Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi

Mustaqillik — oliy ne’mat! Joriy yilda Vatanimiz mustaqilligining 35 yilligini katta quvonch va iftixor bilan nishonlash arafasida turibmiz. 35 yil — shunchaki vaqt o‘lchovi emas. Bu xalqimiz hayotida tub burilishlar, milliy davlatchiligimizning tiklanishi, ulkan bunyodkorlik ishlari, iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyot, eng muhimi, inson qadrini ulug‘lash yo‘lida amalga oshirilgan keng ko‘lamli islohotlar davridir.

Mustaqillik biz uchun, avvalo, o‘z taqdirimiz va kelajagimizni o‘z qo‘limiz bilan belgilash huquqidir. Aynan istiqlol tufayli xalqimiz milliy manfaatlarimizga asoslangan taraqqiyot yo‘lini tanlash, davlat va jamiyat hayotini mustaqil ravishda tashkil etish, milliy qadriyatlarimiz, tilimiz, madaniyatimiz va tariximizni tiklash hamda asrab-avaylash imkoniyatiga ega bo‘ldi.

Bugun O‘zbekistonning jahon hamjamiyatida o‘z o‘rni, o‘z so‘zi va o‘z manfaatlariga ega bo‘lgan mustaqil davlat sifatida shakllangani — istiqlolning eng buyuk samaralaridan biridir.

Mustaqillik — taraqqiyot va islohotlar poydevori

2026-yilda O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 35 yilligini munosib nishonlashga tayyorgarlik jarayonida ham istiqlolning mamlakatimiz davlatchiligi, bugungi taraqqiyoti va kelajak avlodlar taqdiri uchun beqiyos ahamiyati alohida ta’kidlanmoqda.

Milliy suverenitet va davlat mustaqilligi mamlakatning siyosiy, ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy taraqqiyotining eng asosiy sharti ekani qayd etilgan.

Mustaqillik yillarida mamlakatimizda barcha sohalarda ulkan o‘zgarishlar amalga oshirildi. Yangi sanoat korxonalari, zamonaviy transport va kommunikatsiya infratuzilmasi barpo etildi, shahar va qishloqlarimiz qiyofasi o‘zgardi, ta’lim va tibbiyot tizimlarida keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirildi.

Iqtisodiyotni modernizatsiya qilish, tashqi savdo va investitsiya muhitini kengaytirish bo‘yicha yangi imkoniyatlar yaratildi. Ayniqsa, so‘nggi yillarda amalga oshirilayotgan islohotlarning markaziga inson omili qo‘yilayotgani muhim ahamiyat kasb etmoqda. “Inson qadri uchun” tamoyili davlat siyosatining muhim mezoniga aylandi.

Inson huquq va manfaatlarini himoya qilish, aholi bandligini ta’minlash, kambag‘allikni qisqartirish, munosib yashash sharoitlarini yaratish borasida tizimli ishlar amalga oshirilmoqda.

Barqaror energetika — taraqqiyotning muhim omili

Bu jarayonda energetika sohasining o‘rni alohida. Zero, elektr energiyasi, tabiiy gaz va ko‘mir kabi yoqilg‘i-energetika resurslari zamonaviy hayotning eng muhim asoslaridan hisoblanadi.

Energetikadagi barqarorlik — bu sanoat korxonalarining uzluksiz ishlashi, tadbirkorlikning rivojlanishi, yangi ish o‘rinlarining yaratilishi, maktab va shifoxonalarning barqaror faoliyati, xonadonning farovon hayoti demakdir.

Mustaqillik yillarida mamlakatimiz energetika tizimi bosqichma-bosqich rivojlanib, bugungi kunda katta va murakkab energetik infratuzilmaga aylandi. Ayniqsa, keyingi yillarda elektr energiyasi ishlab chiqarish quvvatlarini oshirish, eskirgan tarmoqlarni modernizatsiya va rekonstruksiya qilish, yangi podstansiyalar va elektr uzatish tarmoqlarini barpo etish, qayta tiklanuvchi energiya manbalarini keng joriy qilishga katta e’tibor qaratilmoqda.

Bu ishlar samarasini aniq raqamlarda ham ko‘rish mumkin.

Bu ishlar samarasini aniq raqamlarda ham ko‘rish mumkin. So‘nggi o‘n yilda mamlakatimizda elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmi izchil oshib bordi. Jumladan, 2016-yilda 59,0 mlrd kVt·soat bo‘lgan elektr energiyasi ishlab chiqarish ko‘rsatkichi 2025-yilga kelib 86,7 mlrd kVt·soatga yetdi.

Xususan, respublikada elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmi 2016 yilda 59,0 mlrd, 2017-yilda 60,7 mlrd, 2018-yilda 62,8 mlrd, 2019-yilda 63,6 mlrd, 2020-yilda 66,4 mlrd, 2021-yilda 71,3 mlrd, 2022-yilda 74,3 mlrd, 2023-yilda 78,0 mlrd, 2024-yilda 81,5 mlrd va 2025-yilda 86,7 mlrd kVt·soatni tashkil etdi. 2025-yilda elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmi 2016-yildagiga nisbatan 27,7 mlrd kVt⋅soat yoki 46 foiz ko‘pni tashkil etdi.

Shu bilan birga, elektr energiyasi ishlab chiqarish tarkibida qayta tiklanuvchi energiya manbalarining ulushi ham jadal ortib bormoqda. “Yashil” elektr stansiyalari tomonidan 2022-yilda “yashil” elektr stansiyalari tomonidan 434 mln kVt·soat, 2023-yilda 576,9 mln kVt·soat, 2024-yilda 4,9 mlrd kVt·soat, 2025-yilda esa 10,5 mlrd kVt·soat elektr energiyasi ishlab chiqarildi.

O‘sish sur’ati 2026-yilda ham davom etmoqda. 2026-yilning yanvar–iyul oylarida yirik quvvatli quyosh va shamol elektr stansiyalari tomonidan jami 7,5 mlrd kVt·soat elektr energiyasi ishlab chiqarildi. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 25 foiz ko‘pdir.

Mazkur ko‘rsatkichlar mamlakat energetika tizimida qayta tiklanuvchi energiya manbalari nafaqat yangi quvvat sifatida, balki elektr energiyasi ishlab chiqarishning tobora muhim manbasiga aylanib borayotganini ko‘rsatadi.

Raqamlar ortida inson hayoti bor

Energetika sohasidagi har bir ko‘rsatkich, aslida, inson hayoti bilan chambarchas bog‘liq.

Barqaror elektr ta’minoti — xonadondagi yorug‘lik, bolaning ta’lim olishi, shifoxonada bemorga zarur tibbiy xizmatning uzluksiz ko‘rsatilishi, tadbirkorning ishlab chiqarish faoliyatini to‘xtatmasligi va yangi ish o‘rinlarining yaratilishi demakdir.

Shu ma’noda energetika sohasida amalga oshirilayotgan har bir loyiha, har bir yangi quvvat, har bir modernizatsiya qilingan tarmoq, avvalo, inson qadri va farovonligiga xizmat qiladi.

Bugungi vazifa esa faqat mavjud energetik quvvatlarni ko‘paytirishdan iborat emas. Energiyadan oqilona va samarali foydalanish ham tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda.

Energiya samaradorligi — faqat iqtisodiy tejamkorlik emas. Bu tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, atrof-muhitni asrash, ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish va kelajak avlodlar uchun barqaror energetik tizim yaratishdir.

O‘z kelajagimizni o‘zimiz quramiz

Mustaqillik bizga ana shunday uzoqni ko‘zlab ishlash imkonini berdi. Bugun mamlakatimiz o‘z energetika siyosatini milliy manfaatlardan kelib chiqqan holda belgilamoqda, zamonaviy texnologiyalarni jalb qilmoqda, xorijiy investitsiyalar uchun yangi imkoniyatlar yaratmoqda va milliy mutaxassislar salohiyatini oshirmoqda.

Eng muhimi, istiqlol bizga o‘z kelajagimizni o‘zimiz qurish imkonini berdi.

Bugun biz qanday O‘zbekistonni barpo etishimiz kerakligi haqida erkin fikr yurityapmiz. Zamonaviy, raqobatbardosh, texnologik jihatdan rivojlangan, energiya resurslaridan samarali foydalanadigan, “yashil” iqtisodiyotga intiladigan va eng muhimi, inson qadri ustuvor bo‘lgan davlatni barpo etish maqsadida harakat qilyapmiz.

Yangi tahrirdagi Konstitutsiyamiz va “O‘zbekiston — 2030” strategiyasi ham ana shu taraqqiyot yo‘lining muhim huquqiy va strategik asoslaridir.

Shu bois Mustaqillik bayrami faqat o‘tgan 35 yilni sarhisob qilish kuni emas. Bu, avvalo, oldimizda turgan ulkan vazifalarni anglash, kelajak uchun mas’uliyatni his qilish va yangi marralar sari intilish kunidir.

Erishilgan natijalar bilan cheklanib qolmasdan, xalqimiz farovonligini yanada oshirish, energetik barqarorlikni mustahkamlash, iqtisodiyot tarmoqlarining energiyaga bo‘lgan ehtiyojini ishonchli qondirish va zamonaviy energetika tizimini shakllantirish oldimizda turgan muhim vazifalardan hisoblanadi.

Mustaqillik — kelajak uchun mas’uliyat

Bugun biz 35 yillik taraqqiyot yo‘limizga nazar tashlar ekanmiz, bir haqiqatni yana bir bor chuqur anglaymiz: Vatan taraqqiyotining eng katta boyligi — uning xalqidir.

Islohotlarning eng muhim mezoni — inson hayotining yaxshilanishi. Davlat qudratining eng asosiy ko‘rsatkichi esa xalqning ertangi kunga ishonchi va mamnuniyatidir.

Mustaqillikning 35 yilligi biz uchun o‘tgan yo‘llarni sarhisob qilish bilan birga, kelajakka yanada katta ishonch bilan qadam qo‘yish, yangi marralarni belgilash va Vatan taraqqiyoti uchun yanada mas’uliyat bilan mehnat qilishga undaydi.

Zero, mustaqillik — bu bizga berilgan eng ulug‘ ne’matgina emas, balki uni asrash, mustahkamlash va kelajak avlodlarga yanada farovon O‘zbekistonni qoldirish uchun yuklatilgan buyuk mas’uliyat hamdir.

Barchangizni O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligi bilan chin qalbimdan muborakbod etaman!

 

MIRABBOS MURATAYEV,
Energetika vazirligi bosh mutaxassisi,
Xalq deputatlari Angren shahar Kengashi deputati.