Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги

Фармонда ердан фойдаланиш ихтисослигини олдиндан белгилаб, электрон онлайн аукцион савдоларига чиқарилган ва узоқ даврдан бери сотилмай турган 117,6 минг гектар ер участкаларини янги тизим асосида қайтадан аукцион савдоларига чиқариш механизмлари кўрсатиб ўтилган.

Хусусан, ер участкаларининг сув таъминоти масалалари ҳам назарда тутилган.

Масалан, сув таъминоти оғир ва фойдаланишдан чиққан ер участкаларини уларнинг сув таъминоти яхшиланиб, туман (шаҳар) ҳокимликлари ва бошқа субъектлар томонидан янгидан ўзлаштирилган ва қайта фойдаланишга киритилганидан сўнг ёки янгидан ўзлаштириш ва қайта фойдаланишга киритиш шарти билан аукцион савдоларига чиқариш амалиёти жорий этилади.

Шунингдек, туман (шаҳар) ҳокимликлари тасарруфидаги бўш турган ҳолда сув таъминоти яхшиланган, янгидан ўзлаштирилган ва қайта фойдаланишга киритилган ер участкалари янги тизим асосида аукцион савдоларига чиқарилади.

Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ва ўрмон фонди ерларининг ер эгалари, ердан фойдаланувчилар ва ижарачилар, корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар фаолиятининг таъсири оқибатида сифати ёмонлашуви туфайли юзага келадиган қишлоқ хўжалиги ва ўрмон хўжалиги ишлаб чиқариши нобудгарчиликларининг ўрнини қоплаш бўйича компенсация тўловларидан Ўзбекистон Республикасининг республика бюджетига тушадиган маблағлар тегишинча Қорақалпоғистон Республикаси республика бюджети, вилоятлар ва Тошкент шаҳар маҳаллий бюджетларига йўналтирилади. Бунда нобудгарчилик тўловларини ундиришдан тушадиган маблағлар қуйидаги тадбирларни молиялаштириш учун йўналтирилади:

- ерларни янгидан ўзлаштириш, қайта фойдаланишга киритиш ва суғориладиган ерларни комплекс реконструкция қилиш;

- коллектор-дренаж тармоқларини қуриш ва қайта қуриш, суғориладиган ерларни капитал режалаштириш ҳамда уларнинг сув билан таъминланиш даражасини ошириш.

Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Сув хўжалиги вазирлиги, Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси билан биргаликда 2026 йил 1 октябрга қадар нуфузли хорижий ва маҳаллий экспертларни жалб қилган ҳолда Ўзбекистонда иқлимга асосланган қишлоқ хўжалигига ўтиш концепциясини ишлаб чиқиб, Вазирлар Маҳкамасига киритади.

Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси Сув хўжалиги вазирлиги билан биргаликда 2027 йил 1 январга қадар Германиянинг «Green Central Asia» лойиҳаси доирасида ишлаб чиқилган «Modsnow» тизими орқали манбадаги (музликлар, дарё, сой ва бошқа) мавжуд сув захираларини реал вақт режимида кузатиб боришни йўлга қўйсин ва ушбу тадбирларни молиялаштириш учун хорижий грант маблағларини жалб этиш ва бошқа манбалар ҳисобидан молиялаштириш чораларини кўради.

Миллий статистика қўмитаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳамда Иқтисодиёт ва молия вазирлиги билан биргаликда 2027 йил 1 мартга қадар 1 метр куб сув сарфидан қишлоқ хўжалигида яратиладиган иқтисодий қийматни (Water productivity) ҳисоблаш методологиясини ишлаб чиқиб, амалиётга жорий қилади.

Фармонга асосан,

2027 йилдан бошлаб шоли етиштиришда анъанавий (сепма) усулдан тўлиқ воз кечиб, шолини фақат лазерли текисланган майдонларга кўчат усулида ҳамда замонавий дон экиш сеялкалари орқали экиш тартиби жорий этилади;

ер участкаларини янгидан ўзлаштириш ва қайта фойдаланишга киритишга ушбу тадбирлар учун зарур бўлган сув ҳажми шу ҳудуддаги мавжуд сув ресурслари балансига салбий таъсир кўрсатмаслиги тўғрисида Сув хўжалиги вазирлигининг ижобий хулосаси бўлган тақдирда рухсат берилади.

Қуйидаги ҳолларда сув истеъмолчиларига сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқни 2 баравар оширилган ставкада ҳисоблаш тартиби жорий этилади:

2027 йилдан бошлаб шоли етиштиришда анъанавий (сепма) усулда экиш ҳолатлари аниқланганда;

2027 йилдан бошлаб шоли етиштириладиган ва балиқчилик хўжалиги ташкил қилинган ер майдонлари ҳамда 2030 йилдан бошлаб қолган барча йўналишларда фаолият кўрсатувчи юридик шахсларнинг қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер майдонларида суғориш сувини ҳисобга олиш тизими, хусусан «ақлли» сув ўлчаш ва ҳисоблаш воситалари билан жиҳозланмаган ҳамда сув тежовчи технологиялар жорий этилмаган ҳолатлар аниқланганда.

Ушбу Фармон қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер участкаларини ажратишнинг барча учун тенг ва бозор тамойилларига асосланган тартибини кенг жорий қилиш, ижарага олувчиларнинг экинларни жойлаштиришдаги мустақиллигини таъминлаш ва юқори қўшилган қийматга эга экинлар етиштиришга қаратилган ислоҳотлар кўламини янада кенгайтиришга хизмат қилади.

Сув хўжалиги вазирлиги Ахборот хизмати