Bugungi globallashuv davrida giyohvandlik va uyushgan jinoyatchilik insoniyat xavfsizligiga tahdid solayotgan eng jiddiy muammolardan biriga aylandi. Bu ikki illat o‘zaro chambarchas bog‘liq bo‘lib, jamiyatning ijtimoiy, iqtisodiy va ma’naviy rivojiga katta zarar yetkazadi. Shu bois giyohvandlikka qarshi kurashish va uyushgan jinoyatchilikning oldini olish har bir davlat, jamoatchilik va fuqaroning ustuvor vazifasi hisoblanadi.

Giyohvandlikning jamiyatga ta’siri - giyohvandlik, avvalo, inson salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Narkotik moddalarni iste’mol qilish insonning ruhiy va jismoniy holatini izdan chiqaradi, uning mehnat qobiliyatini pasaytiradi va oxir-oqibat hayotini barbod qiladi. Ayniqsa, yoshlar orasida giyohvandlikning tarqalishi jamiyat kelajagi uchun jiddiy xavf tug‘diradi.

Bundan tashqari, giyohvandlik jinoyatchilikning o‘sishiga olib keladi. Narkotikka qaram shaxslar ko‘pincha pul topish maqsadida o‘g‘rilik, bosqinchilik va boshqa og‘ir jinoyatlarga qo‘l uradilar. Bu esa jamoat xavfsizligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.

Uyushgan jinoyatchilik va uning xavfi - bu aniq tuzilmaga ega bo‘lgan, rejali va tizimli ravishda jinoiy faoliyat bilan shug‘ullanuvchi guruhlar faoliyatidir. Bunday jinoiy tuzilmalar ko‘pincha giyohvand moddalarni noqonuniy ishlab chiqarish, tashish va tarqatish bilan shug‘ullanadi. Narkobiznes uyushgan jinoyatchilikning asosiy daromad manbalaridan biri hisoblanadi.

Uyushgan jinoyatchilik davlat boshqaruviga, iqtisodiyotga va huquq-tartibot tizimiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Korrupsiya, qo‘rqitish va zo‘ravonlik orqali bunday guruhlar jamiyat barqarorligiga raxna soladi.

Qarshi kurash chora-tadbirlari - giyohvandlik va uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurash kompleks yondashuvni talab qiladi. Bu borada quyidagi yo‘nalishlar muhim ahamiyatga ega:

Qonunchilikni takomillashtirish - narkotik moddalar aylanmasiga qarshi qat’iy qonunlar qabul qilish va ularning ijrosini ta’minlash uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashning asosiy omillaridan biridir.

Huquq-tartibot organlari faoliyatini kuchaytirish - zamonaviy axborot texnologiyalari, xalqaro hamkorlik va tezkor-qidiruv choralarini rivojlantirish jinoiy guruhlarni fosh etishda muhim rol o‘ynaydi.

Profilaktika va targ‘ibot ishlari - aholi, ayniqsa yoshlar o‘rtasida sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish, giyohvandlikning oqibatlari haqida tushuntirish ishlarini olib borish katta ahamiyatga ega.

Ijtimoiy reabilitatsiya - giyohvandlikka mubtalo bo‘lgan shaxslarni davolash, ularni jamiyatga qayta moslashtirish orqali jinoyatchilikning oldini olish mumkin.

Xulosa

Giyohvandlik va uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashish - bu faqat davlat idoralarining emas, balki butun jamiyatning umumiy vazifasidir. Har bir fuqaro ushbu illatlarga nisbatan befarq bo‘lmasligi, qonunlarga rioya qilishi va sog‘lom hayot tarzini qo‘llab-quvvatlashi zarur. Faqat shu yo‘l bilangina xavfsiz, barqaror va farovon jamiyatni barpo etish mumkin.

Jinoyat ishlari bo‘yicha Sariosiyo tuman sudi tergov sudyasi B.Normuratov