Ta’lim va kasbiy tayyorgarlikni rivojlantirish bo‘yicha yangi vazifalar belgilandi
2026-09-30 17:00:00 / Vazirlik yangiliklari
Prezident Shavkat Mirziyoyevning o‘qituvchi va murabbiylar bilan uchrashuvida ta’lim tizimini rivojlantirish, pedagoglarning kasbiy salohiyatini oshirish, yoshlarni maktabdanoq kasbga yo‘naltirish hamda professional ta’lim sifatini yangi bosqichga olib chiqishga qaratilgan muhim tashabbuslar ilgari surildi.
Davlatimiz rahbari ta’limni rivojlantirish Yangi O‘zbekistonni barpo etishning eng muhim bo‘g‘ini ekanini ta’kidlab, so‘nggi o‘n yilda 1 million 800 ming o‘rinli bog‘chalar, 1,5 million o‘rinli maktablar barpo etilgani, 10 mingdan ziyod bog‘cha va maktab zamonaviy ko‘rinishga keltirilganini qayd etdi.
Shu bilan birga, ta’limda yaratilayotgan sharoitlar bilan bir qatorda uning mazmuni ham hal qiluvchi ahamiyatga ega ekani ta’kidlandi. Har bir bolaning kamol topishi uchun sifatli darsliklar, kuchli va malakali pedagoglar zarurligiga alohida e’tibor qaratildi.
Sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalar jadal rivojlanayotgan bugungi sharoitda yangi kasblar paydo bo‘lib, mavjud kasblar uchun talab etiladigan ko‘nikmalar ham o‘zgarib bormoqda. Shu bois maktab bitiruvchilarining katta hayotga til va muayyan kasbni egallagan holda kirib borishini ta’minlash muhim vazifa sifatida belgilandi.
Yoshlarni maktabdanoq kasbga tayyorlash, ta’lim bosqichlari o‘rtasidagi uzviylikni ta’minlash maqsadida tegishli komissiya tuzilishi, uch oy ichida yangi yechimlar ishlab chiqilishi qayd etildi. Maktab rahbarlariga zarur vakolatlar berilishi hamda bu jarayonda hamkorlik qilishga tayyor tadbirkorlar uchun tegishli sharoitlar yaratilishi belgilandi.
Uchrashuvda pedagoglarning malakasini oshirish tizimini takomillashtirish masalalariga ham alohida e’tibor qaratildi. Endilikda pedagoglarning poytaxt yoki viloyat markaziga borib, bir oylik kurslarda majburiy o‘qish talabi bekor qilinib, uning o‘rniga kasbiy rivojlanish vaucherlari joriy etiladi.
Muallimlar toifa sinovidagi natijasiga qarab 18 soatdan 72 soatgacha ta’lim olish imkoniyatiga ega bo‘ladi hamda kurs va malaka oshirish joyini mustaqil tanlaydi. Mazkur yondashuv malaka oshirish tizimini pedagogning amaliy ehtiyojlariga yanada moslashtirishga xizmat qilishi ta’kidlandi.
Kasbiy ta’limni rivojlantirish borasida amalga oshirilayotgan ishlar ham muhokama qilindi. So‘nggi ikki yilda 104 ta texnikumga Germaniya, Buyuk Britaniya, Shveytsariya va Xitoyning xalqaro dasturlari olib kirildi. 25 mingta korxona bilan yo‘lga qo‘yilgan hamkorlik natijasida 100 mingdan ziyod yosh o‘qish bilan bir vaqtda daromad topish imkoniyatiga ega bo‘ldi.
Joriy yildan dual ta’lim asosida kasb o‘rganayotgan yoshlarga 1 million 300 ming so‘mgacha stipendiya to‘lanmoqda. Shuningdek, bu yil 9-sinfni tamomlagan 220 ming nafar o‘quvchi texnikumlarga jalb qilindi.
Kelgusida xalqaro dasturlarni bosqichma-bosqich barcha texnikumlarga joriy etish ko‘zda tutilgan. Kelasi yildan xalqaro kasb sertifikatiga ega ustalarga 50 foiz ustama to‘lanadi va sertifikat olish xarajatlari to‘liq qoplanadi. Har yili 500 nafar texnikum ustasining Germaniya, Shveytsariya, Turkiya va Xitoy kabi davlatlarda stajirovka o‘tashi tashkil etiladi.
Uchrashuvda kasbiy mahorat tanlovlarining yoshlarning salohiyatini yuzaga chiqarishdagi o‘rniga ham alohida e’tibor qaratildi. Ilk bor o‘tkazilgan “Yangi O‘zbekiston bunyodkorlari” kasb tanlovida 170 ming nafar o‘quvchi ishtirok etdi. G‘oliblarni tayyorlagan 120 nafar ustaga 40 million so‘mgacha mukofot berildi.
Prezidentimiz ushbu tanlovni har yili o‘tkazish, eng munosib o‘quvchilar va ustalarni 2028-yili Tokioda bo‘lib o‘tadigan kasblar bo‘yicha jahon chempionatiga tayyorlash vazifasini qo‘ydi. Bundan buyon mintaqaviy va xalqaro kasb tanlovi g‘olibini tayyorlagan ustaga 100 million so‘m, jahon miqyosidagi nufuzli musobaqa g‘olibini tayyorlagan ustozga esa 200 million so‘m mukofot beriladi.
Xususiy sektorning kasbiy ta’limdagi ishtirokini kengaytirish bo‘yicha ham qator imkoniyatlar belgilanmoqda. Xususiy texnikum tashkil etadigan tadbirkorlarga soliq imtiyozlari va yer narxidan chegirmalar beriladi. Kelasi o‘quv yilidan sanoat, servis va infratuzilma kabi muhim sohalar uchun kadrlar tayyorlaydigan xususiy texnikumlar o‘quvchilarining 50 foiziga davlat granti ajratiladi. Xalqaro dastur va franshizalarni olib kelish xarajatlarining 75 foizi qoplanadi, o‘quv laboratoriyalari va jihozlarini olib kirish esa bojxona to‘lovlaridan ozod qilinadi.
Mazkur vazifalar ta’lim va mehnat bozori o‘rtasidagi uzviylikni kuchaytirish, yoshlarning zamonaviy kasb va ko‘nikmalarni egallashi uchun imkoniyatlarni kengaytirish hamda professional ta’lim sifatini oshirishga xizmat qiladi.
Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi tizimida ham kasbga o‘qitish sifatini oshirish, pedagoglar salohiyatini mustahkamlash, o‘quv dasturlarini zamonaviy va xalqaro standartlar asosida takomillashtirish hamda iqtidorli yoshlarni nufuzli kasbiy musobaqalarga tayyorlash ishlari izchil davom ettiriladi.
