Жиззах вилояти Дўстлик тумани ҳокимлиги

Жиззах туманлараро иқтисодий суди судьяси Ш. Ғозиев раҳбарлигида Дўстлик тумани “Мевазор” маҳалла фуқаролар йиғинида ўтказилган очиқ мулоқотда одам савдосига қарши кураш, муносиб меҳнатни таъминлаш, жиноятчиликнинг олдини олиш ҳамда аҳолининг ҳуқуқий маданиятини ошириш масалалари муҳокама қилинди. Йиғилишда маҳалла фаоллари, фермер хўжаликлари раҳбарлари ва тадбиркорлар иштирок этди.
Судья Ш. Ғозиев йиғилишни очиб, бугунги кунда жамият хавфсизлиги ва инсон ҳуқуқлари нуқтаи назаридан одам савдоси ва муносиб меҳнат масалалари ниҳоятда долзарб эканлигини таъкидлади. Ушбу муаммолар фақат ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларнинг эмас, бутун жамиятнинг умумий масъулияти ҳисобланади.
 
Одам савдоси — инсонни эксплуатация қилиш мақсадида уни ёллаш, ташиш, топшириш, яшириш ёки қабул қилишдан иборат оғир жиноятдир (Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 135-моддаси). Бу қилмиш инсоннинг шахсий дахлсизлиги, эркин меҳнат ҳуқуқи ва қадр-қимматига тажовуз қилади. Суд амалиёти кўрсатадики, бундай жиноятлар кўпинча меҳнат миграцияси, иш билан таъминлаш жараёнларида алдов ва ишончни суиистеъмол қилиш орқали содир этилади. Ишсизлик, оғир ижтимоий аҳвол ва ҳуқуқий билим етишмаслиги қурбонлар сонини оширади.
Қонунга кўра, одам савдоси учун қатъий жавобгарлик белгиланган. Лекин жазо чоралари билан чекланиб қолиш етарли эмас — асосий эътибор профилактикага қаратилиши керак: жиноят сабабларини бартараф этиш, ҳамкорликни кучайтириш ва жабрланувчиларни ҳимоя қилиш.
 
Муносиб меҳнат — хавфсиз, адолатли, қонуний ва муносиб ҳақ тўланадиган иш шароитидир. Меҳнат ҳуқуқлари бузилиши (иш ҳақини кечиктириш, ноқонуний ишдан бўшатиш, мажбурий меҳнат) судларда алоҳида ўрин тутади. Судлар ҳар бир ишни холисона кўриб чиқиб, қонун устуворлиги ва инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилади.
Профилактика ва ҳамкорлик йўллари

Давлат органлари (ИИВ, прокуратура, меҳнат идоралари, судлар) ва нодавлат ташкилотлар ўртасида ҳамкорликни кучайтириш
Жабрланувчиларга психологик, ҳуқуқий ва ижтимоий ёрдам кўрсатиш
Фуқаролар ўртасида ҳуқуқий тарғибот: меҳнат ҳуқуқлари, қонуний ишга жойлашиш, чет элда ишлаш тартиблари ҳақида тушунтириш
Аҳолининг ҳуқуқий маданиятини ошириш — жиноятчиликнинг олдини олишнинг асосий калити

Жиноятчилик сабаблари орасида ишсизлик, кам таъминланганлик, паст таълим сифати ва ҳуқуқий онг пастлиги биринчи ўринда туради. Қонунларга ҳурмат ва ҳуқуқий саводхонлик ортса, жиноятлар камаяди.
 
Одам савдосига қарши кураш ва муносиб меҳнатни таъминлаш — тизимли ва комплекс ёндашув талаб этадиган жараён. Судлар қонун устуворлигини таъминлашда ўз ўрнини давом эттиради. Судья Ш. Ғозиев таъкидлаганидек, муаммоларни ҳал қилиш фақат давлат органларига эмас — маҳалла фуқаролари ташаббусига, ҳар бир инсоннинг масъулиятига боғлиқ. Давлат раҳбари ислоҳотларини қўллаб-қувватлаш ва фаол иштирок этиш орқали адолатли ва хавфсиз жамият қуришимиз мумкин.
Йиғилиш иштирокчилари профилактика бўйича таклифлар ишлаб чиқди. Энди уларни амалиётга татбиқ этиш вақти келди.
Бирга ҳаракат қилсак — инсон ҳуқуқлари ҳимояланган жамият қурамиз!