Rieltorlik faoliyati toʻgʻrisida”gi yangi Qonun mazmun-mohiyatiga bagʻishlangan brifing
2026-11-16 14:15:00 / Matbuot anjumanlari

Assalomu alaykum, hurmatli brifing kuzatuvchilari!
Bugungi brifingimiz “Rieltorlik faoliyati toʻgʻrisida”gi yangi Qonun mazmun-mohiyatiga bagʻishlanadi.
Mamlakatimizda koʻchmas mulk bozorini yanada rivojlantirish, sohada ochiqlikni taʼminlash hamda fuqarolarni ishonchli himoya qilish borasida izchil islohotlar amalga oshirilmoqda.
Ana shu islohotlarning mantiqiy davomi sifatida 2026-yil 8-noyabrdan boshlab kuchga kirgan “Rieltorlik faoliyati toʻgʻrisida”gi yangi Qonun sohadagi munosabatlarni sifatli bosqichga koʻtarishga xizmat qiladi.
Mazkur Qonunning asosiy maqsadi – rieltorlik faoliyati sohasidagi munosabatlarni tartibga solish, bozorda sogʻlom raqobat muhitini yaratish hamda xizmatlar sifatini tubdan oshirishdan iboratdir. Shuni alohida taʼkidlash joizki, ushbu Qonun xususiy koʻchmas mulk egalari tomonidan mustaqil ravishda tuziladigan bitimlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Yangi qonun bilan soha subyektlari va ularning faoliyatini tashkil etish boʻyicha bir qator muhim yangiliklar kiritildi. Ulardan:
Professional jamoat birlashmalari instituti borasida toʻxtalib oʻtadigan boʻlsak, rieltorlik tashkilotlari va koʻchmas mulk boʻyicha agentlarning kasbiy manfaatlarini himoya qilish hamda faoliyatini tartibga solish uchun kamida ellikta aʼzoga ega boʻlgan nodavlat notijorat tashkilotlari – professional jamoat birlashmalari tashkil etiladi. Ular malaka imtihonlarini oʻtkazish, sertifikatlar berish, oʻz aʼzolari faoliyatini va “Rieltorlarning professional odob-axloq kodeksi”ga rioya etilishini nazorat qilish vakolatlariga ega;
Rieltorlar, rieltorlik tashkilotlari, koʻchmas mulk boʻyicha agentlar va rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalarining yagona reestri masalasiga kelsak, barcha rieltorlar, rieltorlik tashkilotlari, koʻchmas mulk boʻyicha agentlar va professional jamoat birlashmalari haqidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan Yagona reestr elektron shaklda yuritilishi hamda ochiq boʻlishi belgilandi. Jumladan, bugungi kunda Davlat aktivlari agentligi tomonidan “Rieltorlar, rieltorlik tashkilotlari, koʻchmas mulk boʻyicha agentlar va rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalarining yagona reestriga kirish boʻyicha davlat xizmatlarini koʻrsatishning maʼmuriy reglamentini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasi ishlab chiqilgan boʻlib, ayni paytda kelishish bosqichidan oʻtmoqda.
Koʻchmas mulk boʻyicha agentlar maqomiga eʼtibor qaratsak, yakka tartibdagi tadbirkorlar yoki oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar ham qonunda belgilangan tartibda koʻchmas mulk boʻyicha agent sifatida faoliyat yuritadi hamda Yagona reestrga kiritiladi.
Majburiy sugʻurta masalasiga nazar tashlaydigan boʻlsak, rieltorlik tashkilotlari va agentlarning javobgarligi majburiy tartibda sugʻurta qilinishi shart qilib qoʻyildi, bu esa xizmat koʻrsatish sifati va buyurtmachilar uchun kafolatni oshiradi.
Multilisting tizimi haqida gapiradigan boʻlsak, uning joriy etilishi yangi qonunning eng ilgʻor yangiliklaridan biri hisoblanadi. Multilisting tizimi – bu koʻchmas mulk bozoriga va obyektlariga doir mavjud maʼlumotlarni hamda takliflarni toʻplash, saqlash va almashish orqali bitimlarni tezkor amalga oshirish imkonini beruvchi elektron axborot tizimidir.
Taʼkidlash joizki, hozirgi kunda jamoat tashkilotlari bilan birgalikda multilisting tizimi boʻyicha maxsus milliy standart ishlab chiqilmoqda.
Uning joriy etilishi quyidagi qulayliklarni yaratadi:
Birinchidan, rieltorlik xizmatlari “yagona darcha” tamoyili asosida koʻrsatiladi;
Ikkinchidan, davlat organlari va tashkilotlari bilan shartnoma asosida real vaqt rejimida elektron axborot almashinuvi yoʻlga qoʻyiladi;
Uchinchidan, mijozlar va koʻchmas mulk bozori ishtirokchilari uchun shaffoflik, ishonchlilik hamda tezkorlikni taʼminlaydi.
Yangi qonunning amaliyotga joriy etilishi koʻchmas mulk bozoriga bevosita ijobiy taʼsir koʻrsatadi, unda:
yashirin iqtisodiyot qisqaradi – noqonuniy rieltorlik xizmatlarining oldi olinib, bozor qonuniy boʻladi;
shaffoflik va ochiqlik taʼminlanadi – multilisting tizimi va yagona reestr orqali fuqarolar aldanib qolish xavfidan himoya qilinadi, xizmat koʻrsatuvchilarning masʼuliyati keskin oshadi;
kasbiy masʼuliyat kuchayadi – rieltorlarning muntazam malaka oshirib borishi, odob-axloq qoidalariga rioya qilishi va javobgarligining sugʻurta qilinishi bozor ishtirokchilarining madaniyatini yuksaltiradi.
Xulosa qilib aytganda, qabul qilingan yangi qonun va u yuzasidan ishlab chiqilayotgan hujjatlar koʻchmas mulk bozorida sogʻlom raqobat muhitini shakllantirish, fuqarolar va tadbirkorlarga koʻrsatiladigan rieltorlik xizmatlari sifatini xalqaro standartlarga yetkazish hamda mulkdorlarni ishonchli himoya qilishda muhim poydevor boʻlib xizmat qiladi.
Eʼtiboringiz uchun rahmat!
