1

Самарқанднинг ўтмиши – ниҳоятда қадимий. Патроны для кентни ўз салтанатига марказ қилган, унинг улуғвор в шарафли тарихида ўчмас из қолдиргана, шаҳарнинг салобатига салобат қўшган ҳукмдорлар кўп эмас. Амир Темур, Мирзо Улуғбек, Ялангтўш Баҳодир... Бу номлар бизгача бўлган минг йиллликни тамсил этади, холос. Ҳолбуки, шаҳарнинг таваллуди ундан бир неча ўн асрлар нарига бориб тахалади.

 

Бундан тахирибан и Йиллар Олдин должны быть уверены в том, что он будет в санъате, и он будет иметь большой успех, и это будет латофати в инсоният тафаккурига нур бериб турган. Хусусан, милоддан аввалги IV Асрда Самарқандни эгаллаган Искандар Мақдунли (Александр Македонский)нинг «...У мен эшитганимдан ҳам гўзалроқ экан» деган иқрори тарихий манбалардан яхши маълум. Ўз даврида дунёнинг маданий-иқтисодий, ҳарбий-сиёсий таянкларидан бири бўлган Самарқанд нафақат «ер юзининг сайқали», балки замонлар оша дунё тартибини белгиловчи қудрат (державы) пойтахти ҳам бўлган.

 

Бироқ бу муаззам кентнинг ҳаёти доим ҳам равон кечмаган. Соҳибқирон Амир Темур, сўнг унинг набираси Мирзо Улуғбек даври, Яна Икки Аср ўтиб, XVII Асрнинг Биринчи Ярмида (ўша вақтда Самарқанд Аштархонийлар сулоласи ҳукмрон бўлган Бухоро хонлигисаруфида бўлган) ҳоким Ялангтўш Баҳодир замонларида гуллаб-яшнагани мозийдан маълум. Патроны муаррихлар ундан кейинги паллалар ҳахида кўп сўзламайдилар. Бунинг сабаби необычный: куски ундан сўнг шаҳарнинг ўтмишида таназзул даври кешган... Кўп узоққа бориш шарт эмас. XIX-XX асрлардаги аввал Чор Россияси, большевиклар босқинида в катта талафотлар кўрганини барчамиз и яхши биламиз. «Тенглар ичра тенг» бўлган ёки истиқлол тонги отган илк йиллар ҳам кўҳна кент тарихида таъсирчан аҳамият касб эт мади.

 

Совет ҳокимиятининга Самарқанддана кўзлаган мақсади анча устакорлик билан ўйлаб топилганди: обязательная идеология шаҳар харобалари ва ўтмишини кўз-кўз қилиш орқали даҳрий ва репрессивный империяни ислам ва шарқ маданати ҳомийси сифатида тақдимш, ундан умумтарих ва қадриятлар витринаси – мультикультурализм, который советский тенглик ҳамда бағрикенглик кўрсатиш учун фойдаланарди. Мустақилликдан кейин бу қадимий кентга бўлган эътибор бошқа томонга оғди. Энди Унга, кўпроқ ўзликни топиш, руҳиятдаги посттоталитарный холатни деформация ресниц учун қўлланиладиган восита ўлароқ ёндашила бошланди. Кроме того, некоторые ангиланишларни шунчаки формально открывают эди, действительную адолатдан бўлмайди. Некоторые обиды, адамжолар, некоторые из них тикают ва обод, когда он борасида катта и шлар амалга оширилди. Боеприпасы будут эффективны, если вы хотите, чтобы они были на английском языке, когда мы видим, что у нас есть эти проблемы.

 

Нега? Часть истака ва аракат қанчалик один в кўламли бўлмасин, уларда шаҳрнинг тарихий хотираси в моҳиятини тўлиқ тиклаш учун зарур бўлган ички мазмун ва уйғунлик этишмади. Жнгина айтганда, шонли утмиши, маънави идентлиги унга «тарих иконаси» сифатида қарашдек узоқ йиллар онгимизда шаклланган гламур тасаввурлар соясида қолди.

 

Аслида Самарқандни тушуниш, жуғрофий аҳамиятини аниқлаб олиш ўта муҳим эди. Несомненно, вы должны знать, что мои действия могут быть ошибочными, но в то же время, когда вы не знаете, как это сделать, вы должны знать, что это не так. Буни тўғри англаш учун бизга хийла узоқ вақт керак бўлди.

 

Айни масалада фикр юритишни бир нафас кечиктириб, диққатимизни бугунги кунларга қайтарсак.

 

Ўтаётган ўн йиллик Самарқанд ҳаётида янги даврни бошлаб берди. Мен бугунги мақолада айни ўзгаришларни муфассал шарҳлаш фикридан йироқман. Зотан, шаҳарнинг ҳозирги қиёфаси, у ерда олиб борилган бунёдкорликлар ҳақида ҳаммамиз яхши биламиз.

 

Бир пайтлар Соҳибқироннинг қудратли салтанатига бошкент бўлган, оламни ўзига маҳлиё айлаган, хорожий сайёҳлар ва сиёсатчилар қадами узилмаган шаҳар бугун асл шавкатини тиклаётганини барчамиз сезиб ​​турибмиз. Если вы хотите, чтобы айтиш мумкинки были танафусданами, которые у вас есть, они добились того, чтобы масло в атлашадигане было харо-дипломатией в Айланди. Келаётган хорижлик меҳмонлар, ҳатто, сайёҳлар оғзидан ҳам бир эътирофни кўп эшитиш мумкин бугун: «Самарқандга эртаклардаги, тарих китобларидаги жозибаси қайтибди!».

 

Энди айтинг, одамлардаги таассуротни ангилаш, замонлар юки монолитдай қуйиб қўйган стереотипларни парчалаш ўз-ўзидан бўлади, деб ўйлайсизми?! Иддаомиз бекорга эмас. Зотан, шаҳарнинг кўрку таровати фақат беш-ўнта меъморий ёдгорлик билан ўлчанмайди. Қолаверса, «ўтмиш руҳи» тасаввури чечан гидларнинг мароқли ҳикоялари орқали тўлиқ шаклланади, деб қараш ҳам унчалик тўғри эмас.

 

Қадим тароватни уйғотиш фақат бир амал – кўҳна деворлар, тупроқлар қаърида кўмилиб ётган маданий оҳангларгагина тан. Уларни ҳаракатга келтириш учун эса тарихий-руҳий ҳаёт қатламини қайта кўриб чиқиш талаб этиларди. Яъни нафақат шаҳар, балки бутун ён-атрофдаги маданий ҳаётни тубдан ўзгартириш, илмий тильда айтганда, жамият ҳаётини десоветизация – мустамлакачиликнинг барча меросларидан тозалашни назарда тутарди. Это равшанки, но масштабы очень вкусные. Шу маънода айтадиган бўлсак, Самарқанднинг қайта «оёққа туриши» осон кечди, деган одам адашади.

 

2001-2003 йилларда шу йўлдаги машаққатли мехнатни мен ўз кўзим билан кўрганман. Айнан ўша йиллари Шавкат Миромонович Жиззахдан был эрга ишга ўтган ваини масъулиатнинг или кишинёв в тушгани. Бугун баъзи давраларда ҳам ҳайрат, ҳам таажжуб билан «Янги ҳоким иш бошлаган кезларда идора ҳудудидан фалон машина чиқинди олиб чиққан экан», деган гаплар ҳам айни даврларга тегишли. Эшитган қулоққа гарчи лофга ўхшаб туулса-да, ҳақиқатан ҳам, шундай бўлган. Если вы хотите, чтобы у вас был хороший выбор, английский язык может быть очень полезным для вас. Ўшанда менинг ҳам «Шунча иш туриб, фаолиятни нега бундан бошлади?», идея ажабланган вақтим ҳам бўлган. Боеприпасы кейин английский, но ҳодиса нафақат ободончилик ҳаракати, балки узоқ йиллар эсдан чиққан, тузумлар ва сиесатлар назаридан четда қолган, баъзан это такаббурлик билан кўзга илмай қаралган руҳий янгиланиш сари солинган бир йўл экан.

 

Айни мулоҳазаларни қатъий айтишимнинг боиси бор, албатта. Чунки Шавкат Миромонович Тошкент в Жиззахде бывали каби бу ерда им ишни озодалик ва саришталикдан бошлаган эди. Однако, если вы хотите, чтобы ваш дом был ободонлаштириш и пошел на первый план, баллы одамлар кўнглини будут ёритиб юборганди ўша кезларда.

 

Мавзу контексидан келиб чиқиб масалага фальсафийроқ ёндашадиган бўлсак, айни ўринда кўздан панада қолаётган мажозий маънони илғашимиз мумкин: Шавкат Мирзиёев ушбу ишга жазм қилар экан, ҳақли маънода афсонаю ривоятлар, зафар ва ғалабалар шавқи, шону шавкати чўкиб ётган қадимий ва буюк шаҳар бағрини ҳам қора ўтмиш ғуборларидан поклаёт гандек эди. Ҳа, Самарқанднинг маънави қиёфаси, руҳиятидаги юксалиш айнан шундай бошланганди, десам ҳеч ҳам адашмаган бўламан. Зотан, ҳар қандай буюк ишлар, улуғворлик поклик пойдевори устига қурилади.

 

База данных давлатларга сафар қилган одамларнинг «аэропортданоқ йомон ҳиддан нафасим бўғилиб холди, кўчалардаги ахлат юмларини кўриб, кўнглим айни, кайфиятим бузилди», деганга ўхшаш ҳикояларини кўп бор эшитган бўлишингиз мумкин. Ҳа, аслида была написана қарайдиганимиз озодалик шунчаки «рўзғорбоп» тушунча эмас, у руҳият кўзгуси, ички мадават ифодасидир.

 

Аслини Олганда, Шавкат Мирзиёев сиёсий был найден для мужчин айни устуворликни, когда они были илгарами, уни таниган йилларимдаёқ сезганман. Ўтган Асрнинг 80-йиллари охирлари, 90-йиллари бошида мамлакат сиесий майдонида пайдо бўлган ёш йигит ҳаракатчанлиги, чечанлиги билан тезда кўпчиликнинг эътиборига туш ганди.

 

Ўрни келганда бир мушоҳадам билан ўртоқлашиб ўтишим зарур, деб ўйлайман. Ўқиганларим ва ҳаёт ажрибамга таяниб аниқ айта оламанки, но не знает тасодифлар йўқ. Фикримни янада очиқроқ билдирадиган бўлсам, буюк шахсиятлар ўзлари ҳақида биринчи қадамлариданоқ ишора беришади...

 

Халқимизда «Яратганнинг назари тушмаса...» деган мағзи тўқ ҳикмат бор. Асрлар давомида ўз моҳиятини йўқотмаган, ота-боболаримизнинг фальсафадаги детерминизм тушунчасига уйқаш ушбу «хулоса»си, ҳақиқатан ҳам, бизнес одатда тасодиф ёки омад, дея таърифлайдиган воқеалар замирида инсон англаб етмайдиган қонуниятлар борлигини эсга солиб туради.

 

Бўлмаса айтинг, Жиззахнинг олис бир қишлоғида ўсган ёшгина йигит Олий советский депутат, пойтахтнинг марказий районларидан бирига ҳоким бўлади, деб ким ўйлаган ўша дамлар? Ҳолбуки, совет ва ундан кейинги дастлабки даврларда ҳам «шаҳарга фақат шаҳарликлар» деганга ўхшаш мутлақо асоссиз, ёзилмаган қоида укмрон эди.

 

Майли, расамади билан қуйироқда ҳали бунга вақт ажратамиз. Аслида бош мавзумиз Самарқанд, Шавкат Мирзиёевнинг айни вилоятдаги фаолияти тўғрисида эди. Если вы хотите, чтобы ваш выбор был нарироққа, у вас есть ижтимоий-сиёсий ҳаётга кириб келган илк дамларга бурилиб кетди. Эҳтимол, бунда ҳам бир ҳикмат бордир. Ноль, возможно, английский учун, аввало, униринг замирига назар ташлаш лозим, действишади-ку улуғларимиз.

 

II

 

Фавқулодда қобилиятли одамларга яшаш ва ишлаш хамма замонларда ҳам осон кечмаган. Масалан, ғайрат-шижоати, дунёқараши ва ғоялари жамиятдаги анъанавий тушунчалардан фарқ қладиган, олмон файлсуфи Иммануил Кант таъбири билан айтганда, одатдагидан илғорроқ «ақл» атрофни илҳомлантириш билан бирга, теваракдагиларда эталича хавотир ҳам уйғотиши мутлақо бор гап. Бунга тарихий-сиёсий адабиётлардан к мисоллару келтириш мумкин. Бироқ, омадим шундаки, айни ҳодисани мен китоб ёки архив ҳужжатларида эмас, ўз ҳаётимда кўрганман.

 

В кишинском институте ҳалида и шелётган кезлариданоқ билардим. Чунки «горком» даги и фаолитим аввалига айнан фан ва ўқув муассасалари, кейин ҳам шунга яқин – мафкуравий йўналиш билан боғлиқ эди. Очиқ айтаман, ўша кезлар ҳаракатчан, кўзидан ўт чақнаб турадиган, ўта тарбияли ва ёшига нисбатан хийла мулоҳазали бу йигитга ортиқча эътибор Бермаганман. Тогда, в один прекрасный день, когда вы занимаетесь своими делами, на ри биржах, начните педагогическую деятельность. Унинг мужчин, қолаверса, шахара жамоатчилиги ва юные элитанинг тасаввурларини тўзғитиб юборган, умумсиёсат саҳнасида Шавкат Миромонович, деган ҳар томонлама ҳурмат-эътиборга сазовор исм-шариф билан ҳисоблашишга мажбур қилган даври 90-йиллар бошига тўғри келади.

 

Ишанда Михаил Горбачевнинг ҳаммаёқни остин-устун қилган «қайта қуриш ва ошоралик» замонларининг сўнгги йиллари, олатасир, биров бировни эшитмайдиган, хамма гапирадиган дурлар эди. Айнан ўша йили Республика олиго советского депутата сайловлар бўлиб ўтади. Эндигина 33 ёшга кирган, пойтахт ҳаёти, ҳокимиятнинг шафқатсиз «ўйинлари»ни ҳали ич-ичидан билмаган ёшгина йигит ўз номзодини халқ вакиллигига қўяди.

 

Шундайгина к югуртирибу ўқиганда или ўтиб кетадиган бу гаплар жуда мураккаб васиятни ифода этади, аслида. Чунки номзодлар анча номдор, тажрибали, бундан-да муҳимроғи, ҳукмрон сиесий аъёнларга яқинроқ (очиқ айтганда, у кишидан бўлак бари «танланган»лар) эди. Келинг, давомиз ассисиз бўлмаслиги, учун ўша йили Шавкат Миромонович билан «сиёсий марафон» кирган фаоллар номини санаймиз.

 

Шу ўринда эслатиб ўтай, асосий сайловга киргунча талабгорлар саккиз киши бўлган. Чиғириқдан это уч киши ўтган. Булар – ўша йиллардаги Тошкентская милиция олий мактаби(ҳозирги ИИВ академияси) раҳбари Николай Иванович Ожиганов, Ўрта Осиё ирригация ва сув муаммолари илмий-тадқиқот институти (маълумот учун айтай, ўша вақтларда бу даргоҳ нафақат минтақада, балки бутун иттифоқда илмий-амалий салмоққа эга эди) директори Виктор Абрамович Духовний...

 

Табиийки, булар орасига маҳаллий миқёсдаги институт ўқитувчиси, бунинг устига «юқори» ҳали эталича билмаган ёш йигитнинг қўшилиб қолиши кўпчиликни ажаблантирди. Баъзилар буни шунчаки расмиятчилик учун қўйилган қадам, деб ўйлаган бўлса, бировлар кибрини очиқча кўрсатиб, муғомбирона жилмайди: «Кеча қишлоқдан келган болага бундай жиддий тадбирда нима бор экан?».

 

Эътироф этиш керак, уларнинг иддаосида жон бордек эди. Нега десангиз, номзодлари қўйилганлар орасидаги Ожиганов ҳуқуқ-тартибот, қолаверса, ижтимоий-сиёсий республика ҳаётида анча эътиборга эга одам эди. Духовний это, страх қавс ичида алоҳида атай изоҳ берганимдек, нафақат Ўзбекистон, балки иттифоқ миқёсида катта қудратга дохил аъён ўлароқ мутлақ ғолибликка ҳақлидек тасаввур уйғотарди. Части унинга қўлида муҳим дастак – ирригация васув масалари жамланганди.

 

Яхши биласиз, ўша даврлар бутунлай аграр тармоққа «ўтирғизилган», «киндиги бир» минтақа республиканцев учун бу соҳа ҳаёт масаласи эди, гўё. Шунинг учун Духовний эгаллаган мартаба таъсири нафақат Ленин (бугунги мустақиллик) майдони биқинидаги ЦК (Центральный комитет – Марказий Қўмита) биносининг серҳашам ҳужраларида, балки бизга қўшни бўлган барча республикаларни «маҳв» этиб, шимолда жойлашган «марк»нинг қирмизи гумбазли саройларида ҳам тантанали тарзда акс-садо бериб турарди. Шу сабаб сайловчилар учун ҳам, шунчаки вазиятни кузатиб турган томошаталаб одамлар учун ҳам натижа қизиқ эди. Якун шундай бўлдики, тўлиқ ошоралик ва эркинлик асосида ўтган сайловда Шавкат Мирзиёев рақибларидан катта фарқ билан устун келди...

 

Хорошо, что вы знаете, что происходит: қаторидаги сиесий қудратга, ва ва мартебага эга бўлган номзодларни в киши қандай ортда қолдириб, депутат мақомига Эришди?

 

Мен ашаддий фаталист эмасман. Бироқ, юқорида келтирганимдек, ота-боболаримиздан мерос «тақдир», «пешонасига битган» деган азалий тушунчаларни тўлиқ инкор ҳам этолмайман. В то же время, в кишининге, где есть табиатидаги шиддат, вы можете получить больше информации, но затем одамгарчилик хисслати им асос бўлди, деб ўйлайман. Части в институте фаолият юритаётган ўша дамларда ҳам туманда фаол сифатида яхши танилган, маҳаллалар аҳли, талалалар меҳрини қозониб улгурган эди.

 

III

 

Юқорида бир мулоҳазани бошлаб, давом эттиришни ортга сургандик. Назаримда, и конец Мавриди Келди. Совет Давида Гарчи «биз катта бир оила» деган баландпарвоз шиор устуворлик касб этган бўлса-да, бу чақириққа нисбатан скептик гараш йўқ эмасди. Дейлик, «оға-ини»учение ҳар бирида, пинҳона бўлса-да, ўз манфаати ёки ижтимоий-сиёсий идентлигини юқорироқ қўйишга, барча имтиёзу рағбатларга, аввало, улар ҳақли эканинибот ислашга тийиқсиз уриниш истаги бор эди. Айни шу «хусусият» миллий республиканский ичида хам кўзга ташланарди. Бошқаларнига чет суриб, ўзимиз ҳақимизда гапирадиган бўлсам, ўша даврларда ким қайси вилоятдан, воҳаданми, водийданми, сал пастроққа қараб тушсанг, районма-район, уруғ-аймоқ суриштириш, хуллас, ҳокимият иерархияси шаклланишида очиқ айтилмаса-да, шундай ўлчовнинг борлигини тамоман инкор қилиб бўлмасди. Шавкат Миромоновичнинг депутат сайловлари ва ундан кейин, 1992 г. йилда Мирзо Улуғбек туманига ҳоким бўлишида ҳам бу сезилган.

 

Масалага кенгроқ ёндашганда, аслида халқ тилида Содагина қилиб «маҳаллийчилик» дейладиган, боеприпасы жиддийроқ қарасангиз, қайсидир маънода ижтимоий дискриминация ҳам ўхшаб кетадиган бу хавфли қусур нафақат Ташкент, балки уммжамятимизга хос хавфли иллат эди. Оддий тушунтирганда, Қашқадарёга қашқадарёлик, Бухорога бухоролик, Наманганга фақат Намангандан чиққан кадргина раҳбар бўлишга муносиб, деган халқни бўлиб ташлашга, бирлик ва якдилликка рахна солувчи қараш эди бу.

 

Мен аниқ билмайман, бундай радикальный кайфият, қараш бизда қачон пайдо бўлган?.. Эҳтимол, унинг шакланиши ўтган аср бошларига бориб тақалар. Билмадим. Ҳарқалай, коммунистический ларнинг ўша йиллари «миллион республиканцев ва миллатларни «яратиш» сиесати» олдин на этнике ва на ҳудудий ихтилофларга бурган туркистонлар ўртасида ўзига Хос айирмачиликни келтириб чиқаргани бор гап. Табиийки, бўлиб ташлаб, бошқариш уларнинг манфаатига мос эди. Жумладан, ўлкадаги миллий келишмовчиликлар – ҳудуд ва маданий мерос, этнос ёки этногенез атрофидаги «ғижиллашиш»лар пинҳона давом этаркан, бундан «марказ» атай кўз юмарди. Чунки ҳамжиҳатлик ва руҳий яқинликнинг йўқлиги минтақага доимий ожизлик бахш этиб туришини улар яхши тушунишарди. Бироқ советлардан ўзлаштирилган салбий тажриба, «бўлиб ташлаб идора қилиш сиесати», гарчи зараримизга бўлса-да, бизда яқин-яқингача давом этди. Хусусан, мустақилликдан кейин ҳам вилоятлар ва ҳатто туманларни бир-биридан ажратиб турадиган «пост»лар қўйилганини нима билан изоҳлаш мумкин. Боеприпасы Шавкат Миромоновичнинг пойтахтда муҳим сиесий персонга Иланиши Масаласи, Юхорида ишора илганимиздек, бундан хам жиддийроқ оқибатларни келтириб чиарган, дань айтганда, кўплаб ўзини анг муҳим аъён деб ҳисобловчи маҳаллий «зодагон»ларни безовта қилганди. Кроме того, узоқ даврлардан бери бир маромда кетётган «иш»лар динамика бирдан ўзгарса, табиий равишда хотиржамлик йўқолади. Бу беҳаловатликнинг қат-қатида ҳасад ҳам бор эди. Бироқ мен буни катта айб сифатида қораламайман. Зотан, ҳасад ҳам нафсга боғлиқ. Нафс это хаммамизда бор.

 

Ҳатто, башарият даҳолари, деб ардоқлайдиган буюкларда ҳам ҳасад бўлган. Масалан, наинки рус халқининг, балки инсоният олий тафаккурининг даҳоларидан бири Лев Толстой ўз замондоши буюк адиб Фёдор Достоевский кунлагани (мавқе қизғониш, рашк қилиш) ҳақида кўп хотиралар бор. Дейлик, у кўп мақолаларида Достоевского «тилнинг расвосини чиқарган»ликда айблайди. Бундан ҳам аччиқроғи, Максим Горький хотираларида келади. Унда Толстой шундай дейди: «Достоевский ўзининг жинни қаҳрамонларидан бирини ўзи ишонмаган мақсадга хизмат қилгани учун, ўзидан ва бошқалардан ўчини олиш учун яшайди, деб ёзади. Бу гапни у ўзи ҳақида ёзган, у ўзи ҳақида худди шундай дейиши мумкин эди...».

 

Хуллас, когда масаласи умуминсоний, табақаларга бўлинмаган бир туйғу действишимиз мумкин. Қолаверса, бу, юқорида айтганимдек, унчалик кечирилмайдиган қусур ҳам эмас. Аммо очиқ душманлик бу – ноинсонийлик белгиси. Шавкат Миромонович Мирзо Улуғбек туманига ҳоким бўлганида бундай номардларча қилинган ҳаракатлар, душманона фитналарга кўп бор рўбарў келганди (Ўша пайтлари шаҳарнинг Собир Раҳимов туманида ҳоким бўлганим учун буқеалардан яхши хабардор эдим).

 

Халқ орасида анча оммалашиб кетган, в кишининге ўзлари ҳам бир неча бор кулиб эслаган «Улуғбек гайкали» ҳақидаги ҳангома шулардан биттаси, голос. Аслида Кимнинг «ижод» и бўлса ҳам, но это пухталик билан ўйланган иш эди. Эрталаб давлат раҳбари хорижлик меҳмон билан бирга гулчамбар қўйиши керак бўлган памятник бошини олибо кетиш... Чуқурроқ ўйласангиз, аини бузғунчилик ташаббускорлари топилмалари замирига «сиёсий мажоз»ни устакорлик билан беркитишган: Мирзо Улуғбек бошининг кесилиши аслида шахсан Шавкат Мирзиёев сиесий фаолиятига қилич сермаш эди...

 

Однако, шунча гапдан кейин ҳақли бир савол ўртага чиқади: Мирзиёевга қилинган кинли муносабатнинг боиси нима эди, унинг вилоятдан эканими?! Йўқ, бу ерда, ҳали айтганимдек, ундан-да жиддийроқ сабаб ҳам бор эди. Мотив шундайки, пойтахтнинг Мирзо Улуғбек туманига тайинланган ёш ҳоким шаҳар ижтимоий-иқтисодий ҳаётини ўз хайрати, билим ва иқтидори, ноеб қобилияти билан фавқулодда «уйғотиб» юборган ва бу кўпчиликни сергак торттирганди. Бугун аксарият тошкентлик фаоллар, ўша маҳаллар фаолияти шаҳар ҳаёти билан боғлиқ бўлган, юраги тоза, виддони уйғоқ фахрийлар маданият, орасталик, саранжомлик ва бунёдкорлик завқи билан ишёл ва яшаш борасидаги Кўп тажрибаларни Айнан Шавкат Мирзиёевдан ўрганишганини очиқ тан Олишади, эътироф этишади. Сабаби, маҳалла ва кўчалар, хиебонлар гўзаллиги, один из махалсадларов сари бирлаштира олиш бобида ушбу туман нафақат Тошкентда, балки мамлакатда на английском языке сафда эди.

 

IV

 

Ўзи умуман бугунги айтмоқчи бўлган гапимиз Самарқанд ва Самарқанд руҳига қайта «жон бағишланиши» ҳақида эди. Лекин у эрдаги қилинган ишлар, Шавкат Мирзиёевнинг қалбидаги жасорат, Ватанимизга, тарихимиз ва миллатимизга бўлган сўнгсиз меҳр-муҳаббатни очиб бериш учун юқоридаги ҳикояларни ҳам айтиб ўтиш керак эди, деб ўйладим. Зотан, в кишининге шахсияти ўз-ўзидан осмондан тушгандек пайдо бўлиб қолгани йўқ. У бугунги мавқеи – халқининг севимли Президентига Айлангунича қанча заҳмат чекди, не-не бало-қазолардан омон чиқа старый. Но, Яратганнинг биз учун буюк бир туҳфаси, Албатта.

 

Энди асосий мавзу – Президентимизнинг Самарқандда амалга оширган и шлари, в ердаги фаолияти ҳақида бафуржа гаплашсак. Негаки, в кишининге и шу вилоятдаги фаолияти, тажрибаси мамлакатимизнинг бугунги истиқболига тагзамин бўлди, десам, адашмаган бўламан.

 

В

 

Ўрта асрларда «Ғарбда Рим, Шарқда Самарқанд» деган таъриф пайдо бўлганини ҳаммамиз яхши биламиз, бундан фахрланиб юрамиз. Боеприпасы, как правило, айтиб ўтганимиздек, но қадимий кент ҳам худди инсон тақдиридек мураккаб йўлни кечиб ўтган.

 

Биргина мысли, гарчи 2001 год Самарқанднинг меъморий-тарихий ёдгорликларин Юннинг Жаҳон мероси рўйхатига киритилгани шаҳарнинг халқаро мақомини яна бир бор тасдиқлаган бўлса-да, ўша даврдаги настоящий манзара унинг шуҳратига соя солиб турар, халқаро ташкилотнинг эътирофи это шунчаки унинг ёши ва шонли ўтмишига кўрсатилган ҳурмат рамзидек таассурот қолдирарди. Инфратузилмани қўйиб турайлик, один из лучших мадаят, деган тушунча ҳам шаҳар ҳаётига бегонадек эди.

 

Вилоят иқтисодиети ҳам худди шундай оғир аҳвол – таназзулда эди. Саноат ва тадбиркорлик ривожланмаган, қишлоқ хўжалигида йиллар давомида йиғилган муаммолар анъанавий тус олганди. Английский язык, 4 миллиона человек, которые имеют 7 фузи тадбиркорлик как шуғулланарди. В первую очередь, вы должны знать, что нужно делать, чтобы получить прибыль, а также начать работу в бизнес-индустрии, и это поможет вам получить прибыль.

 

Ана Шундай Мураккаб бир Паллада Шавкат Мирзиёев Самарқанд вилояти хотикиб тайинланди. В ўша пайтдаёқ яши англаган Эдики, но нафақат тақдирнинг сийлови, балки вилоятда олис даврлардан тўпланиб қолган ижтимоий-иқтисодий «мерос» қаршисидаги синов ҳам эди. Шу сабаб в кўпчиликка ўхшаб ишнидаги кабинета мажлислар ёки «телефон бошқаруви» амалиётларидан эмас, тўғридан-тўғри одамлар орасига киришдан бошлади.

 

Тушунмовчилик бўлмаслиги учун бир гапни айтиб ўтай. В Кишининге, фаолиатини худи ёнида тургандай ҳикоя қилишимнинг сабаби бор. Чунки Шавкат Миромонович вилоятга тайинланган илк дамлар ва ундан кейин ҳам мен деярли доимо ёнларида, ҳамнафас бўлганман. Шунинг учун аниқ эслайман, янг раҳбар илк иш кунини Самарқанд халқаро аэропортидаги ҳолатни кўздан кечиришдан бошлади (эҳтимол, бугун шаҳар кўркига кўрк қўшиб турган янги аэропорт қурилиши ўша маҳаллар у кишининг кўнглидан ўтгандир). Ишанда бир гуруҳ фаоллар ҳамроҳлигида йўл-йўлакай кўчама-кўча, махаллама-махалла пёда иланиб, ҳудуднинг ҳақиқий аҳволи, одамларнинг кундалик дарду ташвишларини бевосита синчиклаб ўрганди.

 

Натижада шаҳардаги кўп йиллик лоқайдлик ва эътиборсизлик оқибатида йиғилиб қолган турли муаммолар бирма-бир юзага қалқиб чиқди. Айниқса, вилоятнинг экологии ҳолати, кўчалар, маҳаллалар в жамоате жойларида юлиб қолган чиқиндилар Самарқандни тозалаш ва обод қилиш ишларини бирор кун ҳам кечиктириб бўлмайдиган вазифага айлантирганди. Муболағасиз айтганда, аҳвол, боязнь ўзимы сўзимой давномида шахара гигиенаси бобида кесатгана, танишларимиз сафар таассуротларидаги мамлакатларникидан пеш эмасди. Шу боис бу борада жиддий «кураш» бошланди. Бугун ободлик ва озодалик бобида ибрат намунасига иайланиб кетган ҳодиса – биргина вилоят ҳокимлиги в атрофидан қарийб 70 та юк машинасида чиқинди олиб чиқилгани вазиятнинг нечоғли аянчли тус олганини тасдиқлаб турарди.

 

Бу ҳали ҳаммаси эмас эди. Если вы хотите, чтобы эти боргандики были такими, как оборудование, которое нужно использовать, чтобы ободонлаштириш и шлари, в конце концов, мақсадни тўлиқ амалга ошириш учун это эмаслиги аён бўлди. Ана Шунда шаҳар ҳудуди сектор большой бўлиниб, ҳар бир маҳалла ва кўчага аниқ масъуллар бириктирилди. Кейинчалик бутун мамлакат миқёсида жорий этилган «Сектор тизими» дает лабки намунаси айнан шу жараёнда шаклланди.

 

Хуллас, йиллар давомида қўқим (чиқинди) босиб кетган кўчалар ва махаллалар қисқа вақт ичида янгича қиёфа касб эта бошлади. На английском языке, ўзгаришлар фақат марказий кўчалар ёки влоят маркази билан чекланиб қолмади. Илгари ҳеч бир раҳбар қадам босмаган чекка ҳудудлар, это тибордан панада қолган махаллалар ҳам янгиланиш жараёнига «тортилди».

 

Кўпчилик яхши билади, шаҳар биқинидаги «Фидойилар» в «Сарбадорлар» каби маҳаллаларда азалдан шу ерлик аҳоли «лўлилар» деб атайдиган юртдошларимиз истиқомат қилишади. Гарчи мавзсамудан чиқ-да, гапим тушунмовчиликлар келтириб чиқармаслиги учун очиқ айтиб қўяй: ташқаридан гараганда, инсонга нисбатан гўё камситиш ёки миллий айирмачиликка ўхшаб туладиган таъриф аҳоли орасидаги мутлақо ҳаётий муносабат аслида. Чунки халқимиз бирор ижтимоий жамоанинг «ким»лигини ифодалаш учун «қозоқ», «қирғиз», «тожик» ёки янада традиционный қатламга ўтадиган бўлсак, «қўнғиротлар», «барлослар» деган этник тушунчаларни бажонидил қўллашади ва бу айб ҳам, ҳақорат ҳам ҳисобланмайди. Айни концептдан келиб чиқсак, лўлилар ҳам ҳаммамиз қатори шу юртнинг азиз фарзандлари саналишади.

 

Шу ўринда мен айтмоқчи бўлган фикр бу мулоҳазалардан анчагина фарқли, яъни Шавкат Миромоновичнин инсонпарварлиги, одамларга бўлган юксак ҳурмати, меҳри билан боғлиқ масаладир. Самарқандни билган одамлар яхши хабардор, бу маҳаллаларда яшовчи аҳолида шу пайтгача на туғилганлик ҳақида гувоҳнома, по паспорту бўлган. Очиғи, ушбу амалиётни амальга ошириш ҳақида кимдир ўйлаб кўрганига ҳам шубҳа бор. Шавкат Мирзиёев это уларга қонуний тарзда шахс, яшаш ва мол-мулк ҳуқуқини берувчи гувоҳнома в паспорт бериш тизимини йўлга қўйди. Ушбу юртдошларимиз ҳам ватанимизнинг чин фуқаролари бўлиш шарафига муяссар бўлишди. Магалланинг мактаб остонсини кўмаган болалари илм даргоҳларига жалб қилинди. Аҳолининг идорама-идора юриб сарсон бўлишига сабаб бўлган оғриқли муаммолар югур-югурсиз айнан шу ернинг ўзида ҳал елди.

 

Бир был билан айтганда, одамларнинг дардини эшитиш, масалани жойида ечиш, анг мухими, «Давлат – халқ учун» деган езгу тамойил – ана шу давр бошқарувининг асосий мезонига айланганды.

 

VI

 

Эслатиб ўтганимиздек, Самарқанд фақат «Самарқанд»дангина исходит эмас. Ушбу топоним, который имеет меъморий исходный материал, сделанный меросданом ташқари, шу диёрда минг йиллардан буйон яшаб келаётган миллион лаборатории одамлар – самарқандликлар ва уларнинг ҳаётини, когда ты этади. Шундан келиб чиқиб гапирадиган бўлсак, вилоят маъмурчилиги ҳақида ҳам алоҳида тўхталиш кераклигини англаб этотз. Чунки кўҳна шаҳарга нур ва шукуҳ бегиган муҳим сифат – халқнинг кайфияти, туриш-турмушидан розылик аломати, кўзларидаги қувонч ва шодлик учқунларидир. Айни нуқтаи назардан олибо қараганда, ижтимоий-иқтисодий соҳани ислоҳ қилиш ҳам ўта долзарб, ортга суриб бўлмайдиган вазифа эди вилоятда. Нимагаки, ҳудуддаги ўлда-жўлдалик, самарасиз гарор в топшириқлар, ташаббуслар одамларни ишдан бездирган, давлат в умумсиёсатга ишончини на сайтеирганди. Шавкат Мирзиёев келганидан тахминан бир йил ўтиб, аниқроғи, 2002 йилнинг биринчи хорагида вилоят иқтисодиетида кескин ижобий ўзгаришлар кўзга ташланди: саноат маҳсулотлари и пошел чиқариш 107,3 ​​фоизга, халқ истеъмоли моллари это 112 фоизга бажарилиб, барқарор ўсиш суръатлари қайд этилди. Кроме того, если натижа ортида одамларнинг қайта уйғонган ишончи, бошқарувга Нисбатан тикланаётган умиди ётарди. Выбор ассоциаций драйверов в прошлом году привел к тому, что 10 баллов были тушиб кетгани и осилдорликка кескин таъсир. кўрсатганди.

 

Айни вазиятдан чиқиш учун Шавкат Мирзиёев масалага илмий ва амалий нуқтаи назардан ёндашди. В Кишинёве ташаббуси билан кўпни кўрган оқсоқоллар, чуқур билим ва тажрибага эга мутахассислар ҳамда деҳқонлардан из-за «Маслаҳат кенгашлари» тузилди.

 

Ташқаридан қараганда, ортиқча руқсиз бу ташаббус вилоят ҳаётида туб бурилиш ясади. Негаки, халқ тажрибаси ва кўмагига асосланган айни тузилма давлат билан халқ ўртасида узилган ришталарни тиклади. Бошқача айтганда, ушбу механизм эрга бўлган муносабатни қайта кўриб чиқиш, мавжуд муаммоларни жойда таҳлил қилиш ва аниқ ечимлар и шлаб чиқишда муҳим омил бўлди. Шу ёндашув орқали эр унумдорлигини тиклаш – илмиий ҳисоб-китоблар ва амалиёт уйғунлигида ҳал этила бошланди.

 

Мавжуд имкониятларни тўлиқ сафарбар қилиш натижасида ҳар гектар сувли эрга 20,5 тоннадан маҳаллий ўғит бериш тизими йўлга қўйилди. Орадан вақт ўтгач, но и шелрнинг ижобий самаралари яққол кўрина бошлади – тупроқнинг биологик ҳолати яхшиланиб, ернинг табиий унумдорлиги аста-секин тикланди.

 

Ислоҳотларнинг навбатдаги босқичида ҳудудларнинг табиий-иқтисодий имкониятларидан келиб чиқиб, уларни ихтисослаштириш масаласига алоҳида эътибор қаратилди. Но это, как известно, когда туманит ўзига, как салоҳиятини очищает ва қишлоқ хўжалиги самарадорлигини оширишда муҳим стратегик қадам бўлиб хизмат қилди.

 

Жумладан, Тойлоқ тумани ғаллачиликка ихтисослаштирилиб, шахсан вилоят раҳбарининг ташаббуси в қўллаб-қувватлови билан Украинадан серҳосил буғдой уруғлари или келинди ҳамда синовдан ўтказилди. Натижада гектаридан ўртача 50 центнергача ҳосил олинишига эришильди.

 

Самарқанд туманид илгари эътибордан четда қолган тошел ва унумсиз ерлар ўрнида замонавий интенсивный боғлар барпо этилди. Если ташаббус ҳудуд қиёфасини ўзгартирибгина қолмай, қишлоқ хўжалигида қўшилган қийматни ҳам сезилларли даражада оширди.

 

Иштихон ва бошқа туманларда маҳсулотларни сақлаш ва бозорга узлуксиз тказишни таъминлаш мақсадида замонави музлаткичли омборхоналар қурилди. Если это Сархил Масулотлар, то фермеры даромадини оширишга ​​хизмат қилди.

 

Шавкат Мирзиёев томонидан ўша йилларда қишлоқ хўжалигида асос солинган тизимли ёндашув кейинчалик вилоят аграр тармоғининг муваффақият гаровига айланди, десам, айни ҳақиқатни айтган бўламан. Ноль, бир вақтлар қатқалоқ эрга айланган, ҳосилдорлиги после даларнинга яшил боққа дўниши, но шунчаки агротехника тадбирлар самараси эмас, балки деҳқон ва фермер кўнглига йўл топишнинг ўзига Хос Ифодаси бўлди.

 

Айтиш ўринлики, ушбу ислоҳотлар доирасида яна бир оғриқли муаммо – ҳудудларни обиҳаёт билан таъминлаш масаласи и кун тартибига чиқди. Сэр Эмас, бир вақтлар Қўшработы туманидаги минглаб гектар ер майдонларининг «тақдири» бутунлай ёғингарчиликка боғлиқ эди. Это, в свою очередь, является сувсизликданом қақрабом, тупроқ ёрилиб кетар, деҳқоннинг машаққатли меҳнати беҳуда сарф бўлганини кўриб, одамнинг беихтиёр ичи ачирди.

 

Аввалги Раҳбарларда ҳам шундай куйиниш туйғуси бўлганми, йўқми, билмадиму, боеприпасы янги хоким буни кўриб чидаб туролмагани бор гап. Айнан ўша йиллари Шавкат Мирзиёевнинг қатъий иродаси в узоқни кўзлаб юритган сиесати туфайлы ҳудудда сел сувлари тўпланадиган «Оқчопсой» на своем омбориге тамал тоши қўйилди. Шу билан бирга, табиий манбалар ва мавсумий сел сувларидан оқилона фойдаланиш мақсадида «Оқтепасой» сув омборини барпо этиш ғояси ҳам илгари сурилди. Ушбу ташаббуслар минглаб гектар ламикор ерларни обиҳает билан таъминлаш, онумдорлигини ошириш ва ҳудуд қиёфасини тубдан ўзгартиришга ​​қаратилган муҳим стратегик қадам сифатида тарихий аҳамият касб этди.

 

VII

 

Азал-азалдан был бараком в фаровонлик Рамзи сифатида эзозланиб келинган. Эҳтимол, шу боис халқимиз у билан боғлиқ кўплаб ибратли ривоятлар тўқиган, булоқ ва чашмаларга муқаддасот сфатида таъриф берган. Шунинг учун ҳам Самарқанд вилояти аҳлининг Сангин-Чашмасиёб, Сангарасон-Наводон, Обираҳмат, Обимашат каби булоқлар ва жилғаларнинг зилол сувларидан баҳра олган инсон «гуноҳларидан покланади», деган мулоҳазаларига ҳеч ким шубҳа билан қарамайди, балки оқаётган обихаётдан қониб ичишга интилади.

 

Боеприпасы, как и все остальные, были в прошлом году азизом билганом, когда он был асрабом в своем турсине, шахар и олисини оддии ичимлик с ним, когда он таъминлаш, и он был в восторге от него. айланди.

 

Йиллар Давидомид Этибордан, как и все остальные, знает, что такое муддатини в таб-бюлгане, утренние разговорные слова, которые янгилаш хам долзарб аҳамият касб этганди. Қолаверса, шаҳарда аҳоли нуфуси кун сайин ўсиб, мавжуд имкониятлар одамлар эҳтиёжини қоплай олмай қолганди. Вилоятнинг янги раҳбари обиҳаёт таъминоти тизимини ислоҳ қилиш, кўҳна кентнинг «қон томирлари»га қайта жон бағишлаш йўлида ҳам қатъий қадамлар ташлади – аҳоли тоза ичимлик сувдан муаммосиз баҳраманд бўла бошлади.

 

Бундан ташқари, тоза ичимлик сувни 3-4 километра масофадан ташиб ичган Нуробод туманидаги Сазағон, Тепақул ва Оқсой қишлоқлари аҳолисига янги сув қудуқлари қазилибо, уларнинг обиҳаётга талаби ва эҳтиёжи қондирилди. Если жараён, ўз мазмун-моҳиятига кўра, вилоят аҳлининг турмуш фаровонлигини юксалтириш, инсон кадрини улуғлаш ва одамларнинг юзига табассум улашиш йўлидаги муҳим ислоҳотлардан бири бўлди.

 

VIII

 

Ҳаммамизга маълум, Шавкат Мирзиёев Самарқандда кўп муддат қолмади: умумий ҳисобда икки-уч йил. Бироқ у киши қолдирган из, анъаналар мудро ўз аҳамиятини йўқотмаган. Яхши эслаймиз. Бир вақтлар мамлакатимизда таълим соҳасида турли ислоҳотларга қўл урилди, большой айтганда, бошимизни тўғри келган деворга бир-бир уриб чиқдик. Шундай билармонликларимиздан бири – «коллежбозлик» сиёсати эди. Биз ушбу «таълим стратегии» шу қадар берилиб кетдикки, илҳомимиз тийиқсизлигидан, ўн-ўн был быш чақирим атрофида бирорта уй бўлмаган дашту даларга ҳам уч-тўрт каватли коллежлар қуриб таладик.

 

Оқибати нима бўлди? Буни айтмасам ҳам барчамиз яхши тушунамиз, англаймиз. Если вы хотите, чтобы вы были на английском языке – вы всегда можете найти время, которое вам нужно. Мактаблар қурилиши, уларга этот кескин тушиб кетди. Ҳамма жойда бўлгани каби бунинг оғриқли оқибатлари Самарқанд вилоятида ҳам кўринди. Ҳудуддаги қарийб 1050 та мактабнинг аҳволи ачинарли даражага келиб қолди. Я хочу, чтобы ваш капитал был таким же большим, как и другие, деворлары для босгана, синфхоналы это все, что нужно, чтобы научиться мутлақо в конце концов.

 

Бу ҳолат юрт келажаги, миллат тақдирини ўйлайдиган ҳар қандай одам кўнглини ташвишга солиши табиий эди. Шу боис, Шавкат Мирзиёев фаолиатининг тўртинчи кунидаёқ Пастдарғом туманидаги 72-мактабга борди. У эрдаги манзарани кўриб, ҳар қандай инсоннинг юраги ларзага келиши тайн эди: хом ғиштдан қурилган, томсувоқли, совуқ кунларда иситиш имкони бўлмаган бу хароба масканда 200 нафар болажон тақдирнинг аччиқ синовига дош бериб, илм оларди...

 

Молияви имкониятлар чекланган, маҳаллийский бюджет, деган тушунчалар худди сиесий латифадек туладиган или бир бир шароитда вилоят хокими айни вазиятдан чиқишнинг энг тезкор ва мақбул йўлини топди – бўш турган қурилиш ташкилоти биносини мактабга мослаштириш ташаббусини илгари сурди. Бу фавқулодда қарор ўша вақтдаёқ Шавкат Мирзиёевнинг «йўқ»дан «бор» қила олиш қобилиятини намён этганди.

 

Бино было фурсат ичида китайцам, когда масканига илантирилди ва қиш остонсида ўқувчилар илк бор иссиқ в юруғ синф хонарига кўчирилди. Ушбу этгу ташаббуснинг мантиқий давоми сифатида это 2002 йилда шу ҳудудда муҳташам, икки қаватли янги мактаб биноси қад ростлади. Бугун ўша жой ўрнида барпо этилган замонавий, барча шароитларга эга таълим даргоҳида 700 нафарга яқин ўғил-қиз таҳсил олмоқда.

 

Шу ўринда мен эътиборингизни муҳим бир нуқтага қаратмоқчиман. Шавкат Мирзиёев молился имкониятлар чекланган, стол «коллежбозлик сиёсати» соясида қолиб кетган замонлар таълим тизимини қўллаб-қувватлашнинг ўзига хос янги тизими – «ёрдамчи хўжалик» модели жорий этди. В конце концов, мактаблар қошида ҳомийлик ва ташаббускорлик асосида ёрдамчи хўжаликлар ташкил қилинди. Улардан тушган маблағлар бевосита таълим муассасаларини ободонлаштириш, инфратузилмасини яхшилаш хамда ўқув муҳитини юксалтиришга ​​йўналтирилди.

 

Ноябрь 2019 г., боеприпасы для хранения бумажных файлов, которые нужно использовать для создания таблиц модди-техники, базы янгиланиб, эски ва хароб мак таблицыр ўрнида мутлақо замонавий қулай ва барча шарт-шароитларга эга таълим муассасалари и ростлади.

 

Айниқса, Шундай оқилона ёндашув туфайлы Самарқанднинг турли гўшаларида и ростлаган 20 лет в ортиқ спорте, собиқ «Ремзавод»нинг ташландиқ ҳудуди ўрнида барпо этилган Олимпия захиралари спорт мактаби ҳамда «Ешлар маркази» минглаб ўғил-қизларнинг орзулари рўёбга чиқадиган севимли масканга айланганини алоҳида гайд этиш ўринли, деб ўйлайман. Бугун кўпчилик самарқандликлар яши эслашади: ўша кезларда Тойлоқ туманида 5 минг ўринли муҳташам стадион фойдаланишга топширилган эди.

 

В конце концов, вы можете узнать больше о том, как долго жить в бюджете, и как обидан қурилмаганди. Бу это «Излаган имкон топар», деган ҳикматли выбрал нечоғлиқ ҳақиқат эканини амалда яна бир бор тасдиқлайди.

 

Шавкат Мирзиёевнинг устоз ва мураббийларга бўлган чексиз ҳурмати шунчалик Эдики, умуман имконияти йўқ Даврда ҳам уларга муносиб шароитлар яратиб бериш йўлида ўзини қийнарди. Айнан шу езгу ният ифодаси ўлароқ, Оқдарё туманидаги собиқ «Колхозстрой»нинг қаровсиз ҳудуди ўрнида замонавий «Устоз» санаторийсининг барпо этилиши вилоят раҳбарининг маърифат аҳлига чексиз ҳурмати ва юксак эҳтиромини яна бир карра намён этди. Шу маънода айтиш мумкинки, бум масканнинг номи ҳам, моҳияти ҳам ўша кезлардаёқ кейинчалик муҳтарам Президентиз Шавкат Мирзиёев томонидан илгари сурилган муҳим ҳаётий ҳақиқатни англатиб турарди: «Миллат тарбиячисини эъзозлаган халқнинг келажаги порлоқ бўлади».

 

Сезиб турибман, мақланинг сўнгги қисмлари сизни зериктирди. Энсангизни қотирган бўлса ҳам ажабланмайман. Руҳи, матндаги хронолог оҳанг совет ва ундан кейинги турғунлик йиллари кайфиятини эслатувчи айни йўналиш бугун ҳаётимизда фавқулодда «бегона»га айланиб қолгандек... холбуки, ўша даврда ғалладан хирмон-хирмон ҳосил олиш, қизиқчимиз айтганидек, «ерни чуқурроқ ҳайдаш» ва ҳатто мутахассислар ва деҳқонларгина тушуниши мумкин бўлган терминларни қалаштириб нутқ қилиш, мақола ёзиш нормал қабул қилинарди. Чулки даладан бошқа ўйлайдиган, гапирадиган, кўкрак кериб фахрланадиган ҳеч бир сифатимиз йўқ эди. Собиқ марказдан келиб далага қандай қадаб кетган бўлса, истиқлолга эришганимиздан кейин ҳам тафаккуру онгимиз узоқ йил эгатлар орасида қолди. Пахта ва ғалла, когда человек айтганда, зироатчилик ҳаётимизнинг барча жабҳасида ижтимоий-сиёсий культ сифатидаги таҳаккум – доминантлигини худди совет даврларидагидек акс эттириб турди. Чувствуя себя в безопасности, вы можете выбрать «стратегическую стратегию» в качестве бир муддао – жамитни манипулируемую қилиш истаги ҳам яширингандек эди. Я должен сделать так, чтобы это было не так уж и плохо, но, как правило, это был «план» или «план» или муттасил гапираверса, но это не так. Одамлар фикрини жамоавий тарзда бир нуқтага «йиғиш», барча ўй-хаёлларни умумий бир ўзанга бўйсундириш, табиийки, шахсий фикрнни жиловлайди. Ҳур фикрнинг шаклланмаслиги - это классический бизнес, ақидаларимизга уйғун келарди.

 

Умумий маънода озодлигимизнинг даетлабки чорак асрига жиддий қарайдиган бўлсак, эркинлигимиз назарий, ҳурриятимиз айсидир манода «қарам мустақиллик»дек тулар эди. Кўча ва хиёбонларимизгаладиган шиорларимиз ҳам буни бот-бот эслатиб турарди: «Янги уй қурмай туриб, эскисини бузма!». Айнан мана шу эскисини бузмай сақлаб қолиш «анъанаси» миллат ва давлат «коди» мақомидаги миллий рамзларимизда ҳам ўз «таровати ва теран гўзаллиги»ни акс эттиришга ​​улгурди. Дейлик, мустақилликка эришганимиздан кейин ҳам гербимиздаги чамбаракка алвон-ла ўралган «ифтихоримиз рамзи» бўлган пахта ва ғалла тасвирлари ўзгармади. Нега? Ҳолбуки, президентский кўп бор айтганларидек, пахтадан оладиган даромадимиз ўша йиллари бир миллиард долларов етиб-етмаган. Шу ҳолича ҳам ушбу деҳқончилик маҳсулотлари бизнес-иджтимоий-маънави идентлигимизни белгилаши керакмиди? Биз ўз асрий орзу-армонларимиз, улуғ ниятларимиз ва бу жаҳондаги руҳоний «ўзлигимиз»ни шу ўсимликлар сиймосида кўришимиз керакми? жиҳатдан собиқ тизим харобалари узра қолиб кетганини англатади.

 

Мен бекорга бу тўғрида гапирмадим. Чунки айни повествования – «Мирзиёев даври» бизнес дунёқарашимизни қандай ўзгартирганини яхши кўрсатиб бера олади. Масалан, сал аввал эслаганимдек, бир замонлар на самом деле, балки сиесий аҳамият касб этган «қишлоқ хўжалиги» гурунглари бугун ҳаётимиздаги қўрли ўрнини йўқотди. Шунинг учун ҳам бу мавзуда ёзиш ва ўқиш эндиликда нафақат анъанадан чиқди, балки моҳиатан зерикарли, примитивный бўлиб қолди. Онгимизда сокин амалга ошган, ҳали деярли таҳлил этилмаган айни ангиланишлар бир нарсани очиқ эслатиб туради: бизда иттифоқ парчалангандан кейин ҳам эркинлик масъулиятидан хавотир ҳисси борд эди (эҳтимол, бу сиесий ҳокимиятни «йўқотиб қўйиш»дан қўрқиш бўлгандир). Жумладан, традиционный тутумлардан воз кечмаслик, бошқарув ҳамда жамият ҳаётидаги «анъанавий руҳ»ни сақлаб қолишга интилиш сезилар, шунинг учун шиорларимиз ҳам, ҳали айтганимдек, миллий оодликдан кўра кўпроқ яқин ўтмишга қайта чорлаётгандек туларди.

 

В любом случае, необходимо, чтобы эти символы были подобны – давлат рамзларимиз могилатида в 90-х годах прошлого века, они были в иккиланиш тажассум топган. Айни мавзудаги зимой якунлаб шуни аитшим мумкинки, но старый файл суфи Эрих Фромм тасвирлаган «Озодликдан қочиш» феноменига жуда яқин ҳодиса эди.

 

Айтилган мулоҳазалар бизнинг тасаввурларимизда бугун мамлакатимизнинг уч хил характердаги кўринишины акс эттириши билан ниҳоятда аҳамиятли: «совет Ўзбекистони», «посткоммунистический Ўзбекистон» в «Янги Ўзбекистон»...

 

IX

 

Ҳеч эсимдан чиқмайди: у киши Самарқандда и шлаётган даврларда ёнма-ён кетарканмиз, ҳазил аралаш савол бердим: «Гоҳ-гоҳида ухлаб ҳам турасизми, Шавкат Миромонович?!»

 

У киши ўз одатига содиқ ҳолда жилмайиб жавоб қилди: «Манзилдан-манзилгача мошинада нима қилиш мумкин?»

 

Суҳбатимиз гарчи мутойиба руҳида кечган бўлса-да, унинг замирида ҳақиқат яширин эди. Мен очиқ айтаман, шу пайтгача унинг қайси маҳал ухлаб ёки оёқ узатиб дам олишини ҳеч ким аниқ айтиб беролмаса керак. Юраги Ватан в халқ дарди, когда он муҳаббати билан уриб турадиган, ўз сурати ва сийратида МИЛЛАТ ШАВКАТИ тимсолини тобора ёрқин ифода этиб бораётган Шавкат Мирзиёевдан биз, келажак авлод, қолаверса, тарих ҳали кўп нарсани ўрганиши, сабоқ чиқаришига ўзида кучли эҳтиёж сезишига мен аниқ ишонаман.

 

Ҳеч бўлмаганда, биргина Ватанни, унинг тарихи ва ўз халқини севишни в кишидане ўрганиш, ўзлаштириб олишнинг ўзи ҳам оламни гулистон қилишга метадиган қудрат ва салоҳият солади қалбингизга.

 

Шавкат Мирзиёев Бош вазир бўлиб и шлаган йилларда ҳам бу кўҳна заминдан узилиб кетмади. «Самарқанд руҳи»ни «сайқаллаш», қлаверса, вилоятнинг ижтимоий-иқтисодий ҳаёти доимо эътиборида турди.

 

Ана шу езгу қараш ва ёндашув Самарқанднинг маънави ҳаётид туб бурилиш ясади. Шаҳарда Регистон, Шохи Зинда, Амир Темур, Бибихоним, Хожа Дониёл, Руҳобод, Ҳазрати Хизр, Расадхона, Даҳбед, Нодир девонбеги, Хўжа Аҳрор Валий ёдгорлик мажмуалари тарихий қиёфасига мос тарзда ландтики.

 

Английские люди, бир вақтлар қаровсизлик ва ноқонуний қурилишлар туфайли маҳаллалар ораси, кимларнингдир уй-жойи остида қолиб кетган муқаддас қадамжо – Имом Мотуридий ҳазратларининг қабри топилиши Маънавиий-Маданий ҳаётимизда улкан воқеликка Айланди. Если вы хотите, чтобы Беназир илмий-маърифий мероси ва сделал толимоти яна халбига юксак эхтиром в изат-икроме билана хайтарилди.

 

Мен шу ўринда бир ҳақиқатни рўйи-рост аишни истардим: Аслида ҳозирги Самарқанднинг қайта шуҳрат топиши ва дунё саҳнида яна «Ер юзининг сайқали» де шарафли номга чин манода муносиб кўрилиши Айнан ўша вақтда бошланган мана шундай маънави уйғонишдан куч-қувват олган, десам, сира англишмаган бўламан.

 

Ноль, Шавкат Мирзиёевнинг Самарқанд вилояти раҳбари сифатида фаолияти даврида асос солинган маънавий уйғониш кейинчалик бутун мамлакат тадири ва тараққиёт йўлини белгилаб берган улкан и ислоҳотлар учун Мустаҳкам асос бўлди. Мукими, но ўзгаришлар қуруқ шиор ёки баландпарвоз даъватлар сифатида эмас, балки халқимиз тафаккури ва арашларини ўзгартирган ислоҳот сифатида уларнинг ҳаётига чуқур кириб борди.

 

Бугун халқимиз қалбида жо бўлган миллий ўзликни англаш ва миллат тарихи билан боғлиқ тушунчалар, маънави қадриятларга нисбатан шаклланган юксак ҳурмат ва муқаддас қадамжолар, бебаҳо тарихий обидаларни Бунёд этиш ҳамда уларни асраб-авайлашга бўлган дахлдорлик ҳисси замирида ўша йилларда ёнган миллий ғурур ва ватанпарварлик машъаласининг қудратли нурини кўриш мумкин.

 

X

 

Мақола аввалида Самарқанд гарчи бир неча минг йиллик тарихга эга бўлса-да, унинг Шонли ўтмишида ўз номини қолдира Олган бунёдкорлар саноқли, деган эдим. Агар сиз бу ўтмиш гавҳари бўлган шаҳарга яқин орада бормаган бўлсангиз, и скучно: унинг гўзаллигидан завқланинг, саҳнидан нур ёғилиб турган майдонлари, муаззам Имом Мотуридий, Имом Бухорий қадамжоларини зиёрат қилинг. Тарих ва бугун уйғунлашиб кетган «Боқий Самарқанд» ансамбли кўринг. Бозорлар, маҳаллалар, кўчаларни кезиб, одамларнинг юзу кўзига боқинг. Чор атрофда таралиб турган қадим ўтмиш ва замон оҳангларига қулоқ тутинг...

 

Шунда англайсизки, руҳиятингизда пайдо бўлган или қлик, қалбингизга инаётган шукуҳ қадим Самарқанд руҳиятидир. Эҳтимол, ўша дама юрагингизда шаҳар тарихида из қолдирган Ватан фарзандлари номини яна узаитришга ​​иштиёқ пайдо бўлар...

 

У киши бугунгача босиб ўтган йўл одам қалбида шундай езгу туйғуларни уйғотади. Зотан, бу йўл шарафли ва шавкатли йўлдир.

 

Бир пайтлар Уинстон Черчилль - это замонасига ишора қилиб, «Биз улкан воқеликлар ва майда одамлар даврида яшамоқдамиз», деган эди. Киноя аралаш айтилган айни малочисленный орадан для асрга я вақт ўтса-да, бугун ҳам ўз амиятини йўқотмагандек. Айниқса, нолиш ва исмсиз нафрат тобора миллий қадриятга айланиб бораётган бизнес бугунги кунларимизга хам тааллуқли бу гаплар, десам, ҳеч ҳам адашмаган бўламан. Хусусан, но также должен знать, что шунт шунча ўзгаришлар, англиянишларнинг, когда вы хотите, чтобы у вас была возможность «майда одамлар» тегишли, албатта.

 

Ўзбекистон бундан ўн йил бурун қандай эди, ҳаётимиз, шароитларимиз, туриш-турмушимиз, тафаккуримиз, бийрон тимизнинг ҳоли нечоғли эди, ўша пайтларда?! Афсуски, одам боласи тез унутади. Қадрига етиш, шукр қилиш, деган одди инсоний туйғуларни ҳам эсдан чиқаради. Кўз ўнгимизда юз бераётган катта ўзгаришларнинг фарқига бормайди ёки билиб туриб, такаббурлик қилади.

 

Я ёши саксонга бораётган бир танишим «фалончи камалганди, ўғли лавозимга ўтирибди. Фалончи ишдан олинганди, уч ой ўтмай сал бундайроқ бўлса ҳам вазифага қўйилибди. Мен тушунмадим, нега бундай бўляпти?» деб сўраб қолди.

 

Очиғи, у кишидан хафа ҳам бўлмадим, гапига ҳайрон ҳам қолмадим. Негаки, битта у эмас, аксариятимизда шундай фикр бор: биров қамалдими, уруғ-аймоғи билан «супурилиши» керак, ишдан кетган одам нафақат сиесий саҳна, ҳатто жамоатчилик назаридан узоқда, кўзга кўринмай юришга маҳкум...

 

Тўғри, илгари шундай эди. Бугун замон ҳам, сиесат ҳам ўзгарди. Биржевые таассуфки, жамият буни тўғри англаб ололмаётир. Ҳаётимизда бўлаётган ўзгаришлар в уларга муностимабаизни кузатиб туриб, баъзан бир нарсага хайрон қоламан: бизда ҳам фахр, Миллат ватан зафарларидан қувониб ғурурланиш ҳиссиёти борми ёки бу туйғуларимизни ҳам мустабидлик тўфонларига «ем» қилганмизми? Шунча ишлар, ўзгаришу ангиланишлар бўлаётир, боеприпасы аксарият ҳолларда уларга ёндашувимиз, бояй айтган танишимникидек, ўта носоғлом...

 

Майли, тарғибот, президент сиёсати, бугунги кунларимиз кадрини одамларга кен ва бафуржа шарҳлаш, тушунтириб бериш амалиёти, бироқ бу ишларимиз ҳозырда кўнгилдагидек кэчмаётгани алоҳида мунозара мавсуси. Боеприпасы, тарихи мин йилларга тенг халқ, ўтмиши афсонага айланган юрт фарзандлари сифатида қалбимизда миллий ғурур туйғусини шакллантиришни ўрганишимиз бугун жуда долзарб, деган бўлардим.

 

Мужчины, йили Президентимизнинг Ўзбекистон, касаются юшмалари фаоллари ва фахрийлари билан учрашувида у кишига юзланиб, шундай мужожат қилган эдим:

 

«Бундан 6-7 аср илгари бу юртда кўтарилган муаззам байроқ ўз атрофида жаҳонни бирлаштирган, ўзига қаратган эди. Бу, шубҳасиз, буюк соҳибқирон бобомиз Амир Темур қурган қудратли давлатнинг байроғи эди.

 

Орадан қарийб етти аср ўтиб, узоқ йиллар кўздан панада қолган ўша байроқ бугун яна ҳилпирай бошлади. Бу байроқ бугунги Янги Ўзбекистоннинг байроғидир.

 

Бугун жаҳон узра мағрур ҳилпираётган ушбу байроқни Сиз кўтардингиз, муҳтарам Шавкат Миромонович!»

 

Мен бугун ҳам айни фикримда собитман!

 

Қудратилла РАФИҚОВ,

сиёсатшунос