Turkiy davlatlarda sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi
2026-10-30 17:00:00 / Yangiliklar

Xo‘sh, iqtisodiy va strategik aloqalarimiz tobora mustahkamlanib borayotgan Turkiy davlatlar tashkilotiga (TDT) a'zo hamda kuzatuvchi maqomidagi davlatlarda sanoat va radiatsiya xavfsizligi uchun qaysi tashkilotlar mas'ul? Keling, bu boradagi xalqaro tajribaga qisqacha nazar tashlaymiz:
TASHKILOTGA A'ZO DAVLATLAR:
🇹🇷 Turkiya Respublikasi
Turkiyada sanoat ko‘lami juda keng bo‘lganligi sababli, bu yo‘nalishlar qat'iy ixtisoslashgan idoralar tomonidan boshqariladi:
• Yadro va radiatsiya xavfsizligi: To‘g‘ridan-to‘g‘ri Turkiya Yadroviy tartibga solish agentligi (Nükleer Düzenleme Kurumu – NDK) tomonidan qat'iy nazorat qilinadi.
• Sanoat xavfsizligi: Xavfli sanoat obyektlari va ishlab chiqarishdagi xavfsizlik Mehnat va ijtimoiy xavfsizlik vazirligi hamda Atrof-muhit, shaharsozlik va iqlim o‘zgarishi vazirligi tomonidan muvofiqlashtiriladi.
🇦🇿 Ozarbayjon Respublikasi
Ozarbayjonda xavfsizlikning har ikkala yo‘nalishi bitta vazirlik soyasi ostida, ammo ikkita alohida davlat agentligi tomonidan olib boriladi:
• Sanoat xavfsizligi: Favqulodda vaziyatlar vazirligi huzuridagi Sanoatda ishlarni xavfsiz olib borish va tog‘-kon nazorati davlat agentligi tomonidan ta'minlanadi.
• Yadro va radiatsiya xavfsizligi: Xuddi shu vazirlik huzuridagi Yadro va radiologik faoliyatni tartibga solish davlat agentligi tomonidan amalga oshiriladi.
🇰🇿 Qozog‘iston Respublikasi
Qozog‘istonda mazkur yo‘nalishlar obyektlarning yirikligi sababli ikkita alohida idora vakolatiga bo‘lingan:
• Sanoat xavfsizligi: Qozog‘iston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining Sanoat xavfsizligi qo‘mitasi tomonidan muvofiqlashtiriladi.
• Yadro va radiatsiya xavfsizligi: Energetika vazirligi huzuridagi Atom va energetika nazorati qo‘mitasi tomonidan nazorat qilinadi.
🇰🇬 Qirg‘iziston Respublikasi
Qardosh Qirg‘izistonda sanoat va ekologik xavfsizlik me'yorlarining bajarilishi, shuningdek, radiatsion xavfsizlik masalalari asosan Tabiat resurslari, ekologiya va texnik nazorat vazirligi tomonidan muvofiqlashtirib boriladi.
KUZATUVCHI DAVLATLAR:
🇭🇺 Vengriya
Yevropa Ittifoqi standartlari asosida ish ko‘ruvchi Vengriyada xavfsizlik qoidalari quyidagicha taqsimlangan:
• Yadro va radiatsiya xavfsizligi: Vengriya Atom energiyasi idorasi (Országos Atomenergia Hivatal – OAH) zimmasiga yuklatilgan.
• Sanoat xavfsizligi: Tabiiy ofatlarga qarshi kurashish milliy bosh boshqarmasi (OKF) tarkibidagi Sanoat xavfsizligi milliy inspeksiyasi tomonidan qat'iy nazorat qilinadi.
🇹🇲 Turkmaniston
Sanoat xavfsizligi, texnik nazorat va radiatsiya manbalari ustidan nazorat birgalikda «Türkmenstandartlary» (Turkmanstandartlari) Bosh davlat xizmati tomonidan amalga oshiriladi. Xususan, uning tarkibidagi Mehnat va yer osti boyliklarini muhofaza qilish departamenti xavfli sanoat obyektlarini nazorat qilish va ionlashtiruvchi nurlanish manbalarini saqlash xavfsizligiga javobgar hisoblanadi.
🛡 Maqsad — yagona
Garchi qardosh va hamkor davlatlarda mas'ul idoralarning nomlari va tuzilmaviy bo‘linishi turlicha bo‘lsa-da, oldinga qo‘yilgan maqsad yagona: insonlar hayoti, atrof-muhit musaffoligi va strategik sanoat obyektlarining ishonchli ishlashini ta'minlash.
O‘zbekiston Respublikasi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi Turkiy davlatlar tashkilotidagi hamkasblari bilan xalqaro tajriba almashish va xavfsizlik me'yorlarini xalqaro miqyosda mustahkamlash yo‘lida tizimli hamkorlikni davom ettiradi.
🌐 Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi Axborot xizmati
