Isbilermenler menen ashıqtan-ashıq sóylesiwge tayarlıqtıń barısı kórip shıǵıldı

Mámleketimizde dástúrge aylanǵan bul sóylesiw isbilermenlerdi oylandırıp atırǵan áhmiyetli máselelerdi tikkeley úyreniw, olarǵa ámeliy sheshim tabıw hám isbilermenlik ortalıǵın jáne de jaqsılawda úlken áhmiyetke iye bolmaqta.

Bolajaq altınshı ashıqtan-ashıq sóylesiwge puqta tayarlıq kóriw maqsetinde 15-maydan baslap 50 den aslam ministrlik hám uyımlardıń wákillerinen ibarat respublikalıq shtab shólkemlestirilgen. Shtab 24/7 rejiminde úzliksiz jumıs alıp barmaqta.

Call-oray hám rásmiy botlar arqalı isbilermenlerden 6 mıńǵa shamalas múrájat kelip túsken. Olardıń 4,2 mıńnan aslamı unamlı sheshildi, 1,8 mıńǵa shamalası kórip shıǵılıwı dawam etpekte.

Tayarlıq sheńberinde juwapker shólkemler tárepinen 750 den aslam ushırasıw ótkerilip, olarda 8,8 mıńnan aslam isbilermen qatnastı hám 3,5 mıńnan aslam usınıs jáne máseleler bildirildi.

Biznes-ombudsman hám Sawda-sanaat palatası tárepinen shólkemlestirilgen 130 dan aslam ushırasıwda bolsa 5,7 mıńnan aslam isbilermen qatnasıp, 1,5 mıńǵa shamalas máseleni ortaǵa tasladı. Anıqlanǵan mashqalalardı túp-tiykarınan sheshiw hám ámeldegi nızamshılıqtı jetilistiriw boyınsha tiyisli ministrlikler hám uyımlar menen birgelikte usınıslar islep shıǵılmaqta.

Sonıń menen birge, respublika boyınsha 5 mıń 72 isbilermen arasında sorawnama ótkerildi. Ol arqalı kárxanalardıń nátiyjeliligi, investiciya hám infrastruktura támiynatı, salıq hákimshiligi, sırtqı sawda jáne sud-huqıq tarawındaǵı máseleler úyrenildi.

Soraw qatnasıwshılarınıń 93 procentin jergilikli jeke menshik kárxanalar quraǵan. Onda sawda, xızmet kórsetiw, sanaat, qurılıs hám awıl xojalıǵı tarawları qamtıp alındı.

Tallawlar kárxanalarda miynet ónimdarlıǵın arttırıw hám ózine túser bahanı azaytıw boyınsha ele úlken imkaniyatlar bar ekenligin kórsetti. Sanlı platformalar, jasalma intellekt, energiyanı únemleytuǵın texnologiyalar, jańa ónim hám óndiris usılların engizgen kárxanalarda satıw, básekige shıdamlılıq, miynet haqı hám investiciya kórsetkishleri joqarı bolmaqta.

Atap aytqanda, keminde úsh nátiyjelilik ilajın engizgen kárxanalarda ózine túser bahanı tómenletiw itimalı 4,1 esege, miynet haqını joqarı pátte arttırıw imkaniyatı 2,1 esege kóp. Biraq bunday ilajlardı úsh hám onnan artıq baǵdarda qollanıp atırǵan kárxanalardıń úlesi tek ǵana 11,6 procentti quraǵan. 28,5 procent kárxana bolsa bul boyınsha hesh qanday ilaj kórmegen.

Kárxanalardıń 51 procentinde sońǵı dáwirde jańa ónim, xızmet yamasa innovaciya engizilmegen, modernizaciya jumısları ámelge asırılmaǵan. 40 procent kárxana sońǵı bir jılda ulıwma investiciya kirgizbegen, 29 procentinde kelesi bir jıl ushın da bunday reje joq. Kredit procentleriniń joqarılıǵı, girew bahasınıń tómenligi, hújjetlerdiń kóp ekenligi hám kredit rásmiylestiriw múddetleriniń uzaq ekenligi tiykarǵı tosqınlıqlar sıpatında kórsetilgen.

Soraw nátiyjelerine bola, kárxanalardıń 38 procenti ózine túser bahanı azaytıw ilajların kórmegen. 53 procentinde ónim hám xızmetlerdiń ózine túser bahası artqan. Oǵan tiykarınan shiyki zattıń bahası, energiya hám logistika qárejetleriniń kóbeyiwi sebep bolmaqta. Sonday-aq, 43 procent kárxana energiyanı únemlew ilajların kórmegen, 49 procenti qayta tikleniwshi energiya dereklerinen paydalanbaydı.

Infrastruktura támiynatı da isbilermenlerdi qıynap atırǵan tiykarǵı máselelerden biri bolıp qalmaqta. Sorawnamada isbilermenler tez-tez úzilisler, kúshleniw hám basımnıń tómenligi, limit hám tarifler menen baylanıslı máselelerdi atap ótken.

Soraw qatnasıwshıları salıq hákimshiligi boyınsha áhmiyetli reformalar ámelge asırılǵanın tán alǵan halda, tekseriwler ótkeriw hám qosımsha qun salıǵın qaytarıwǵa baylanıslı processlerde bar mashqalalardı kórsetip ótken. Sonıń menen birge, isbilermenlerdiń 94 procenti turaqlılıq reytingi ámeliyatınıń olardıń jumısına tásirin joqarı bahalaǵan.

Sorawda qatnasqan kárxanalardıń 22,3 procenti sırtqı sawda menen shuǵıllanadı. Sırt elli qarıydardı tabıw, ónimdi sertifikatlaw, logistika, finanslıq qurallar, bajıxana processleri, bazar haqqındaǵı maǵlıwmat hám marketing kónlikpeleriniń jetispewshiligi eksporttaǵı tiykarǵı tosqınlıqlar sıpatında kórsetilgen.

Sud-huqıq tarawında tájiriybeli yuridikalıq járdem alıw imkaniyatı hám mámleketlik satıp alıwlardıń ashıq-aydınlıǵı unamlı bahalanǵan. Házirgi waqıtta isbilermenlerdiń 73 procenti májbúriy orınlawdaǵı byurokratiyalıq processler bizneske unamsız tásir kórsetip atırǵanın bildirgen.

Mámleketimiz basshısı kelip túsken múrájatlar hám soraw nátiyjelerin aymaqlar jáne tarawlar kesiminde tereń tallap, isbilermenliktiń rawajlanıwına tosqınlıq etip atırǵan sistemalı mashqalalar boyınsha anıq sheshimler islep shıǵıw zárúr ekenligin atap ótti.

Kárxanalardıń nátiyjeliligin arttırıw, innovaciya hám energiya únemlewshi texnologiyalardı keńnen engiziw, kredit hám infrastruktura máselelerin sheshiw, salıq hákimshiligin jetilistiriw, eksportyorlardı qollap-quwatlaw hám isbilermenlerdiń huqıqıy qorǵalıwın kúsheytiw boyınsha usınıslar tayarlaw tapsırıldı.

Ashıqtan-ashıq sóylesiwde kóteriletuǵın hár bir másele boyınsha anıq sheshim, onı ámelge asırıw mexanizmi, juwapkerler hám múddetlerdi belgilew wazıypası qoyıldı.