti” deb e’lon qilingani munosabati bilan madaniyat, san’at va kino haftaligi o‘tkaziladi.
Albatta, raqamlar o‘z yo‘liga.
Bizning maqsadimiz chiroyli hisobotlar yoki quruq statistika emas. 
Asosiy maqsadimiz – madaniyat va san’at sohasidagi yangi tashabbuslar natijasini, avvalo, xalqimiz o‘z hayotida sezsin. 
Mana shu yo‘lda biz bor kuch va salohiyatimizni ishga solamiz. Va, albatta, xalqimiz yangiliklarni sezadi.

E’tiboringiz uchun rahmat.