СОҲИБҚИРОН АМИР ТЕМУР ФАЗИЛАТЛАРИ
2026-04-04 12:30:00 / Янгиликлар
(2-мақола)
Амир Темурнинг жанг санъатида камтарлик, ўз кучини кўз-кўз қилмаслик устувор бўлган. Унинг бу ҳаракати ғанимда бепарволик ҳолатини келтириб чиқарган. Бундан Соҳибқирон устамонлик билан фойдалана олган.
Арабшоҳ Темур салтанатидаги аёллар ҳақида шундай ёзган: “Темурнинг лашкаридаги аёллар ҳам эрларидан қолишмасди. Улар жангу жадал авжига чиққан пайтда майдонга тушишар, найза, шамшир ва камонни моҳирона ишга солиб, душманнинг не-не зўр йигитларини мағлуб этишарди.”
Темурбек олийҳиммат, оқил, мард, тадбиркор, сезгир, журъатли, саботли, шижоатли, жасур, баҳодир, довюрак кишиларни доимо ардоклаган ва хуш кўрган.
“Темур тузуклари”да шундай ёзилган: “Ўғрилар хусусида буюрдимки, улар қаерда бўлмасин, тутиб олинса, ясо бўйича жазолансин. Кимки бировнинг молини зўрлик билан тортиб олган бўлса, мазлумнинг молини золимдан қайтариб олиб, эгасига топширсинлар”.
“Агар кимда-ким тиш синдирса, кўзни кўр қилса, қулоқ ва бурун кесса, шароб ичса, зино ишлар қилса, девондаги шариат қозиси ёки ажрим чиқарувчи қозига олиб бориб топширсинлар. Шариатга оид ишларни ҳал этишда ислом қозиси ҳукм чиқарсин. Урф-одат ишларини эса ажрим қозиси тафтиш қилиб, сўнг менинг арзимга етказсин”.
Амир Темурдаги яна бир хислат: ҳеч қачон қийин шароитда ўзини йўқотмаган ва ҳар қандай оғир вазиятдан тўғри тадбир орқали чиқиб кета олган. Ахир бежиз Темур тузукларида: “Мен яна тажрибамда кўрдимки, ғаним лашкарини енгиш қўшиннинг кўплиги билан эмас, мағлуб бўлиш эса сипоҳнинг камлигидан бўлмайди. Балки ғолиб бўлмоқлик (Тангрининг) мадади ва бандасининг тадбири биландир.”
Ҳақиқатдан Амир Темур тадбирдан кўп марта фойдаланган. Душман билан бўлган жангларнинг бирида рақиб орқа томонига ўтиб зарба бериш кутилади. Бироқ Амир Темур кам сонли аскари билан душманга жуда яқин бориб қолганини англайди ва аскарларига отдан тушиб дам олишни буюради. Бундай ҳолатни кўрган ғаним уларни ўзимиздан деб ўйлайди. Душман ҳаракатга келганда орқасидан бориб таслим этади.
Гулзода Хуррамова,
Ўзбекистон Республикаси ИИВ 2-сон Тошкент академик лицейи ўқитувчиси