Press-tur: Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat akademik musiqali teatri 100 yillik san’at va ijod maktabidir
2026-09-28 14:00:00 / Yangiliklar
Avval xabar berilganidek, bugun Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi press-tur davom etmoqda. Press-turning navbatdagi manzili bir asrlik tarixga ega, Qoraqalpog‘iston madaniy hayotida alohida o‘rin tutuvchi Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat akademik musiqali teatri bo‘ldi.
1926-yilda tashkil etilgan mazkur teatr joriy yilda o‘zining 100 yillik yubileyini nishonlash arafasida turibdi. Bir asr davomida teatr Qoraqalpoq xalqining boy milliy madaniyati, musiqa va sahna san’atini asrab-avaylash, rivojlantirish hamda keng targ‘ib etishda muhim madaniy maskan sifatida faoliyat yuritib kelmoqda.
So‘nggi yillarda teatrning moddiy-texnik bazasi mustahkamlanib, ijodiy jamoa tarkibi yosh va iste’dodli mutaxassislar hisobiga kengaydi. Teatr repertuari ham zamonaviy va tarixiy mavzudagi, turli janrlarni qamrab olgan sahna asarlari bilan boyitildi. Xususan, so‘nggi uch yil davomida teatr sahnasida balet, opera, musiqali drama va komediya janrlarida qator spektakllar sahnalashtirildi.
Teatr jamoasining ijodiy salohiyati xalqaro maydonda ham munosib e’tirof etilmoqda. Joriy yilda teatr O‘zbekiston teatrlarining Milliy reytingida birinchi o‘rinni egalladi. Shuningdek, 2026-yilda Turkiyada o‘tkazilgan xalqaro teatr mukofotlarini topshirishga bag‘ishlangan tantanali marosimda "Eng yaxshi xalqaro teatr" nominatsiyasi bilan taqdirlandi. Teatr jamoasi Turkiya, Gruziya, Ozarbayjon, Qozog‘iston va Qirg‘iziston kabi davlatlarda ijodiy loyihalar va xalqaro tadbirlarda ishtirok etib, xorijiy tajribani o‘rganish va milliy sahna san’atimizni xalqaro maydonda namoyish etish borasida ham izchil faoliyat olib bormoqda. Shuningdek, Toshkent shahri, Samarqand, Buxoro, Jizzax, Navoiy va Toshkent viloyatida ijodiy safarlar amalga oshirildi.
Xorijlik rejissyorlar bilan hamkorlikka alohida e’tibor qaratilmoqda. Jumladan, turkiyalik rejissyor Kemal Bashar tomonidan "Qonli to‘y" spektakli sahnalashtirildi. Ayni paytda esa ozarbayjonlik rejissyor Asker Asqarov «Arshin mal-alan» spektakli ustida ish olib bormoqda.
Teatrning aholiga madaniy xizmat ko‘rsatish ko‘lami ham yildan-yilga kengayib bormoqda. 2026-yilning 9 oyi davomida teatr tomonidan tashkil etilgan spektakl va madaniy tadbirlarga jami 63 589 nafar tomoshabin qamrab olindi.
Teatr faoliyatida joriy yildan boshlab yangi bosqich boshlandi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF-103-son Farmoni asosida 2026-yil iyul oyidan Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat akademik musiqali teatriga moliyaviy, ijodiy va tashkiliy masalalarni mustaqil hal qilish vakolati berildi. Bu esa teatrning ijodiy faoliyatini yanada takomillashtirish, boshqaruv samaradorligini oshirish, zamonaviy sahna asarlarini yaratish va aholiga ko‘rsatilayotgan madaniy xizmatlar sifatini yuksaltirish uchun yangi imkoniyatlar yaratmoqda.
Shu bilan birga, O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi tomonidan teatr san’atini rivojlantirish, sahna asarlarini zamon talablari asosida yuqori saviyada namoyish etish hamda teatrlarning moddiy-texnik bazasini mustahkamlashga alohida e’tibor qaratilmoqda. Shu maqsadda Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat akademik musiqali teatrining moddiy-texnik bazasini modernizatsiya qilish uchun 1,5 milliard so‘m mablag‘ ajratildi. Ushbu mablag‘ hisobidan teatr uchun zamonaviy, so‘nggi rusumdagi yoritish texnikalari xarid qilinib, teatr jamoasiga yetkazib berildi. Yangi yoritish texnikalarining joriy etilishi spektakl va konsert dasturlarining badiiy-texnik saviyasini oshirish, sahna bezagi va yoritish imkoniyatlarini kengaytirish, eng muhimi, tomoshabinlar uchun yanada sifatli va zamonaviy teatr muhitini yaratish imkonini bermoqda. Umuman, teatrga mustaqil qaror qabul qilish vakolatlarining berilishi, Muvofiqlashtiruvchi kengashning tashkil etilishi, teatr Nizomiga tegishli o‘zgartishlarning kiritilishi hamda zamonaviy texnik jihozlar bilan ta’minlanishi uning kelgusi faoliyatini yangi bosqichga olib chiqish uchun muhim zamin yaratmoqda.
Ayni paytda O‘zbekistonda 41 ta davlat teatri faoliyat yuritadi. Ularning 4 tasiga "akademik" maqomi berilgan bo‘lib, ular orasida Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat akademik musiqali teatri ham bor. Qoraqalpog‘iston Respublikasida esa 3 ta davlat teatri faoliyat ko‘rsatmoqda.
Bir asrlik tarix — bu shunchaki sana emas. Bu avlodlardan avlodlarga o‘tib kelayotgan ijodiy an’ana, milliy sahna san’ati va xalqning ma’naviy xotirasidir. Berdaq nomidagi teatrning bugungi taraqqiyoti esa ana shu boy merosni zamonaviy yondashuvlar asosida davom ettirishga qaratilgan.
