Xalıqaralıq bilimlendiriw standartları tiykarında kadrlar tayarlaw boyınsha jańa qatnaslar prezentaciya etildi

Elimizde sońǵı segiz jılda joqarı bilimlendiriw sistemasın rawajlandırıw, jaslardıń sapalı bilim alıwı ushın imkaniyatlardı keńeytiw boyınsha keń kólemli reformalar ámelge asırıldı.

Sonıń ishinde, joqarı bilimlendiriw menen qamtıp alıw dárejesi 9 procentten 44 procentke, studentler sanı bolsa 270 mıńnan 1,7 millionǵa jetti. Usı jıldıń ózinde 643 texnikumnıń 100 inde Germaniya, Ullı Britaniya, Shveycariya, Qıtay hám Koreya sıyaqlı mámleketlerdiń aldınǵı kásiplik bilimlendiriw baǵdarlamaları engizilmekte.

“Tashkent irrigaciya hám awıl xojalıǵın mexanizaciyalaw injenerleri institutı” milliy izertlew universiteti hám Ózbekstan Milliy universiteti abıraylı xalıqaralıq reytinglerde dúnyanıń eń jaqsı mıń joqarı bilimlendiriw mákemeleriniń qatarınan orın aldı. Joqarı oqıw orınlarındaǵı 157 bilimlendiriw baǵdarlaması xalıqaralıq akkreditaciyadan ótkerildi.

Sonıń menen birge, bilimlendiriwdiń sapasın bunnan bılay da arttırıw, milliy joqarı oqıw orınlarınıń xalıqaralıq básekige shıdamlılıǵın kúsheytiw hám pitkeriwshilerdiń globallıq miynet bazarında múnásip orın iyelewi ushın jumıslardı jańa basqıshqa alıp shıǵıw zárúrligi atap ótildi.

2030-jılǵa shekem keminde 5 joqarı oqıw ornın ulıwma reyting boyınsha, jáne 10 ın pán baǵdarları kesiminde dúnyanıń eń jaqsı 500 universitetiniń qatarına kirgiziw maqset etilgen. Sonday-aq, 100 joqarı oqıw ornı baǵdarlamasın xalıqaralıq akkreditaciyadan ótkeriw, keminde 150 texnikumda xalıqaralıq bilimlendiriw baǵdarlamaların engiziw rejelestirilgen.

Joqarı bilimlendiriw mákemeleri pitkeriwshileri hám pedagoglarınıń keminde 30 procentin shet tili, kásip hám qánigelik boyınsha xalıqaralıq sertifikatlar menen támiyinlew, texnikumlardıń 2,5 mıń hám joqarı oqıw orınlarınıń 20 mıń pedagogların sırt elde tájiriybe arttırıwǵa jiberiw wazıypaları belgilengen.

Prezentaciyada integraciyalasqan bilimlendiriw baǵdarlamaların keńnen engiziw máselelerine ayrıqsha itibar qaratıldı.

Búgingi kúnde bir qatar joqarı oqıw orınlarında sırt el universitetleri menen birgeliktegi baǵdarlamalar jolǵa qoyılǵan. Biraq olar tiykarınan eki joqarı oqıw ornı arasında shólkemlestirilip, studentlerdiń bilimlendiriw baǵdarın erkin tańlaw imkaniyatı sheklengen.

Xalıqaralıq ámeliyatta bolsa integraciyalasqan baǵdarlamalar studentke oqıw dawamında bir neshe universitette bilim alıw, hár qıylı mámleketlerdiń akademiyalıq ortalıǵı hám bilimlendiriw standartlarınan paydalanıw imkaniyatın beredi.

Tashkent qalasındaǵı Inha universiteti hám Tashkent arxitektura-qurılıs universitetinde biznes basqarıw, arxitektura hám málimleme texnologiyaları baǵdarlarında Ullı Britaniyanıń 10 nan aslam joqarı oqıw ornı menen birgelikte usınday baǵdarlamalar engizilgen. Nátiyjede 371 student “1+3,” “2+2” hám “3+1” modelleri tiykarında bilim alıp, Britaniya standartlarına sáykes diplom alıw imkaniyatına iye bolmaqta.

Bul sistema arqalı studentlerdiń sırt elde oqıw hám jasaw qárejetlerin 10 esege shekem qısqartıw múmkin ekenligi atap ótildi. Házirgi kúnde mıńlaǵan ózbekstanlı studentler Ullı Britaniyada tórt jıllıq bilimlendiriw baǵdarlamalarında bilim almaqta. Olardıń hár biri ushın oqıw hám jasaw qárejetleri jılına 50 mıń dollarǵa shekem jetedi.

Usı múnásibet penen Tashkent arxitektura-qurılıs universiteti quramında Integraciyalasqan baǵdarlamalar joqarı mektebin shólkemlestiriw usınıs etildi.

Joqarı mektepte bilimlendiriw procesi Ullı Britaniyanıń Nortumbriya hám Xartfordshir universitetleriniń baǵdarlamaları tiykarında jolǵa qoyıladı. Keyingi basqıshta Sapienca, Sautgempton, Glazgo sıyaqlı dúnyanıń abıraylı joqarı oqıw orınlarınıń akademiyalıq talaplarına beyimlestirilgen bilimlendiriw baǵdarlamaların engiziw názerde tutılǵan.

Joqarı mektepke akademiyalıq, finanslıq hám shólkemlestiriwshilik erkinlik beriledi. Mámleketlik uyımlar, birge islesiwshi joqarı oqıw orınları hám iri kompaniyalardıń wákillerinen ibarat baqlaw keńesi shólkemlestiriledi. Pitkeriwshilerge Ózbekstanda tán alınatuǵın sırt elli birge islesiwshi joqarı oqıw ornı hám joqarı mektep diplomı beriledi.

Sonday-aq, joqarı mektep hám birge islesiwshi bilimlendiriw mákemelerinde Britaniya standartlarına muwapıq 8-dárejege shekemgi bilimlendiriw baǵdarlamaların engiziw, basshı kadrlar ushın strategiyalıq pikirlew, jetekshilik, sanlı basqarıw, qarar qabıl etiw hám nátiyjege baǵdarlanǵan basqarıw boyınsha qánigeligin arttırıw kursların shólkemlestiriw rejelestirilgen.

Prezentaciyada mektep, akademiyalıq licey, texnikum hám joqarı bilimlendiriw arasındaǵı izbe-izlikti támiyinleytuǵın “2+3”, “1+2”, “2+1”, “1+3”, “2+2”, “3+1” sıyaqlı bilimlendiriw modelleri kórip shıǵıldı.

Onda 9-klass pitkeriwshisi mektep, akademiyalıq licey yamasa texnikumda eki jıl bilim alıp, keyingi úsh jıldı jergilikli yamasa sırt elli birge islesiwshi joqarı oqıw ornında dawam ettiriwi múmkin boladı. Texnikum pitkeriwshileri bolsa bilimlendiriwdi qısqartılǵan baǵdarlama tiykarında universitette dawam ettiriw imkaniyatına iye boladı.

Integraciyalasqan baǵdarlamalardı medicina, energetika, kórkem óner hám awıl xojalıǵı sıyaqlı tiykarǵı baǵdarlarǵa da keńeytiw zárúr ekenligi atap ótildi.
Sonday-aq, Xalıqaralıq qánigelikler hám bahalaw orayına integraciyalasqan baǵdarlamalardı abıraylı TOP-100 joqarı oqıw orınlarınıń akademiyalıq talaplarına beyimlestiriw, olar menen “1+3” hám “2+2” túrindegi baǵdarlamalardı islep shıǵıw wazıypası júklendi.

Oray janında sırt elli ekspertlerden ibarat turaqlı jumısshı topar shólkemlestirilip, jumısshı topar 2027-jıldıń aqırına shekem jetekshi sırt el joqarı oqıw orınlarınıń diplomın beretuǵın keminde eki bilimlendiriw baǵdarlamaları orayın shólkemlestiredi.

“El-yurt umidi” qorınıń stipendiya baǵdarlamasın da jańa sistemaǵa beyimlestiriw usınıs etildi. Endi baǵdarlama Integraciyalasqan baǵdarlamalar joqarı mektebi hám basqa da jergilikli joqarı oqıw orınlarındaǵı integraciyalasqan bilimlendiriw baǵdarların da qamtıp aladı.

Sonday-aq, dúnyanıń abıraylı universitetlerine shártli qabıl etilgen jaslardıń Ózbekstandaǵı joqarı oqıw orınlarında birinshi kurs yamasa “Foundation” baǵdarlamasında oqıw qárejetlerin qaplap beriw mexanizmi engiziledi. Bul jaslarǵa bilimlendiriwdi elimizde baslap, keyin ala sırt elde dawam ettiriw imkaniyatın beredi.

Prezentaciyada jetekshi sırt el joqarı oqıw orınları jaylasatuǵın Tashkent xalıqaralıq universitetler qalashasın shólkemlestiriw usınısı dodalandı.

Onda Qatardaǵı “Education City”, Birlesken Arab Ámirliklerindegi Dubay xalıqaralıq akademiyalıq qalası hám Koreya Respublikasındaǵı Inchxon globallıq kampusınıń tájiriybesinen paydalanıw usınıs etildi.

Universitetler qalashasında abıraylı sırt el joqarı oqıw orınlarınıń filialların tartıw, kampuslar hám studentler turaq jayların qurıw, licenziya talapların ápiwayılastırıw, grant hám stipendiyalar ajıratıw, bajıxana hám salıq jeńilliklerin qollanıw, sonday-aq, royalti tólemleriniń bir bólegin qaplap beriw boyınsha usınıslar islep shıǵıw tapsırıldı.

Tiykarǵı maqset Ózbekstandı xalıqaralıq bilimlendiriw baǵdarlamaları hám standartları keńnen engizilgen, regiondaǵı jetekshi bilimlendiriw orayına aylandırıw ekeni atap ótildi.

Prezidentimiz usınıslardı maqullap, integraciyalasqan bilimlendiriw baǵdarlamaların basqıshpa-basqısh keńeytiw, olardıń sapasın xalıqaralıq talaplarǵa muwapıq támiyinlew, abıraylı sırt el universitetleri menen uzaq múddetli akademiyalıq birge islesiwdi jolǵa qoyıw boyınsha juwapkerlerge tiyisli tapsırmalar berdi.