O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi

🔹 PWR (Pressurized Water Reactor) – bosim ostidagi suv reaktori
Dunyoda eng keng tarqalgan tur (reaktorlarning taxminan 70 foizi).
Sovituvchi va neytron sekinlashtiruvchi sifatida oddiy suvdan foydalaniladi.
Rossiyaning VVER, AQSHning AP1000 va Fransiyaning EPR reaktorlari shu turga kiradi.
🔹 BWR (Boiling Water Reactor) – qaynovchi suv reaktori
Reaktorning o‘zida suv qaynaydi va bug‘ to‘g‘ridan-to‘g‘ri turbinaga yo‘naltiriladi.
🔹 PHWR (Pressurized Heavy Water Reactor) – og‘ir suv reaktori
Og‘ir suv (D₂O) ishlatiladi.
Asosan Kanadaning CANDU texnologiyasiga asoslangan.
🔹 GCR/HTGR – gaz bilan sovitiladigan reaktorlar
Sovituvchi sifatida geliy yoki karbonat angidrid gazidan foydalaniladi.
Juda yuqori haroratda ishlaydi.
🔹 FBR (Fast Breeder Reactor) – tez neytronli reaktor
Yoqilg‘idan samaraliroq foydalanadi.
Sovituvchi sifatida odatda suyuq natriy qo‘llaniladi.
🔹 SMR (Small Modular Reactor) – kichik modulli reaktor
Quvvati odatda 300 MVtdan kichik.
Zavodda tayyorlanadi va modulni yigilgan reaktor hisoblanadi hamda tog'ridan to'gri maydonchaga o'rnatiladi..
Qurilish muddati qisqaroq va modulli tuzilishga ega.
🇺🇿 O‘zbekistonda qaysi turdagi AES qurilmoqda?
Jizzax viloyatida barpo etilayotgan birinchi atom elektr stansiyasi RITM-200N reaktorlari asosida qurilmoqda.
Uning asosiy xususiyatlari:
✅ SMR (Small Modular Reactor) – kichik modulli reaktor;
✅ PWR texnologiyasiga mansub, ya'ni bosim ostidagi suv reaktori;
✅ III+ avlod (Generation III+) xavfsizlik texnologiyalariga ega.
O‘zbekistonda qurilayotgan AES — III+ avlodga mansub kichik modulli bosim ostidagi suv reaktori (SMR/PWR) hisoblanadi.