Özbekiston Respublikasi Ta’lim va ilm-fan vazirligi

Kasbning nomi:

Filolog

Mashgʻulot nomining kodi:

26431

TMR boʻyicha malaka darajasi:

6

Malakani baholashga qoʻyilgan talablar:

Malakani baholash markazida tavsiya etilmaydi

Amaliy tajriba (ish staji)ga qoʻyilgan talablar

Talab etilmaydi

Layoqatiga va shaxsiy

kompetensiyalarga qoʻyilgan talablar

Kasbiy faoliyat jarayonida til va adabiyotga oid ilmiy hamda badiiy manbalarga hurmat bilan munosabatda bo‘lishi, mualliflik huquqi va akademik halollik tamoyillariga rioya qilishi;

ilmiy, tahliliy va amaliy faoliyatni filologiya sohasi talablari hamda amaldagi me’yoriy-huquqiy hujjatlarga muvofiq amalga oshirishi;

matnlar bilan ishlash jarayonida til me’yorlariga, uslubiy aniqlikka va mazmuniy yaxlitlikka rioya qilishi;

ilmiy tadqiqotlar, tahliliy faoliyat va tarjima jarayonida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan samarali foydalanishi;

turli madaniyat va tillarga hurmat bilan munosabatda bo‘lishi, madaniyatlararo muloqot tamoyillariga amal qilishi;

ilmiy va professional faoliyatda tanqidiy fikrlash, tahliliy yondashuv va mustaqil qaror qabul qilish ko‘nikmalariga ega bo‘lishi;

jamoada samarali ishlash, professional muloqotni olib borish va ilmiy hamkorlikni rivojlantirishga qodir bo‘lishi;

kasbiy faoliyatda mas’uliyat, halollik, aniqlik va intizomlilik tamoyillariga amal qilishi;

o‘z kasbiy bilim va ko‘nikmalarini muntazam ravishda rivojlantirib borishi hamda filologiya sohasidagi zamonaviy ilmiy yutuqlarni kuzatib borishi;

jamiyatda til madaniyatini rivojlantirishga hissa qo‘shishi va til me’yorlariga rioya etilishini targ‘ib qilishi.

Taʼlim darajasiga qoʻyilgan talablar:

Bakalavriat

Norasmiy va informal taʼlim bilan bogʻliqligi

-

Kasbiy standartlar reyestrida mavjudligi:

-

Kasbning boshqa mumkin boʻlgan nomlari:

Adabiyotshunos, tilshunos, muharrir, o‘qituvchi (o‘zbek tili, xorijiy til va adabiyoti bo‘yicha)

Boshqa kasblar bilan aloqadorligi:

TMR boʻyicha malaka

darajasi:

Kasbning nomi:

85.4 Oliy taʼlim

85.40 Oliy taʼlim

Mehnat funksiyalarining tavsifi

Kodi va nomi

Mehnat vazifalari

A1.6

Tahlil natijalarini umumlashtirish va xulosa chiqarish.

A1.01.6-

Til va adabiyotga oid manbalarni o‘rganish va tahlil qilish

Oʻqitish natijalari

Mehnat harakatlari:

1.Til va adabiyotga oid ilmiy, nazariy va badiiy manbalarni izlash, tanlash va o‘rganish.

2.Manbalardagi asosiy g‘oya, nazariya va ilmiy qarashlarni aniqlash va tizimlashtirish.

3.O‘rganilgan materiallarni qiyosiy va tahliliy jihatdan baholash.

Koʻnikmalar:

Manbalarni qiyosiy va tizimli o‘rganish.

Matnlarning mazmuni va uslubiy xususiyatlarini aniqlash.

Tahlil natijalarini umumlashtirish va xulosa chiqarish.

Bilimlar:

Tilshunoslik va adabiyotshunoslikning asosiy nazariyalari.

Badiiy va ilmiy matnlarning janr hamda uslub xususiyatlari.

Til va adabiyot tarixining asosiy bosqichlari.

A1.02.6-

Matnlarni lingvistik va stilistik jihatdan tahlil qilish

Mehnat harakatlari:

1.Matnlarning til birliklari va uslubiy xususiyatlarini aniqlash

2.Matnda qo‘llangan grammatik va leksik vositalarni tahlil qilish

3.Matnning kommunikativ va stilistik xususiyatlarini baholash

Ko‘nikmalar:

Lingvistik tahlil usullaridan foydalanish

Stilistik tahlil o‘tkazish

Matnning til va uslub xususiyatlarini aniqlash

Bilimlar:

Stilistika va matn lingvistikasi asoslari

Til birliklarining funksional xususiyatlari

Lingvistik tahlil metodlari

A1.03.6-

Til birliklari va ularning qo‘llanish xususiyatlarini aniqlash

Mehnat harakatlari:

1.Matnda qo‘llangan leksik, grammatik va fonetik til birliklarini aniqlash

2.Til birliklarining turli kontekstlarda qo‘llanishini qiyosiy tahlil qilish

3.Tahlil natijalarini tizimlashtirish va ilmiy xulosalar chiqarish

Ko‘nikmalar:

Til birliklarini lingvistik jihatdan tahlil qilish

Leksik, morfologik va sintaktik tahlil usullaridan foydalanish

Matndagi til vositalarining funksional xususiyatlarini aniqlash

Bilimlar:

Tilshunoslikning asosiy bo‘limlari (fonetika, leksikologiya, morfologiya, sintaksis)

Matn lingvistikasi va stilistika asoslari

Lingvistik tahlil metodlari

Masʼuliyat va mustaqillik:

1.Til va adabiyotga oid ilmiy hamda badiiy manbalarni o‘rganish jarayonida ularning ishonchliligi va ilmiy ahamiyatini aniqlash, manbalardan to‘g‘ri va asosli foydalanish uchun shaxsiy mas’uliyatni o‘z zimmasiga olish

2.Matnlarni lingvistik va stilistik jihatdan tahlil qilishda ilmiy metodlar va filologik yondashuvlardan foydalanib, o‘z vakolatlari doirasida mustaqil tahliliy qarorlar qabul qilish hamda ularning natijalari uchun javobgarlikni ta’minlash

3.Filologik tahlil jarayonida zamonaviy ilmiy manbalar va axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan mustaqil foydalanish

B1.6

Ta’lim va o‘qitish faoliyatini amalga oshirish

B2.01.6

O‘quv jarayonini tashkil etish

Mehnat harakatlari:

1.Til va adabiyot fanlari bo‘yicha o‘quv mashg‘ulotlarini rejalashtirish va dars rejalarini ishlab chiqish

2.O‘quv jarayonini davlat ta’lim standartlari va o‘quv dasturlari asosida tashkil etish

3.Dars jarayonida samarali pedagogik usullar va ta’lim texnologiyalarini qo‘llash

Ko‘nikmalar:

O‘quv jarayonini samarali tashkil etish va boshqarish

Zamonaviy pedagogik metodlar va axborot texnologiyalaridan foydalanish

Talabalar bilan samarali muloqot o‘rnatish va ularning faolligini oshirish

Bilimlar:

Til va adabiyot fanlari nazariyasi va ularni o‘qitish metodikasi

Pedagogika, didaktika va ta’lim texnologiyalari asoslari

O‘quv jarayonini rejalashtirish, tashkil etish va baholash tamoyillari

B2.02.6

O‘quv-metodik materiallar ishlab chiqish

Mehnat harakatlari:

1.Tilshunoslik va filologiya fanlari bo‘yicha o‘quv dasturlari, darslik va o‘quv qo‘llanmalarini ishlab chiqish

2.Amaliy mashg‘ulotlar, testlar va mustaqil ta’lim uchun metodik materiallar tayyorlash

3.O‘quv-metodik materiallarni zamonaviy ta’lim standartlari asosida tahrir qilish va takomillashtirish

Ko‘nikmalar:

O‘quv-metodik materiallarni ilmiy va didaktik talablar asosida ishlab chiqish

Ta’lim jarayoni uchun didaktik vositalar va raqamli resurslar yaratish

O‘quv materiallarini tizimli, mantiqiy va tushunarli shaklda taqdim etish

Bilimlar:

Tilshunoslik va filologiya fanlarini o‘qitish metodikasi va didaktik tamoyillar

O‘quv dasturlari va metodik materiallarni ishlab chiqish qoidalari

Zamonaviy ta’lim texnologiyalari va o‘quv resurslarini yaratish usullari

B2.03.6

Talabalar bilimini baholash

Mehnat harakatlari:

1.Talabalar bilimini baholash uchun testlar, nazorat ishlari va amaliy topshiriqlarni ishlab chiqish va tashkil etish

2.Baholash natijalarini tahlil qilish va o‘quv natijalarini aniqlash

3.Baholash natijalari asosida talabalarning bilim va ko‘nikmalarini rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar berish

Ko‘nikmalar:

Talabalar bilim va ko‘nikmalarini xolis va ob’ektiv baholash

Baholash natijalarini tahlil qilish va ta’lim jarayonini moslashtirish

Talabalarni rag‘batlantirish va ularning til kompetensiyalarini rivojlantirish

Bilimlar:

Til o‘qitish metodikasi va baholash tizimlari

Ta’limda nazorat, monitoring va baholash tamoyillari

Talabalarning til kompetensiyalarini rivojlantirish usullari

B2.04.6

Til ko‘nikmalarini rivojlantirish

Mehnat harakatlari:

1.Talabalarning og‘zaki va yozma nutqini rivojlantirish matnlarni oʻqib tahlil qilishga qaratilgan mashg‘ulotlar va topshiriqlarni tashkil etish

2.Talabalarda kommunikativ kompetensiyalarni shakllantirishga qaratilgan interaktiv usullarni qo‘llash

3.Talabalarning til bilimini oshirish uchun individual va guruhli mashg‘ulotlarni tashkil etish

Ko‘nikmalar:

Talabalarning nutqiy (og‘zaki va yozma) ko‘nikmalarini samarali rivojlantirish

Kommunikativ va interaktiv ta’lim usullaridan foydalanish

Talabalarning til darajasiga mos ta’lim strategiyalarini tanlash va qo‘llash

Bilimlar:

Til o‘qitish metodikasi va kommunikativ yondashuv asoslari

Til kompetensiyalarini (tinglash, o‘qish, yozish, gapirish) rivojlantirish usullari

Pedagogik texnologiyalar va zamonaviy ta’lim usullari

C2.7

Ilmiy-tadqiqot faoliyatini amalga oshirish

C2.01.7

Filologiya sohasida ilmiy tadqiqotlar olib borish

Mehnat harakatlari:

1.Filologiya sohasida ilmiy muammo va tadqiqot mavzusini aniqlash

2.Tadqiqot uchun zarur ilmiy manbalarni izlash va o‘rganish

3.Lingvistik va adabiyotshunoslik metodlari asosida tadqiqot olib borish

Ko‘nikmalar:

Ilmiy tadqiqot metodlaridan foydalanish

Filologik tahlil o‘tkazish

Ilmiy manbalar bilan ishlash

Bilimlar:

Filologiya va tilshunoslik nazariyasi

Ilmiy tadqiqot metodologiyasi

Matn tahlili usullari.

C2.02.7

Ilmiy maqolalar, tahliliy materiallar va hisobotlar tayyorlash

Mehnat harakatlari:

1.Ilmiy tadqiqot natijalari asosida maqola va tahliliy materiallar tayyorlash.

2.Ilmiy matnlarni akademik talablar asosida rasmiylashtirish.

3.Ilmiy hisobotlar va taqdimot materiallarini tayyorlash.

Ko‘nikmalar:

Ilmiy matn yozish.

Akademik yozuv qoidalariga rioya qilish.

Ilmiy materiallarni tahlil qilish va tizimlashtirish.

Bilimlar:

Akademik yozuv va ilmiy uslub qoidalari

Ilmiy maqola tuzilishi va rasmiylashtirish talablari

Bibliografiya va iqtibos keltirish qoidalari

C2.03.7

Ilmiy konferensiyalar, seminarlar va loyihalarda ishtirok etish

Mehnat harakatlari:

1.Ilmiy konferensiya va seminarlar uchun ma’ruza tayyorlash

2.Ilmiy tadqiqot natijalarini taqdim etish

3.Ilmiy muhokamalarda ishtirok etish va fikr almashish.

Ko‘nikmalar:

Ilmiy taqdimot tayyorlash

Ilmiy muhokamalarda faol qatnashish

Tadqiqot natijalarini ommaga yetkazish

Bilimlar:

Ilmiy kommunikatsiya tamoyillari

Ilmiy taqdimot va nutq madaniyati

Ilmiy loyihalarni tashkil etish asoslari

Masʼuliyat va mustaqillik:

1.Filologiya sohasida ilmiy tadqiqotlarni amalga oshirishda tadqiqot mavzusini asoslash, ilmiy manbalarni tanlash va ulardan to‘g‘ri foydalanish uchun shaxsiy mas’uliyatni o‘z zimmasiga olish

2.Ta’lim jarayonining sifati va samaradorligini ta’minlash uchun javobgarlik;

O‘quv-metodik materiallar va baholash jarayonlarining davlat ta’lim standartlariga muvofiqligini ta’minlash;

O‘quv jarayonini rejalashtirish va tashkil etishda mustaqil qaror qabul qilish.

3.Ilmiy tadqiqot jarayonida lingvistik va adabiyotshunoslik metodlaridan foydalangan holda mustaqil ilmiy xulosalar chiqarish va ularning asoslanganligi uchun javob berish.

4.Ilmiy maqola, tahliliy material va hisobotlarni tayyorlashda akademik yozuv qoidalari hamda akademik halollik tamoyillariga rioya etish

Texnik va/yoki texnologik talab

Lingvistik va adabiy matnlarni tahlil qilish texnologiyalari;

Ilmiy va badiiy manbalar bilan ishlash texnologiyalari;

Filologik tadqiqot metodlari va tahlil usullari;

Ilmiy matn yozish va akademik rasmiylashtirish texnologiyalari;

Matnlarni tahrir qilish va korrektura qilish texnikalari;

Tarjima jarayonini tashkil etish va tarjima texnologiyalari;

Terminologiya va leksik birliklar bilan ishlash texnologiyalari;

Elektron lug‘atlar, matn korpuslari va lingvistik axborot tizimlaridan foydalanish;

Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari asosida ilmiy ma’lumotlarni izlash va tahlil qilish;

Ilmiy tadqiqot natijalarini taqdim etish va ilmiy kommunikatsiya texnikalari.

Kasbning nomi:

Tarjimon

Mashgʻulot nomining kodi:

23520

TMR boʻyicha malaka darajasi:

6

Malakani baholashga qoʻyilgan talablar:

Malakani baholash markazida tavsiya etilmaydi

Amaliy tajriba (ish staji)ga qoʻyilgan talablar

Talab etilmaydi

Layoqatiga va shaxsiy

kompetensiyalarga qoʻyilgan talablar

Yuqori darajada til bilish, aniq va sifatli tarjima qilish hamda madaniyatlararo muloqotni samarali ta’minlay olish layoqati va shaxsiy kompetensiyalarga ega bo‘lish;

kamida ikki tilni yuqori darajada bilish va ular o‘rtasida erkin tarjima qilish qobiliyati;

matn mazmuni, uslubi va kontekstini chuqur anglab, adekvat tarjima qilish;

yozma va og‘zaki tarjima turlarini samarali bajara olish;

turli madaniyatlar xususiyatlarini hisobga olgan holda muloqotni ta’minlash;

tarjima jarayonida aniqlik, mas’uliyat va terminologik izchillikka rioya qilish;

tezkor qaror qabul qilish, tahlil qilish va tanqidiy fikrlash qobiliyati;

oʻz kasbiy bilim va koʻnikmalarini muntazam rivojlantirib borish hamda pedagogik faoliyat jarayonidagi zamonaviy ilmiy yutuqlarni kuzatib borish;

doimiy kasbiy rivojlanish va til bilimini oshirishga tayyorlik.

Taʼlim darajasiga qoʻyilgan talablar:

Bakalavriat

Norasmiy va informal taʼlim bilan bogʻliqligi

-

Kasbiy standartlar reyestrida mavjudligi:

-

Kasbning boshqa mumkin boʻlgan nomlari:

Tilshunos, tarjimashunos, muharrir

Boshqa kasblar bilan aloqadorligi:

TMR boʻyicha malaka

darajasi:

Kasbning nomi:

85.4 Oliy taʼlim

85.40 Oliy taʼlim

Mehnat funksiyalarining tavsifi

Kodi va nomi

Mehnat vazifalari

C1.6

Yozma tarjimani amalga oshirish

C1.01.6

Turli sohalarga oid matnlarni tarjima qilish

Oʻqitish natijalari

Mehnat harakatlari:

1.Turli sohalarga oid matnlarni manba tilidan maqsad tiliga tarjima qilish

2.Tarjima jarayonida terminologik aniqlik va matn mazmunining to‘g‘riligini ta’minlash.

3.Tarjima qilingan matnni tekshirish va zarur tahrirlarni kiritish.

Koʻnikmalar:

1.Yozma tarjima usullaridan samarali foydalanish

2.Sohaviy terminologiya bilan ishlash

3.Tarjima qilingan matnning mazmuniy va uslubiy mosligini ta’minlash

Bilimlar:

1.Tarjima nazariyasi va amaliyoti asoslari.

2.Manba va maqsad tillarining grammatik va leksik xususiyatlari.

3.Sohaviy terminologiya va lug‘atlar bilan ishlash tamoyillari.

C1.02.6

Tarjima qilingan matnlarni tahrirlash va tekshirish

Mehnat harakatlari:

1.Tarjima qilingan matnni mazmuniy aniqlik va manba matniga mosligi nuqtai nazaridan tekshirish

2.Matndagi grammatik, uslubiy va terminologik xatolarni aniqlash va tuzatish

3.Tarjima matnini adabiy til me’yorlari asosida tahrirlash va yakuniy ko‘rinishga keltirish

Ko‘nikmalar:

1.Tarjima matnini tahrirlash va korrektura qilish

2.Matnning uslubiy va mazmuniy yaxlitligini ta’minlash

3.Terminologik aniqlikni tekshirish va tuzatish

Bilimlar:

1.Tarjima nazariyasi va matn tahriri asoslari

2.Manba va maqsad tillarining grammatik hamda uslubiy me’yorlari

3.Adabiy til qoidalari va terminologiya bilan ishlash tamoyillari

C1.03.6

Terminologik aniqlikni ta’minlash

Mehnat harakatlari:

1.Tarjima jarayonida sohaga oid terminlarni aniqlash va ularning mos ekvivalentlarini tanlash

2.Terminlarning matn kontekstiga mos ravishda to‘g‘ri qo‘llanilishini ta’minlash

3.Terminologik lug‘atlar va ma’lumot bazalaridan foydalanib terminlarni tekshirish

Ko‘nikmalar:

1.Sohaviy terminologiya bilan ishlash

2.Terminlarning ma’nosini kontekst asosida to‘g‘ri tanlash

3.Terminologik manbalardan samarali foydalanish

Bilimlar:

1.Terminologiya asoslari va termin yaratish tamoyillari

2.Manba va maqsad tillaridagi sohaga oid terminlar tizimi

3.Terminologik lug‘atlar va ma’lumot bazalari bilan ishlash usullari

Masʼuliyat va mustaqillik:

1.Ma’lumotni to‘liq va aniq yetkazish – yozma matnda mazmun, uslub va nutq ohangini buzmaslik

2.Maxfiylik va axborot xavfsizligiga rioya qilish – mijoz yoki ish beruvchining hujjatlarini oshkor qilmaslik

3.Mustaqil ishlash va muammolarni hal qilish – noaniq iboralar yoki murakkab jumlalarni o‘z tashabbusi bilan izohlab, aniq va tushunarli tarjima tayyorlash

C2.6

Og‘zaki tarjima faoliyatini amalga oshirish

C2.01.6

Ketma-ket tarjimani amalga oshirish

Mehnat harakatlari:

1.Nutqni tinglab, asosiy mazmun va muhim ma’lumotlarni qayd etish

2.Tinglangan nutqni mazmuni saqlangan holda maqsad tiliga og‘zaki tarjima qilish

3.Tarjima jarayonida nutqning mantiqiyligi va aniqligini ta’minlash

Ko‘nikmalar:

1.Ketma-ket tarjima qilish texnikasidan foydalanish

2.Tinglab tushunish va tezkor qaydlar olib borish

3.Nutqni aniq va ravon tarzda og‘zaki ifodalash

Bilimlar:

1.Ketma-ket tarjima nazariyasi va metodlari

2.Manba va maqsad tillarining fonetik, leksik va grammatik xususiyatlari

3.Og‘zaki nutq madaniyati va professional kommunikatsiya tamoyillari

C2.02.6

Sinxron tarjimani bajarish

Mehnat harakatlari:

1.Nutqni tinglash bilan bir vaqtda uni mazmunini saqlagan holda maqsad tiliga tarjima qilish

2.Sinxron tarjima jarayonida nutqning mantiqiyligi va mazmuniy aniqligini ta’minlash

3.Tarjima jarayonida texnik vositalar (naushnik, mikrofon va tarjima kabinasi)dan foydalanish

Ko‘nikmalar:

1.Sinxron tarjima texnikasidan samarali foydalanish

2.Tinglab tushunish va tezkor tarjima qilish qobiliyati

3.Nutqni aniq, ravon va izchil tarzda og‘zaki ifodalash

Bilimlar:

1.Sinxron tarjima nazariyasi va metodlari

2.Manba va maqsad tillarining fonetik, leksik va grammatik xususiyatlari

3.Professional og‘zaki kommunikatsiya va nutq madaniyati asoslari

C2.03.6

Rasmiy uchrashuv va tadbirlarda tarjimonlik qilish

Mehnat harakatlari:

1.Rasmiy uchrashuv va tadbirlarda ishtirokchilar nutqini manba tilidan maqsad tiliga tarjima qilish

2.Muzokaralar jarayonida nutq mazmunining aniq va to‘liq yetkazilishini ta’minlash

3.Tarjima jarayonida rasmiy nutq uslubiga rioya etish va muloqot samaradorligini ta’minlash

Ko‘nikmalar:

1.Rasmiy uchrashuv va muzokaralarda og‘zaki tarjima qilish

2.Diplomatik va rasmiy muloqot uslubidan foydalanish

3.Nutqni tez va aniq tushunish hamda ravon tarjima qilish

Bilimlar:

1.Og‘zaki tarjima nazariyasi va amaliyoti

2.Rasmiy nutq uslubi va diplomatik kommunikatsiya qoidalari

3.Manba va maqsad tillarining leksik, grammatik va uslubiy xususiyatlari

Masʼuliyat va mustaqillik:

1.Ma’lumotning aniq va to‘liq yetkazilishi – nutq mazmunini buzmaslik, so‘zma-so‘z yoki mazmunan noto‘g‘ri tarjima qilmaslik

2.Professional etikaga rioya qilish – tarjima jarayonida hurmat, adolat va madaniyatga mos so‘z tanlash

3.Tarjima jarayonini mustaqil boshqarish – so‘zlashuv, uchrashuv yoki konferensiyada tarjimani o‘z tashabbusi bilan olib borish

4.Ijodiy va kontekstga mos yondashuv – matn yoki nutq mazmunini to‘liq tushunib, moslashtirilgan tarjimani taqdim etish.

Texnik va/yoki texnologik talab

1.Kompyuter, ofis uskunalari va raqamli resurslardan foydalanish – matnlarni yozish, tahrirlash, saqlash, tarjima dasturlari va elektron lug‘atlardan samarali foydalanish.

2.Multimedia va onlayn platformalarni ishlata olish – konferensiya, seminar va videokonferensiyalarda taqdimot va tarjimani amalga oshirish.

3.Ma’lumotlarni raqamli formatda xavfsiz saqlash va boshqarish – tarjima materiallarini tizimli saqlash, zaxira nusxalarini yaratish va loyihalarni boshqarish.

4. Lingvistik tadqiqotlar uchun kompyuter dasturlari, CAT (Computer-Assisted Translation), statistik va tekst tahlil dasturlaridan foydalanish.

Kasbning nomi:

Tilshunos

Mashgʻulot nomining kodi:

26431

TMR boʻyicha malaka darajasi:

7

Malakani baholashga qoʻyilgan talablar:

Malakani baholash markazida tavsiya etilmaydi

Amaliy tajriba (ish staji)ga qoʻyilgan talablar

Talab etilmaydi

Layoqatiga va shaxsiy

kompetensiyalarga qoʻyilgan talablar

Til tizimi, tilshunoslik nazariyalari va metodlarini chuqur bilish til materiallarini ilmiy tahlil qilish va xulosa chiqara olish qobiliyati;

ilmiy-tadqiqot ishlarini rejalashtirish va amalga oshirish ko‘nikmasi;

yozma va og‘zaki nutqni ilmiy uslubda aniq va mantiqiy bayon qilish;

zamonaviy lingvistik va axborot texnologiyalaridan foydalana olish;

tanqidiy va tahliliy fikrlash qobiliyati;

ilmiy halollik va mas’uliyatga rioya qilish;

madaniyatlararo va akademik muloqotni samarali olib borish;

doimiy kasbiy rivojlanish va yangi ilmiy yondashuvlarni o‘zlashtirishga tayyorlik.

Taʼlim darajasiga qoʻyilgan talablar:

Magistratura

Norasmiy va informal taʼlim bilan bogʻliqligi

-

Kasbiy standartlar reyestrida mavjudligi:

-

Kasbning boshqa mumkin boʻlgan nomlari:

Tarjimon, muharrir, o‘qituvchi (til va adabiyot)

Boshqa kasblar bilan aloqadorligi:

TMR boʻyicha malaka

darajasi:

Kasbning nomi:

85.4 Oliy taʼlim

85.40 Oliy taʼlim

Mehnat funksiyalarining tavsifi

Kodi va nomi

Mehnat vazifalari

B1.7

Tahliliy va ilmiy faoliyat

B1.01.7

Til materiallarini tizimli o‘rganish va tahlil qilish

Oʻqitish natijalari

Mehnat harakatlari:

Turli til materiallari (matnlar, nutq namunasi, lug‘atlar)ni yig‘ish va tizimlashtirish

Til birliklarini fonetik, leksik, morfologik va sintaktik jihatdan tahlil qilish

Olingan natijalarni umumlashtirish va ilmiy xulosalar tayyorlash

Koʻnikmalar:

Til materiallarini lingvistik metodlar asosida tahlil qilish va taqqoslash

Ilmiy manbalar va elektron resurslardan samarali foydalanish

Tahlil natijalarini aniq va mantiqiy shaklda yozma yoki og‘zaki taqdim etish

Bilimlar:

Umumiy tilshunoslik va lingvistik tahlil nazariyalari

Til birliklari (fonetika, leksikologiya, grammatika)ning tuzilishi va funksiyalari

Ilmiy tadqiqot metodologiyasi va lingvistik tahlil usullari

B1.02.7

Ilmiy tadqiqotlar olib borish va natijalarni baholash

Mehnat harakatlari:

Tilshunoslik sohasida ilmiy tadqiqot mavzusini aniqlash va tadqiqot rejasini ishlab chiqish

Til materiallari va ilmiy manbalar asosida tahlil va tadqiqot ishlarini olib borish

Olingan natijalarni baholash, umumlashtirish va ilmiy xulosalar tayyorlash

Ko‘nikmalar:

Ilmiy tadqiqot metodlarini qo‘llash va lingvistik tahlilni amalga oshirish

Ilmiy ma’lumotlarni tahlil qilish, taqqoslash va umumlashtirish

Tadqiqot natijalarini ilmiy maqola, hisobot yoki taqdimot shaklida tayyorlash

Bilimlar:

Tilshunoslik nazariyalari va zamonaviy lingvistik tadqiqot yo‘nalishlari

Ilmiy tadqiqot metodologiyasi va ma’lumotlarni tahlil qilish usullari

Ilmiy yozish, sitatalash va akademik etika qoidalari

B1.03.7

Ilmiy maqola, monografiya va nashrlar tayyorlash

Mehnat harakatlari:

Ilmiy tadqiqot natijalarini tizimlashtirish va ilmiy maqola yoki monografiya matnini tayyorlash

Manbalarni tanlash, tahlil qilish va ularni ilmiy talablar asosida rasmiylashtirish

Tayyorlangan ilmiy ishlarni tahrir qilish, retsenziyadan o‘tkazish va nashrga tayyorlash

Ko‘nikmalar:

Ilmiy matnni mantiqiy va aniq tarzda yozish hamda tahrir qilish

Ilmiy manbalar bilan ishlash, sitatalash va bibliografiyani to‘g‘ri rasmiylashtirish

Ilmiy tadqiqot natijalarini maqola, monografiya yoki tezis shaklida taqdim etish

Bilimlar:

Ilmiy nashrlar tayyorlash va rasmiylashtirish qoidalari

Tilshunoslik sohasidagi asosiy nazariyalar va tadqiqot yo‘nalishlari

Akademik yozish, sitatalash standartlari va ilmiy etika tamoyillari

Masʼuliyat va mustaqillik:

Ilmiy tadqiqot natijalarining aniqligi va ishonchliligini ta’minlash.

Tadqiqot natijalarini ilmiy asosda tahlil qilish va xulosalarni asosli tarzda taqdim etish

Til materiallarini tahlil qilishda mustaqil ilmiy yondashuv va metodlardan foydalanish

Olingan natijalar asosida mustaqil ilmiy xulosalar va tavsiyalar ishlab chiqish

B2.7

Ta’lim va o‘qitish

B2.01.7

Tilshunoslik fanlari bo‘yicha ta’lim jarayonini tashkil etish

Mehnat harakatlari:

Tilshunoslik fanlari bo‘yicha o‘quv mashg‘ulotlarini rejalashtirish va tashkil etish

Dars jarayonida zamonaviy pedagogik metodlar va ta’lim texnologiyalarini qo‘llash

Talabalarning bilim va ko‘nikmalarini baholash hamda o‘quv jarayonini takomillashtirish

Ko‘nikmalar:

Ta’lim jarayonini samarali tashkil etish va boshqarish

Zamonaviy pedagogik usullar va axborot texnologiyalaridan foydalanish

Talabalar bilan samarali muloqot qilish va ularning o‘quv faoliyatini rag‘batlantirish

Bilimlar:

Tilshunoslik fanlari nazariyasi va ularni o‘qitish metodikasi

Pedagogika, didaktika va ta’lim texnologiyalari asoslari

Ta’lim jarayonini rejalashtirish, baholash va nazorat qilish tamoyillari

B2.02.7

O‘quv-metodik materiallar ishlab chiqish

Mehnat harakatlari:

Tilshunoslik fanlari bo‘yicha o‘quv dasturi, darslik va o‘quv qo‘llanmalarini ishlab chiqish

Amaliy mashg‘ulotlar, testlar va mustaqil ta’lim uchun metodik materiallar tayyorlash

O‘quv-metodik materiallarni zamonaviy ta’lim standartlari asosida tahrirlash va takomillashtirish

Ko‘nikmalar:

O‘quv-metodik materiallarni ilmiy va didaktik talablar asosida ishlab chiqish

Ta’lim jarayonida foydalaniladigan didaktik vositalar va raqamli resurslarni yaratish

O‘quv materiallarini tizimli va tushunarli shaklda taqdim etish

Bilimlar:

Tilshunoslik fanlarini o‘qitish metodikasi va didaktik tamoyillar

O‘quv dasturlari va metodik materiallarni ishlab chiqish qoidalari

Zamonaviy ta’lim texnologiyalari va o‘quv resurslarini yaratish usullari

B2.03.7

Talabalarning til bilimini baholash va rivojlantirish

Mehnat harakatlari:

Talabalarning til bilimini aniqlash uchun nazorat ishlari, testlar va amaliy topshiriqlarni tashkil etish

Baholash natijalarini tahlil qilish va talabalarning til ko‘nikmalarini rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar berish

Talabalar bilan individual va guruh mashg‘ulotlarini tashkil etish orqali til kompetensiyasini rivojlantirish

Ko‘nikmalar:

Talabalarning bilim va ko‘nikmalarini obyektiv baholash

Baholash natijalarini tahlil qilish va ta’lim jarayonini moslashtirish

Talabalarni til o‘rganishga rag‘batlantirish va ularning kommunikativ ko‘nikmalarini rivojlantirish

Bilimlar:

Til o‘qitish metodikasi va baholash tizimlari

Til kompetensiyasini rivojlantirish usullari va pedagogik yondashuvlar

Ta’lim jarayonida nazorat, monitoring va baholash tamoyillari

Masʼuliyat va mustaqillik:

Ta’lim jarayonini davlat ta’lim standartlari va o‘quv dasturlari talablariga muvofiq tashkil etish

Talabalarning til bilimlari va ko‘nikmalarini obyektiv baholash hamda ularni rivojlantirishga ko‘maklashish

O‘quv mashg‘ulotlarini rejalashtirish va o‘qitish metodlarini mustaqil tanlash

Ta’lim jarayonini takomillashtirish uchun yangi pedagogik usullar va texnologiyalarni qo‘llash

Texnik va/yoki texnologik talab

Lingvistik tadqiqotlar uchun kompyuter dasturlari, CAT (Computer-Assisted Translation), statistik va tekst tahlil dasturlaridan foydalanish.

Ilmiy manbalarni, elektron kutubxonalar va ma’lumotlar bazalarini izlash, tizimlashtirish va boshqarish.

Tadqiqot natijalarini raqamli formatda saqlash, tahlil qilish va taqdim qilish uchun ofis va multimedia dasturlaridan foydalanish.

Kasbning nomi:

Adabiyotshunos

Mashgʻulot nomining kodi:

26431

TMR boʻyicha malaka darajasi:

7

Malakani baholashga qoʻyilgan talablar:

Malakani baholash markazida tavsiya etilmaydi

Amaliy tajriba (ish staji)ga qoʻyilgan talablar

Talab etilmaydi

Layoqatiga va shaxsiy kompetensiyalarga qoʻyilgan talablar

Badiiy asarlarni ilmiy-tanqidiy tahlil qilish, adabiy jarayonlarni baholash va ularni nazariy hamda amaliy jihatdan talqin eta olish;

adabiyotshunoslik nazariyasi, adabiy tanqid va tahlil usullarini chuqur bilish;

badiiy asarlarni g‘oyaviy, uslubiy va poetik jihatdan tahlil qilish qobiliyati;

adabiy jarayon va tendensiyalarni ilmiy asosda baholash;

ilmiy va tanqidiy matnlarni aniq, mantiqiy va asoslangan tarzda yozish;

tanqidiy va tahliliy fikrlash qobiliyati;

milliy va jahon adabiyotini qiyosiy o‘rganish va talqin qilish;

ilmiy halollik va akademik etika tamoyillariga rioya qilish;

madaniy va ma’naviy qadriyatlarni anglash va targ‘ib qilish;

innovatsion dasturlardan dars sifatini oshirish maqsadida unumli foydalana olish;

doimiy kasbiy rivojlanish va yangi adabiy yondashuvlarni o‘zlashtirishga tayyorlik.

Taʼlim darajasiga qoʻyilgan talablar:

Bakalavriat

Norasmiy va informal taʼlim bilan bogʻliqligi

-

Kasbiy standartlar reyestrida mavjudligi:

-

Kasbning boshqa mumkin boʻlgan nomlari:

filolog, adabiy tanqidchi, o‘qituvchi (adabiyot bo‘yicha)

Boshqa kasblar bilan aloqadorligi:

TMR boʻyicha malaka

darajasi:

Kasbning nomi:

85.4 Oliy taʼlim

85.40 Oliy taʼlim

Mehnat funksiyalarining tavsifi

Kodi va nomi

Mehnat vazifalari

D1.7

Adabiy asarlarni ilmiy tahlil qilish

D1.01.7

Badiiy asarlarning mazmun va g‘oyasini tahlil qilish

Oʻqitish natijalari

Mehnat harakatlari:

1.Badiiy asarning mazmuni, g‘oyasi va asosiy mavzusini tahlil qilish

2.Asardagi obrazlar tizimi, syujet va kompozitsiyani o‘rganish

3.Badiiy matnni adabiy-tanqidiy yondashuv asosida baholash

Koʻnikmalar:

1.Badiiy matnni filologik va adabiy tahlil qilish

2.Asarning g‘oyaviy-badiiy xususiyatlarini aniqlash

3.Tahlil natijalarini mantiqiy va asoslangan tarzda bayon qilish

Bilimlar:

1.Adabiyotshunoslik nazariyasi va adabiy tahlil usullari

2.Badiiy asarlarning janr va uslubiy xususiyatlari

3.Milliy va jahon adabiyoti tarixi asoslari

D1.02.7

Adabiy jarayon va oqimlarni o‘rganish

Mehnat harakatlari:

1.Turli davrlarga oid adabiy jarayon va adabiy oqimlarni tahlil qilish

2.Adabiy oqimlar va maktablarning asosiy xususiyatlarini aniqlash

3.Adabiy jarayonlarning jamiyat va madaniyat bilan bog‘liqligini o‘rganish

Ko‘nikmalar:

1.Adabiy jarayonlarni tarixiy va nazariy jihatdan tahlil qilish

2.Turli adabiy oqimlarning o‘xshash va farqli jihatlarini aniqlash

3.Adabiy jarayonlar bo‘yicha ilmiy xulosalarni bayon qilish

Bilimlar:

1.Adabiyot tarixi va adabiy jarayon rivojlanish bosqichlari

2.Adabiy oqimlar va maktablar nazariyasi

3.Milliy va jahon adabiyoti rivojlanish tendensiyalari

D1.03.7

Adabiy tanqidiy maqolalar yozish

Mehnat harakatlari:

1.Badiiy asarlarni adabiy-tanqidiy yondashuv asosida tahlil qilish

2.Asarning g‘oyaviy-badiiy xususiyatlarini baholab tanqidiy maqola tayyorlash

3.Maqolani ilmiy va adabiy uslub talablariga muvofiq rasmiylashtirish

Ko‘nikmalar:

1.Badiiy matnlarni tanqidiy tahlil qilish

2.Ilmiy va adabiy uslubda maqola yozish

3.Tahlil natijalarini mantiqiy va asosli bayon qilish

Bilimlar:

1.Adabiy tanqid nazariyasi va metodlari

2.Adabiyotshunoslik asoslari va badiiy tahlil usullari.

3.Ilmiy yozuv va maqola rasmiylashtirish qoidalari

Masʼuliyat va mustaqillik:

1.Ilmiy tahlil qilinayotgan adabiy asarlar bo‘yicha xulosalar va tavsiyalar har doim ishonchli va asosli bo‘lishi lozim

2.Adabiy asar va ilmiy manbalarni noto‘g‘ri talqin qilish, plagiat yoki noto‘g‘ri sitatalardan foydalanishdan saqlanish

3.Ilmiy tahlil jarayonini o‘z-o‘zidan rejalashtirish, manbalarni tanlash va xulosalarni shakllantirish

4.Adabiy asarni shaxsiy ilmiy qarash va tahlil usullariga asoslanib baholash

D2.7

Adabiy merosni o‘rganish va targ‘ib qilish

D2.01.7

Milliy va jahon adabiyoti namunalarini o‘rganish

Mehnat harakatlari:

1.Milliy va jahon adabiyoti namunalari bilan tanishish va ularni o‘rganish.

2.Turli davrlarga mansub badiiy asarlarning mazmuni va badiiy xususiyatlarini tahlil qilish.

3.Adabiy asarlarni tarixiy va madaniy kontekstda baholash

Ko‘nikmalar:

1.Badiiy asarlarni filologik va adabiy jihatdan tahlil qilish

2.Turli adabiyotlar o‘rtasidagi o‘xshash va farqli jihatlarni aniqlash

3.Tahlil natijalarini ilmiy va mantiqiy tarzda bayon qilish

Bilimlar:

1.Milliy va jahon adabiyoti tarixi

2.Badiiy asarlarning janr va uslubiy xususiyatlari

3.Adabiyotshunoslik nazariyasi va badiiy tahlil usullari

D2.02.7

Adabiy tadqiqotlar olib borish

Mehnat harakatlari:

1.Manba va adabiy asarlarni tizimli ravishda o‘rganish va tahlil qilish

2.Adabiy ma’lumotlardan tadqiqot maqsadlariga mos hujjat va referatlar tayyorlash

3.Ilmiy-metodologik yangilik va tahliliy xulosalarni shakllantirish va hujjatlashtirish

Ko‘nikmalar:

1.Manbalarni tanlash, tahlil qilish va adabiy nazariyalar asosida solishtirish

2.Tadqiqot natijalarini qisqacha va tushunarli shaklda yozish va taqdim etish

3.Mavjud adabiy nazariya va metodologiyalardan foydalanib, mustaqil tadqiqot olib borish

Bilimlar:

1.Adabiyotshunoslik va adabiy tahlil usullari bo‘yicha nazariy bilimla

2.Tadqiqot metodologiyasi, manbalarni tahlil qilish va tahlil usullari haqidagi bilimlar

3.Ilmiy yozish, sitatalash va adabiy nazariyalar asosida xulosa chiqarish qoidalari

D2.03.7

Adabiy konferensiya va loyihalarda qatnashish

Mehnat harakatlari:

1.Konferensiya va loyihalarda ishtirok etish uchun dastlabki materiallarni tayyorlash va taqdimotlarini tuzish

2.Mavzu bo‘yicha fikr almashish, muhokama va tadqiqot natijalarini taqdim etish

3.Yig‘ilishlar va loyihalar natijalarini xulosalashtirish va tegishli hujjatlarni rasmiylashtirish

Ko‘nikmalar:

1.Konferensiyada taqdimot qilish va ijodiy fikrlarni samarali ifoda qilish

2.Loyihalar va diskussiyalarda ishtirok etishda metodologik va analitik ko‘nikmalardan foydalanish

3.Tadqiqot natijalarini hamkasblar bilan baham ko‘rish va ilmiy muhokamalarda samarali ishtirok etish

Bilimlar:

1.Adabiy konferensiyalar va ilmiy loyihalarni tashkil etish va ularda ishtirok etish qoidalari

2.Mavzu bo‘yicha zamonaviy adabiy nazariya va metodologiyalardan xabardorlik

3.Ilmiy va loyiha ishida etika, sitatalash va prezentatsiya qoidalari haqida bilimlar

Masʼuliyat va mustaqillik:

1.Adabiy meros asarlarini o‘rganishda va targ‘ib qilishda ularning asl mazmuni va tarixiy konteksti buzilmasligi

2.Axborot va tadqiqot manbalariga ehtiyotkorlik bilan yondashish – noto‘g‘ri ma’lumot berish yoki manbalarni noto‘g‘ri talqin qilishdan saqlanish

3.Ijodiy va tanqidiy yondashuvni qo‘llash – merosni yoritishda shaxsiy ilmiy qarash va metodlardan foydalanish, yangi usullarni ishlab chiqish

4.Tadqiqot va targ‘ib jarayonini mustaqil rejalashtirish – adabiy merosni o‘rganish va targ‘ib qilish ishlarini o‘z tashabbusi bilan olib borish

Texnik va/yoki texnologik talab

1.Kompyuter va ofis texnikasi bilan ishlash – matnlarni yozish, tahrirlash, tadqiqot ma’lumotlarini saqlash va qayta ishlash uchun kompyuter, printer, skaner kabi qurilmalardan foydalanish.

2.Axborot va kutubxona resurslaridan foydalanish – elektron kutubxonalar, ma’lumotlar bazalari, ilmiy jurnallar va boshqa raqamli resurslar bilan ishlash.

3.Ilmiy tadqiqot metodologiyasi va dasturiy vositalar – adabiy asarlarni tahlil qilishda statistik va lingvistik dasturlar, bibliografik vositalardan foydalanish.

4.Onlayn platformalar va loyihalarni boshqarish – ilmiy loyihalar, seminarlar yoki konferensiyalarni tashkil etishda onlayn platformalardan samarali foydalanish.

Kasbning nomi:

Tarjimashunos

Mashgʻulot nomining kodi:

23520

TMR boʻyicha malaka darajasi:

6

Malakani baholashga qoʻyilgan talablar:

Malakani baholash markazida tavsiya etilmaydi

Amaliy tajriba (ish staji)ga qoʻyilgan talablar

Talab etilmaydi

Layoqatiga va shaxsiy

kompetensiyalarga qoʻyilgan talablar

Yuqori darajada til bilish, aniq va sifatli tarjima qilish hamda madaniyatlararo muloqotni samarali ta’minlay olish layoqati va shaxsiy kompetensiyalarga ega bo‘lish;

kamida ikki tilni yuqori darajada bilish va ular o‘rtasida erkin tarjima qilish qobiliyati;

matn mazmuni, uslubi va kontekstini chuqur anglab, adekvat tarjima qilish;

yozma va og‘zaki tarjima turlarini samarali bajara olish;

turli madaniyatlar xususiyatlarini hisobga olgan holda muloqotni ta’minlash;

tarjima jarayonida aniqlik, mas’uliyat va terminologik izchillikka rioya qilish;

tezkor qaror qabul qilish, tahlil qilish va tanqidiy fikrlash qobiliyati;

doimiy kasbiy rivojlanish va til bilimini oshirishga tayyorlik.

Taʼlim darajasiga qoʻyilgan talablar:

Bakalavriat

Norasmiy va informal taʼlim bilan bogʻliqligi

-

Kasbiy standartlar reyestrida mavjudligi:

-

Kasbning boshqa mumkin boʻlgan nomlari:

Tilshunos, tarjimon

Boshqa kasblar bilan aloqadorligi:

TMR boʻyicha malaka

darajasi:

Kasbning nomi:

85.4 Oliy taʼlim

85.40 Oliy taʼlim

Mehnat funksiyalarining tavsifi

Kodi va nomi

Mehnat vazifalari

E1.6

Yozma tarjimani amalga oshirish

E1.01.6

Turli sohalarga oid matnlarni tarjima qilish

Oʻqitish natijalari

Mehnat harakatlari:

1.Turli sohalarga oid matnlarni manba tilidan maqsad tiliga tarjima qilish

2.Tarjima jarayonida terminologik aniqlik va matn mazmunining to‘g‘riligini ta’minlash.

3.Tarjima qilingan matnni tekshirish va zarur tahrirlarni kiritish.

Koʻnikmalar:

1.Yozma tarjima usullaridan samarali foydalanish

2.Sohaviy terminologiya bilan ishlash

3.Tarjima qilingan matnning mazmuniy va uslubiy mosligini ta’minlash

Bilimlar:

1.Tarjima nazariyasi va amaliyoti asoslari.

2.Manba va maqsad tillarining grammatik va leksik xususiyatlari.

3.Sohaviy terminologiya va lug‘atlar bilan ishlash tamoyillari.

E1.02.6

Tarjima qilingan matnlarni tahrirlash va tekshirish

Mehnat harakatlari:

1.Tarjima qilingan matnni mazmuniy aniqlik va manba matniga mosligi nuqtai nazaridan tekshirish

2.Matndagi grammatik, uslubiy va terminologik xatolarni aniqlash va tuzatish

3.Tarjima matnini adabiy til me’yorlari asosida tahrirlash va yakuniy ko‘rinishga keltirish

Ko‘nikmalar:

1.Tarjima matnini tahrirlash va korrektura qilish

2.Matnning uslubiy va mazmuniy yaxlitligini ta’minlash

3.Terminologik aniqlikni tekshirish va tuzatish

Bilimlar:

1.Tarjima nazariyasi va matn tahriri asoslari

2.Manba va maqsad tillarining grammatik hamda uslubiy me’yorlari

3.Adabiy til qoidalari va terminologiya bilan ishlash tamoyillari

E1.03.6

Terminologik aniqlikni ta’minlash

Mehnat harakatlari:

1.Tarjima jarayonida sohaga oid terminlarni aniqlash va ularning mos ekvivalentlarini tanlash

2.Terminlarning matn kontekstiga mos ravishda to‘g‘ri qo‘llanilishini ta’minlash

3.Terminologik lug‘atlar va ma’lumot bazalaridan foydalanib terminlarni tekshirish

Ko‘nikmalar:

1.Sohaviy terminologiya bilan ishlash

2.Terminlarning ma’nosini kontekst asosida to‘g‘ri tanlash

3.Terminologik manbalardan samarali foydalanish

Bilimlar:

1.Terminologiya asoslari va termin yaratish tamoyillari

2.Manba va maqsad tillaridagi sohaga oid terminlar tizimi

3.Terminologik lug‘atlar va ma’lumot bazalari bilan ishlash usullari

Masʼuliyat va mustaqillik:

1.Ma’lumotni to‘liq va aniq yetkazish – yozma matnda mazmun, uslub va nutq ohangini buzmaslik

2.Maxfiylik va axborot xavfsizligiga rioya qilish – mijoz yoki ish beruvchining hujjatlarini oshkor qilmaslik

3.Mustaqil ishlash va muammolarni hal qilish – noaniq iboralar yoki murakkab jumlalarni o‘z tashabbusi bilan izohlab, aniq va tushunarli tarjima tayyorlash

E2.6

Og‘zaki tarjima faoliyatini amalga oshirish

E2.01.6

Ketma-ket tarjimani amalga oshirish

Mehnat harakatlari:

1.Nutqni tinglab, asosiy mazmun va muhim ma’lumotlarni qayd etish

2.Tinglangan nutqni mazmuni saqlangan holda maqsad tiliga og‘zaki tarjima qilish

3.Tarjima jarayonida nutqning mantiqiyligi va aniqligini ta’minlash

Ko‘nikmalar:

1.Ketma-ket tarjima qilish texnikasidan foydalanish

2.Tinglab tushunish va tezkor qaydlar olib borish

3.Nutqni aniq va ravon tarzda og‘zaki ifodalash

Bilimlar:

1.Ketma-ket tarjima nazariyasi va metodlari

2.Manba va maqsad tillarining fonetik, leksik va grammatik xususiyatlari

3.Og‘zaki nutq madaniyati va professional kommunikatsiya tamoyillari

E2.02.6

Sinxron tarjimani bajarish

Mehnat harakatlari:

1.Nutqni tinglash bilan bir vaqtda uni mazmunini saqlagan holda maqsad tiliga tarjima qilish

2.Sinxron tarjima jarayonida nutqning mantiqiyligi va mazmuniy aniqligini ta’minlash

3.Tarjima jarayonida texnik vositalar (naushnik, mikrofon va tarjima kabinasi)dan foydalanish

Ko‘nikmalar:

1.Sinxron tarjima texnikasidan samarali foydalanish

2.Tinglab tushunish va tezkor tarjima qilish qobiliyati

3.Nutqni aniq, ravon va izchil tarzda og‘zaki ifodalash

Bilimlar:

1.Sinxron tarjima nazariyasi va metodlari

2.Manba va maqsad tillarining fonetik, leksik va grammatik xususiyatlari

3.Professional og‘zaki kommunikatsiya va nutq madaniyati asoslari

E2.03.6

Rasmiy uchrashuv va tadbirlarda tarjimonlik qilish

Mehnat harakatlari:

1.Rasmiy uchrashuv va tadbirlarda ishtirokchilar nutqini manba tilidan maqsad tiliga tarjima qilish

2.Muzokaralar jarayonida nutq mazmunining aniq va to‘liq yetkazilishini ta’minlash

3.Tarjima jarayonida rasmiy nutq uslubiga rioya etish va muloqot samaradorligini ta’minlash

Ko‘nikmalar:

1.Rasmiy uchrashuv va muzokaralarda og‘zaki tarjima qilish

2.Diplomatik va rasmiy muloqot uslubidan foydalanish

3.Nutqni tez va aniq tushunish hamda ravon tarjima qilish

Bilimlar:

1.Og‘zaki tarjima nazariyasi va amaliyoti

2.Rasmiy nutq uslubi va diplomatik kommunikatsiya qoidalari

3.Manba va maqsad tillarining leksik, grammatik va uslubiy xususiyatlari

Masʼuliyat va mustaqillik:

1.Ma’lumotning aniq va to‘liq yetkazilishi – nutq mazmunini buzmaslik, so‘zma-so‘z yoki mazmunan noto‘g‘ri tarjima qilmaslik

2.Professional etikaga rioya qilish – tarjima jarayonida hurmat, adolat va madaniyatga mos so‘z tanlash

3.Tarjima jarayonini mustaqil boshqarish – so‘zlashuv, uchrashuv yoki konferensiyada tarjimani o‘z tashabbusi bilan olib borish

4.Ijodiy va kontekstga mos yondashuv – matn yoki nutq mazmunini to‘liq tushunib, moslashtirilgan tarjimani taqdim etish.

Texnik va/yoki texnologik talab

1.Kompyuter, ofis uskunalari va raqamli resurslardan foydalanish – matnlarni yozish, tahrirlash, saqlash, tarjima dasturlari va elektron lug‘atlardan samarali foydalanish.

2.Multimedia va onlayn platformalarni ishlata olish – konferensiya, seminar va videokonferensiyalarda taqdimot va tarjimani amalga oshirish.

3.Ma’lumotlarni raqamli formatda xavfsiz saqlash va boshqarish – tarjima materiallarini tizimli saqlash, zaxira nusxalarini yaratish va loyihalarni boshqarish.

1.

Kasbiy malakalarni rivojlantirish boʻyicha tarmoq kengashining tasdiqlash hujjatlari:

Taʼlim va fan sohasida kasbiy malakalarni rivojlantirish boʻyicha tarmoq kengashining ___-_____ 2026-yildagi 1-son bayoni

2.

Milliy malaka tizimini rivojlantirish

institutining xulosasi:

1.0-talqin, ___.____.2026

3.

Kasbiy standart talqini va ishlab chiqilgan sanasi:

12.05.2026

4.

Taxminiy qayta koʻrib chiqish sanasi:

20.03.2031

Ishlab chiquvchi toʻgʻrisida maʼlumot

T/r

Ish joyi va lavozimi

Familiyasi, ismi, otasining ismi

1.

O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti o‘quv ishlari bo‘yicha prorektori, PhD, dotsent.

Chutpulatov Muhammad Chorievich

2.

O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti, O‘quv-uslubiy boshqarma boshlig‘i

Ibragimov Nuriddin Talibovich

3.

Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti Oʻquv-uslubiy boshqarma boshlig‘i.

Nazarov

Vahobjon Shamshidinovich

4.

O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti, O‘quv-metodik ta’minot bo‘limi boshlig‘i

Adinayev Odil Jumanazarovich

5.

Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti, O‘quv-uslubiy bo‘lim boshlig‘i

Umarova Saodat Mahkamovna

6.

Samarqand davlat chet tillari instituti O‘quv-uslubiy boshqarma boshlig‘i

Suvonov Zoir Norqulovich

7.

Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti  Markaziy Osiyo xalqlari tillari va madaniyati instituti o`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari

Rahimqulov G`ayrat Norqo`chqorovich