Özbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi

Samarqand shahri                                                                                                         2024-yil, 26–30- avgust          

YUNESKO shafeligida 26-30-avgust kunlari “Yer yuzining sayqali” deb nom olgan qadimiy va betakror Samarqandda “Sharq taronalari” XIII xalqaro musiqa festivali bo‘lib o‘tdi.

“Sharq taronalari” Markaziy Osiyodagi eng katta festivallardan biri sanaladi. Festival o‘tkazilishidan asosiy maqsad milliy musiqa san’atida erishilgan yutuqlarni keng ommaga tatbiq qilish, millatlarning madaniyat va an’analarini asrash va rivojlantirish, sozandalik va xonandalik yo‘nalishidagi iqtidorli yoshlarni qo‘llab-quvvatlash, shuningdek, xalqaro ijodiy aloqalarni kengaytirish, tinchlik, do‘stlik va o‘zaro bag‘rikenglik g‘oyalarini targ‘ib qilishdan iborat.

1997-yilda tashkil etilib, ilk marotaba o'tkazilgan “Sharq taronalari” xalqaro musiqa festivalida 31 ta davlatdan musiqiy guruhlar va ijrochilar tashrif buyurishgan bo‘lsa  2019-yilda o‘tkazilgan XII “Sharq taronalari” xalqaro  musiqa festivalida ishtirokchi davlatlar soni 75 taga yetgan.

2024-yilning 26-30-avgust kunlari o‘tkazilishi rejalashtirilgan “Sharq taronalari” XIII xalqaro musiqa festivalida dunyoning 80 ga yaqin mamlakatlaridan 300 nafarga yaqin vakillar qatnashishdi.

26–avgust kuni Samarqand shahrida “Sharq taronalari” XIII xalqaro musiqa festivalining tantanali ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi. Unda, 400 nafardan ziyod san’atkor, olimlar va vakillar qatnashishdi.

Festivalning ochilish marosimida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev ishtirok etib, nutq so‘zladi. Nutqi davomida “Sharq taronalari” festivali, mohiyat e’tiboriga ko‘ra, bugungi kunda “jahon taronalari” anjumaniga aylanganini ta’kidladi.

Shuningdek, Davlat rahbari xalqlar o‘rtasida do‘stlik va ahillikni mustahkamlash, musiqiy merosni o‘rganish va kelgusi avlodlarga yetkazish masalalariga e’tibor qaratdi. Shu nuqtai nazardan, “Sharq taronalari” festivali tarixi va musiqa madaniyatiga doir ma’lumotlarni o‘zida mujassam etadigan alohida ensiklopediya va uning virtual shaklini yaratish, anjumanning xalqaro “Do‘stlar klubi”ni tashkil etish tashabbusi ilgari surildi. Festivalning g‘olib va sovrindorlari ishtirokida dunyo mamlakatlarining nufuzli sahnalarida konsert dasturlarini o‘tkazish taklifi bildirildi.

27-28-avgust kunlari “Sharq xalqlari musiqa madaniyati: globallashuv jarayonlarida ijodiy uyg‘unlashuv tamoyillari” mavzusidagi Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya o‘tkazildi. Ushbu ilmiy-amaliy konferensiyaga ilk bora 32 ta xorijiy davlatlardan 50 nafardan ziyod sohaning eng yetuk mutaxassislari, jumladan musiqashunos, folklorshunos, madaniyatshunos olimlar, nufuzli oliy ta’lim muassasalari rektorlari va xalqaro ilmiy tadqiqot institutlari hamda ilmiy-ijodiy markazlar rahbarlari ishtirok etishdi.

Shuningdek, Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyada,

Turkiy davlatlar ya’ni, Turkiya, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Ozarbayjon, O‘zbekiston davlatlarining san’at universitetlari rektorlari ishtirokida kengaytirilgan yig’ilish bo‘lib o‘tdi. Yig’ilish so‘ngida TURKSOY qoshidagi “Turkiy davlatlar san’at universitetlari ittifoqi” rezolyutsiyasi qabul qilindi.

Shuningdek, Xitoy, Fransiya, Rossiya, Germaniya, Gambiya, Ummon va Iordaniya davlatlaridagi oliy o‘quv yurtlari, xalqaro ilmiy ilmiy tadqiqot markazlari yetakchilari o‘rtasida jami 12 ta o‘zaro hamkorlik shartnomalari imzolandi.

Qisqa vaqt ichida anjumanga jahon xalqlari musiqasi tarixi, ijro uslublari, falsafiy-estetik tamoyillari, musiqa ta’limi, sohadagi muammo va yechimlarga oid 100 dan ortiq maqolalar keldi. Maqolalar jamlanib, “Maqolalar to‘plami” nashr etilib, barcha konferensiya ishtirokchilari va faxriy mehmonlarga sovg‘a qilindi.

 Mualliflar orasida Germaniya, Fransiya, AQSH, Yaponiya, Misr Arab Respublikasi, Buyuk Britaniya, Malayziya, Hindiston, Eron, Rossiya, Qozog‘iston, Ozarbayjon kabi davlatlardan yetuk olimlar va tadqiqotchilarning borligi ilmiy-amaliy konferensiyaning ahamiyatini yanada oshirdi.

 O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat Vazirligi, Samarqand viloyat hokimligi, YUNESKO, Xalqaro festivallar direksiyasi, “TURKSOY” xalqaro madaniyat tashkiloti, Yunus Rajabiy nomidagi O‘zbek milliy musiqa san’ati instituti bilan hamkorlikda Sharq xalqlari musiqa san’ati an’analarini asrash va rivojlantirish, o‘zbek milliy musiqa va maqom san’atini yanada keng targ‘ib qilish, uning ilmiy - amaliy tamoyillarini o‘rganish borasida amalga oshirayotgan ishlar samaradorligini oshirish va qo‘llab – quvvatlash hamda uning madaniyatlararo muloqot maydonlarini yanada kengaytirish maqsadida, rezolyutsiya qabul qilindi.

Shuningdek, 27-28-avgust kunlari (soat 19:00da) “Sharq taronalari” XIII xalqaro musiqa festivaliga tashrif buyurgan 27 ta davlat (O‘zbekiston, Latviya, Yaponiya, Gretsiya, Turkmaniston, Hindiston, Eron, Qozog'iston, Nigeriya, Sudan, Ozarbayjon, Mongoliya, Bolgariya, Malayziya, Fransiya, Rossiya, Vengriya, Tojikiston, Qirg‘iziston, Libiya, Armaniston, Indoneziya, Pokiston, Xitoy, Misr, Kolumbiya, Mali) ning 50 ga yaqin guruh va xonandalar ishtirokchilar o‘rtasida ko‘rik-tanlov o‘tkazilib, Xalqaro hay’at tomonidan tanlov ishtirokchilarining chiqishlari baholandi.

Tanlov ishtirokchilarining chiqishlarini baholash uchun Tashkiliy qo‘mita tomonidan yetti kishidan kam bo‘lmagan tarkibda Xalqaro hay’at tuzildi.

Xalqaro hay’at a’zolari quyidagilar:

Ozarbayjon Respublikasi - Sahib Pashazade, Iroq - Furat Al-Qadduori,  Mo‘g‘uliston - Danzan Enkhtsetseg, Qozog‘iston -  Arman Nurmakhamatuly, Turkiya -  Cihan Yurtchu, Koreya Respublikasi -  Noh Tae Cheol, O‘zbekiston Respublikasi - Toir Qo‘ziyev.

Xalqaro hay’atga yuqori malakali xorijiy va mahalliy musiqashunos olimlar, taniqli san’atkorlar, kompozitorlar va bastakorlar, xorijiy davlatlardagi xalqaro san’at festivallari tashkilotlarining vakillari taklif etildi.

Baholash jarayonida qo‘shiqlarning milliyligi, she’rlarning ohang bilan mutanosibligi va mazmundorligi, qatnashchining ijro saviyasi, kiyinish madaniyati va sahna harakati tanlovning asosiy mezonlari hisoblandi.

29-avgust kuni Samarqand shahrida “Sharq taronalari” XIII xalqaro musiqa festivalining tantanali yopilish marosimi bo‘lib o‘tdi. Unda, g‘oliblar e’lon qilinib taqdirlandi.

Tanlov g‘oliblari Tashkiliy qo‘mita tomonidan diplom, statuetka va quyidagi miqdorlarda pul mukofotlari bilan taqdirlandi:

“Gran-pri” — 10 000 AQSH dollari;

I o‘rin (har bir yo‘nalish bo‘yicha) 2 x 5 000 — 10 000 AQSH dollari;

II o‘rin (har bir yo‘nalish bo‘yicha ) 2 x 3 500 — 7 000 AQSH dollari;

III o‘rin (har bir yo‘nalish bo‘yicha) 3 x 2 000 — 6 000 AQSH dollari;

Tanlovda qatnashgan va sovrindor bo‘lmagan ishtirokchilarga “Sharq taronalari” xalqaro musiqa festivali diplomanti diplomi berildi.

Tashkilotchi, ijodiy uyushmalar, jamg‘armalar va boshqa tashkilotlarning mustaqil hay’at a’zolari va muxlislar e’tirofiga sazovor bo‘lgan ishtirokchilar “Eng yosh ishtirokchi”, “Muxlislar e’tirofiga sazovor bo‘lgan eng yaxshi ishtirokchi”, “Eng yaxshi cholg‘u musiqasi ijrochisi” kabi nominatsiyalar va boshqa nominatsiyalar bo‘yicha maxsus diplom hamda 500 AQSH dollari miqdorida pul mukofoti bilan taqdirlandilar.

Festivalning har bir qatnashchisiga “Sharq taronalari” xalqaro musiqa festivali faol ishtirokchisi sertifikati berildi.

“Sharq taronalari” xalqaro musiqa festivalida 1997-yildan 2019-yilga qadar g‘oliblar (I va XII festivallar) roʻyxati

 Izoh: Madaniyat vazirligining https://t.me/madaniyatvazirligi rasmiy telegram sahifasida  #Sharq_taronalari  xeshtegi asosida qo‘shimcha m’lumotlarga ega bo‘lishingiz mumkin.