Buxara wálayatında reformalardıń nátiyjeliligi hám keleshektegi áhmiyetli wazıypalar dodalandı

Buxara wálayatı sanaat, awıl xojalıǵı, xızmetler hám turizm tarawlarında hesh bir aymaqtan kem bolmaǵan úlken imkaniyatlarǵa iye. Wálayatta 2 iri neft-gaz ximiya kárxanası jumıs alıp barmaqta, jáne birewi qurılmaqta. Sonday-aq, bahası 5,2 milliard dollar bolǵan, ulıwma quwatlılıǵı 4,5 gigavattqa teń 10 iri quyash hám samal elektr stanciyası qurılısı jedel alıp barılmaqta.

2025-jılı aymaqlıq jalpı ónimniń kólemi 7,2 procentke artıp, 86,6 trillion sumǵa jetti, sanaatta 7,1 procent, awıl xojalıǵında 4,3 procent, xızmetler tarawında 14 procent ósiw atap ótilgen. Jumıssızlıq 2024-jılǵa salıstırǵanda 4,7 procentke, kámbaǵallıq dárejesi 6,0 procentke shekem tómenlegen.

Májiliste Buxara wálayatın 2026-jılı sociallıq-ekonomikalıq rawajlandırıwdıń tiykarǵı maqsetli kórsetkishleri kórip shıǵıldı. Atap aytqanda, jalpı aymaqlıq ónim kólemin 102,1 trillion sumǵa jetkerip, 9,1 procentke ósiwge erisiw, sanaat kólemin 9,1 procentke, awıl xojalıǵın 5,9 procentke, xızmetler kólemin bolsa 20,1 procentke arttırıw wazıypaları belgilendi. Jumıssızlıq hám kámbaǵallıq dárejesin 2 procentke shekem qısqartıw, 381,5 mıń xalıqtı dáramatlı etiw názerde tutılǵan.

Usı maqsette Buxara hám Kogon qalaları, sonday-aq, Olot, Peshku, Qarakól, Shofirkon, Ǵijduvon hám Qarawılbazar rayonların jumıssızlıq hám kámbaǵallıqtan jıraq aymaqlarǵa aylandırıw boyınsha mánzilli ilajlar ámelge asırılatuǵını atap ótildi.

Mámleketimiz basshısı Buxara úsh mıń jıllıq tariyxqa iye eski úlke ekenin, bunday bay mádeniy miyras hám tariyxıy estelikler jámlengen qalalar dúnyada az ushırasatuǵının atap ótti. Bul potencialdı ekonomikalıq ósiw, jańa jumıs orınların jaratıw, xalıqtıń dáramatın arttırıw hám infrastrukturanı jaqsılawǵa xızmet ettiriw zárúr ekenligi atap ótildi.

Investiciya hám eksport baǵdarında 2026-jılı 3,3 milliard dollarlıq sırt el investiciyaların ózlestiriw, 1,5 milliard dollarlıq eksporttı támiyinlew, ulıwma bahası 9,2 milliard dollarlıq investiciyalıq joybarlardı ámelge asırıw wazıypası qoyıldı.

Sanaattı rawajlandırıw máselelerine ayrıqsha itibar qaratıldı. Atap ótilgenindey, sanaat tarmaqları kesiminde 61 iri joybar qáliplestirilgen bolıp, olardıń ulıwma bahası 2,2 milliard dollardı quraydı. Nátiyjede 18 mıń jańa jumıs ornın jaratıw, xalıqtıń jan basına sanaat kólemin 25,6 million sumnan 29,6 million sumǵa jetkeriw mólsherlengen.

Atap aytqanda, Kogon rayonında jılına 80 mıń elektr hám gibrid avtomobil islep shıǵarıwdı jolǵa qoyıw rejelestirilgen. Joybardıń bahası 350 million dollardı qurap, 500 jumıs ornı jaratıladı.

Sonday-aq, Buxara rayonında pirolizdi qayta islew arqalı benzol, toluol, ksilol, pentan, geksan, bitum hám kalciy xlorid islep shıǵarıw boyınsha 220 million dollarlıq joybardı ámelge asırıw, Qarawılbazar rayonında 85 million dollarlıq joybar tiykarında AI-91 hám AI-92 benzinin islep shıǵarıwdı keńeytiw, Kogon rayonında qaǵaz hám karton ónimlerin islep shıǵarıwdı jolǵa qoyıw názerde tutılǵan.

Qarawılbazar rayonında jılına 100 mıń tonna mineral tógin islep shıǵarıw, Kogon rayonında gipsokarton islep shıǵarıwdı keńeytiw rejeleri de dodalandı.

Sonıń menen birge, 61 dana bar bolǵan sanaat zonasındaǵı bos jer maydanlarında jaylastırılatuǵın jańa óndirisler ushın tiykarǵı baǵdarlar belgilep alındı. Sonıń ishinde, Buxara qalası hám Buxara rayonında azıq-awqat hám mebel islep shıǵarıw, Vobkentte bılǵarı hám jeńil sanaat, Kogon hám Qarawılbazarda neft-ximiya, Shofirkon hám Peshkuda farmacevtika hám azıq-awqat, Ǵijduvonda qurılıs materialları baǵdarlarına ústinlik beriledi.

Awıl xojalıǵında zamanagóy jerden paydalanıw texnologiyaları hám irrigaciya sistemaların engiziw esabınan 100 mıń gektar jerdi ózlestiriw hám paydalanıwǵa kirgiziw múmkin ekenligi atap ótildi. Bul wálayattıń ekonomikasın hám eksport potencialın sezilerli dárejede arttırıwǵa xızmet etedi.

Májiliste wálayattaǵı 3 million gektar jaylaw jerlerinen nátiyjeli paydalanıw, sharwashılıqtı rawajlandırıw, azıqlıq eginler maydanın keńeytiw boyınsha jańa qatnaslar da dodalandı. Usı jılı 59,2 mıń gektar maydanǵa tolıq azıqlıq eginler egiw rejelestirilgen. Sonday-aq, ulıwma bahası 454 milliard sum bolǵan 82 sharwashılıq joybarın ámelge asırıw, bul maqsette shetten 20 mıń bas násilli qaramal, 30 mıń bas qoy hám 200 bas at alıp keliw názerde tutılǵan.

Paxtashılıq, ǵálleshilik hám suwdı únemlew baǵdarlarında da anıq wazıypalar belgilendi. Atap aytqanda, 2026-jılı paxta zúráátliligin 52 centnerge, ǵálle zúráátliligin 100 centnerge jetkeriw, 96,8 mıń gektarda suw támiynatı hám meliorativlik jaǵdaydı jaqsılaw, 453,5 million kub metr suwdı únemlew, 742 awıl xojalıǵı texnikasın alıp keliw rejelestirilgen.

Sharwashılıqta hár bir rayonda 50 bas násilli qaramalǵa mólsherlengen zamanagóy mini-fermalar shólkemlestiriw usınısı kórip shıǵıldı. Bul baǵdarlama sheńberinde 110 joybar ámelge asırılıp, 5,5 mıń bas násilli qaramal alıp kelinedi, 3 mıń 750 jańa jumıs ornı jaratıladı hám 51,5 mıń tonna qosımsha sút islep shıǵarıw quwatlılıǵı qáliplestiriledi.

Xızmetler hám xalıqtıń bántligin támiyinlew baǵdarında máhállelerdiń qánigelesiwi tiykarında 49 joybar ámelge asırılatuǵını, 33 sawda hám servis kóshesi, 2 jaǵalıq boyı aymaǵı, 4 turizm máhállesi hám 10 jol boyı joybarınıń shólkemlestiriletuǵını belgilendi. Bunıń ushın jámi 12,5 trillion sum qarjı resursı, sonıń ishinde, 7,5 trillion sum kishi hám orta bizneske qaratıladı.

Turizm tarawı házirgi waqıtta tiykarınan Buxara qalasınıń esabına tuwra kelip atırǵanı, wálayattıń basqa rayonlarındaǵı imkaniyatlar bolsa ele tolıq iske qosılmaǵanı atap ótildi. Jandar, Ǵijduvon, Buxara, Qarakól hám Vobkent rayonlarında jaǵalıq hám jol boyı drayver joybarların ámelge asırıw, jańa jumıs orınların jaratıw hám xalıq ushın zamanagóy dem alıw ortalıǵın qáliplestiriw boyınsha úlken imkaniyatlar bar ekenligi kórsetip ótildi.

Usı múnásibet penen 2026-jılı 3,5 million sırt el hám 5,5 million jergilikli turistti tartıw, ulıwma turistler sanın 9 millionǵa jetkeriw wazıypası qoyıldı. Bunıń ushın 2026-jılı 73 jańa jaylastırıw quralı, 15 jańa turoperator hám turagent iske qosıladı.

Buxara qalasında qurılıp atırǵan jańa turizm orayında 5 xalıqaralıq brendli miymanxana shólkemlestiriw, Shofirkon rayonında “Xwja Orif”, Buxara rayonında “CHor Bakr” hám “Yorjon” turizm awılların rawajlandırıw, Buxara qalasında “Moxi Xosa” turizm máhállesin qáliplestiriw názerde tutılǵan. Buxara tariyxıy orayında YuNESKO talaplarına sáykes ayrıqsha hákimshilik basqarıw sistemasın engiziw áhmiyetli ekenligi atap ótildi.

Sonday-aq, Kogon qalasında 6 tariyxıy obekt tiykarında turizm qalashasın shólkemlestiriw usınısı kórip shıǵıldı.

Kadrlar tayarlaw máselesine de ayrıqsha itibar qaratıldı. Avstriyanıń Krems universiteti menen birgelikte fakultet ashıw, Buxara turizm hám mádeniy miyras texnikumın usı joqarı oqıw ornınıń basqarıwına beriw rejelestirilgen. Onda tolıq dual bilimlendiriw tiykarında qánigeler tayarlaw hám basqarıw kadrların qayta tayarlaw sistemasın jolǵa qoyıw zárúrligi atap ótildi. Bul universitet Buxara qalasında shólkemlestirilip atırǵan kúni-túni kóshelerdi basqarıw boyınsha jańa modeldi islep shıǵıwǵa da járdemlesedi.

Májiliste xalıq sanınıń ósiwine sáykes túrde turaq jay hám infrastrukturanı rawajlandırıw máseleleri de kórip shıǵıldı. Atap aytqanda, Buxara rayonındaǵı Rabotak máhállesi aymaǵında 63 gektar maydanda 10 mıńnan aslam kvartiralı zamanagóy turaq jay kompleksin qurıw, Buxara qalasında jańa hákimshilik oray shólkemlestiriw, “Jańa Ózbekstan” massivi hám “Jańa Ózbekstan” baǵın qurıw, Buxara mámleketlik universitetiniń jańa kampusın qurıw sıyaqlı iri qurılıs hám urbanizaciya joybarları dodalandı.

Jol hám injenerlik-kommunikaciya infrastrukturasın jaqsılaw boyınsha da bir qatar wazıypalar belgilendi. Wálayatta uzınlıǵı 33,1 kilometr bolǵan 7 aylanba jol qurıw, “Ǵuzar – Buxara – Nókis – Beynew” jolınıń 78 kilometr hám “Samarqand – Buxara – Túrkmenbası” jolınıń 71 kilometr bólegin rekonstrukciyalaw, A-380 jolı boyında 30,8 gektar jer maydanın aukcionǵa shıǵarıp, 403 servis joybarın jaylastırıw rejelestirilgen.

Sonday-aq, awır kategoriyadaǵı 3 rayon hám 36 máhállede, sonday-aq, “Jańa Ózbekstan kórinisindegi” 2 rayon hám 35 máhállede jańa qatnaslar tiykarında jol, elektr, suw hám suwǵarıw tarmaqların jaqsılaw jumısları ámelge asırılatuǵını, bul maqsetlerge jámi 593 milliard sum qarjı qaratılatuǵını málim etildi.

Sociallıq hám óndirislik infrastrukturanı rawajlandırıw ushın 2026-jılı jámi 4 trillion 484 milliard sum qarjı qaratılatuǵını, bunıń esabınan mektep, baqsha, medicina mákemeleri jáne kommunallıq hám transport infrastrukturası boyınsha júzlegen joybarlar ámelge asırılatuǵını atap ótildi.

Prezidentimiz Buxara wálayatınıń bar imkaniyatların tolıq iske qosıw, hár bir baslamanı anıq joybarǵa aylandırıw, investiciya, óndiris, awıl xojalıǵı, turizm hám infrastruktura tarawlarında nátiyjelilikti támiyinlew boyınsha juwapkerlerge tiyisli tapsırmalar berdi.